«Συγγραφέας ντετέκτιβ», ηθοποιός φαινόμενο

Υπήρξε μια από τις πιο εργατικές και παραγωγικές ηθοποιούς του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, όμως η Αντζελα Λάνσμπερι που την Τρίτη 11 Οκτωβρίου, πέντε μέρες πριν από τα 97α γενέθλιά της, πέθανε στον ύπνο της, έπρεπε να εξηνταρήσει για να δει τον εαυτό της στη θέση του παγκόσμιου φαινομένου. Οχι ότι δεν ήταν αναγνωρίσημη σταρ ως τότε, όμως στη μνήμη των περισσότερων, η Λάνσμπερι θα είναι πάντα η γλυκιά αλλά συγχρόνως τετραπέρατη Τζέσικα Φλέτσερ, κεντρικό πρόσωπο της τηλεοπτικής σειράς «Η συγγραφέας ντετέκτιβ» (Murder she wrote) που άρχισε να παίζεται το 1984 και σύντομα θεωρήθηκε τηλεοπτικό ορόσημο επειδή είχε μια γυναίκα προχωρημένης ηλικίας στη θέση της πρωταγωνίστριας. Η σειρά φτιάχτηκε με στόχο το κοινό μεσηλίκων αλλά προσέλκυσε εκατομμύρια θεατές ηλικιακά νεότερους. Από το 1989, η Λάνσμπερι ανέλαβε και καθήκοντα διευθύντριας παραγωγής μέσω της Corymore Productions, εταιρείας που είχε ιδρύσει με τον δεύτερο σύζυγό της, παραγωγό Πίτερ Σόου, ο οποίος πέθανε το 2003 (παρέμειναν παντρεμένοι για παραπάνω από μισό αιώνα από το 1946, ενώ είχε προηγηθεί ένας γάμος της Λάνσμπερι με τον ηθοποιό Ρίτσαρντ Κρόμγουελ ο οποίος διήρκεσε κάτι λιγότερο από ένα χρόνο). Ο κύκλος της «Συγγραφέα ντετέκτιβ» έκλεισε το 1996, 12 χρόνια μετά τον «πιλότο» του, ενώ μάλιστα, ο γιος της Λάνσμπερι, Αντονι Πάλεν Σο, σκηνοθέτησε κάποια επεισόδιά της. Να σημειωθεί ότι η ίδια είχε απορρίψει την ιδέα των στελεχών του δικτύου η ηρωίδα της να δημιουργήσει σχέση, καθώς πίστευε ότι η Φλέτσερ θα έπρεπε να παραμείνει για πάντα μια δυνατή, ανεξάρτητη γυναίκα.

Κόρη της ιρλανδής ηθοποιού Μοϊόνα Μακγκίλ και του βρετανού εμπόρου ξυλείας και αργότερα πολιτικού Εντγκαρ Λάνσμπερι, η Αντζελα Μπρίτζιντ Λάνσμπερι γεννήθηκε στο Ρίτζεντς Παρκ του Λονδίνου στις 16 Οκτωβρίου 1925. Ο πρόωρος θάνατος του πατέρα της όταν η Λάνσμπερι ήταν μόλις εννιά ετών ανάγκασε τη μητέρα της να μετακομίσει στις Ηνωμένες Πολιτείες με τα παιδιά της. Η Λάνσμπερι είχε από μικρή αποφασίσει να ακολουθήσει τα επαγγελματικά βήματα της μητέρας της και σπούδαζε στη Σχολή Δραματικών Τεχνών και Τραγουδιού Webber Douglas στο Κένσινγκτον. Συνέχισε τις σπουδές της στη Σχολή Δράματος και Ραδιοφώνου Φίγκιν της Νέας Υόρκης, ενώ παράλληλα εργαζόταν ως πωλήτρια πολυκαταστήματος. Υπήρξε αρκετά τυχερή στα πρώτα επαγγελματικά βήματά της, καθώς μετά από κάποιες θεατρικές περιοδείες της την προσέγγισε το Χόλιγουντ. Γεύτηκε την επιτυχία με την πρώτη της ταινία, τον «Εφιάλτη» (Gaslight), όπου η Λάνσμπερι υποδύθηκε μια πονηρή οικιακή βοηθό και έλαβε την υποψηφιότητα για Οσκαρ Β’ ρόλου. Ηταν μόλις 19 ετών. Τεράστια επιτυχία όμως είχε και η δεύτερη ταινία της, «National Velvet», οπότε η Λάνσμπερι έγινε «ηθοποιός συμβολαίου» της Metro Goldwyn Mayer και υπήρξε μια σταθερή παρουσία σε πολλές παραγωγές του στούντιο κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1940. Το 1946 ακολούθησε μια δεύτερη υποψηφιότητα για το Οσκαρ Β’ ρόλου για τη δουλειά της στο «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» (The Picture of Dorian Gray) όπου μάλιστα εμφανίζεται και η μητέρα της. Στην ταινία αυτή η Λάνσμπερι επίσης τραγουδά και το ταλέντο της στο τραγούδι, που είχε επίσης σπουδάσει, επρόκειτο να αξιοποιηθεί όχι μόνο σε κινηματογραφικά μιούζικαλ (όπως το «The Harvey girls») αλλά και σε πολλές θεατρικές επιτυχίες της αργότερα. Μάλιστα το 1991 έδωσε τη φωνή της τραγουδώντας στη δημοφιλή ταινία κινουμένων σχεδίων της Ντίσνεϊ «Η πεντάμορφη και το τέρας» (Beauty and the beast).

Το 1952 η Λάσνμπερι έσπασε το συμβόλαιο της με την MGM γιατί είχε κουραστεί από τις δεσμεύσεις και ήθελε να ακολουθήσει ανεξάρτητη καριέρα τόσο στον κινηματογράφο όσο και το θέατρο (το ντεμπούτο της στο Μπρόντγουεϊ έγινε με καθυστέρηση το 1957 αλλά παρ’ όλα αυτά κατάφερε να κερδίσει πέντε βραβεία Tony). Ενα σοβαρό πρόβλημα που ανέκαθεν αντιμετώπιζε, ήταν ότι έδειχνε πάντα μεγαλύτερη από όσο πραγματικά ήταν με αποτέλεσμα να την επιλέγουν για ανάλογους λόγους. Τα παραδείγματα είναι αρκετά. Επαιξε τη μητέρα της Τζόαν Πλούραϊτ στο θεατρικό «Α taste of honey» ενώ ήταν μόλις τέσσερα χρόνια μεγαλύτερή της και τη μητέρα του κατά 10 χρόνια νεότερού της Ελβις Πρίσλεϊ στη «Γαλάζια Χαβάη» (Blue Hawaii, 1961). Επίσης ήταν μόλις τρία χρόνια μεγαλύτερη από τον Λόρενς Χάρβεϊ όταν έπαιξε τη μητέρα του στην καλύτερή της ταινία, «Κάτω από έναν άλλο ήλιο» (The Manchurian candidate, 1962). Ο ρόλος της διεστραμμένης δολοπλόκου που χρησιμοποιεί τον γιο της ως πειραματόζωο για την επίτευξη των πολιτικών στόχων της οδήγησε τη Λάνσμπερι για τελευταία φορά στις υποψηφιότητες των Οσκαρ – και πάλι χωρίς να κερδίσει (τον ίδιο ρόλο θα έπαιζε αργότερα η Μέριλ Στριπ στο ριμέικ της ταινίας γυρισμένο από τον Τζόναθαν Ντέμι). Το 2014, την ίδια χρονιά που διορίστηκε Ντέιμ (Λαίδη) της Βρετανικής Αυτοκρατορίας από τη Βασίλισσα Ελισάβετ Β’, της δόθηκε ένα τιμητικό Οσκαρ για το σύνολο της καριέρας της.

Στη δεκαετία του 1970, η Λάνσμπερι διέκοψε για αρκετά χρόνια το κινηματογράφο αφοσιωμένη καθώς ήταν στο θέατρο στην πατρίδα της. Στο σανίδι είχε γνωρίσει τεράστιες επιτυχίες όπως π.χ. με τα έργα «Gypsy» και «Aunt Mame». Η επιστροφή της στο σινεμά έγινε στη διάσημη ταινία «Εγκλημα στο Νείλο» (Death on the Nile) και λίγα χρόνια αργότερα θα γινόταν η Τζέιν Μαρπλ, μια άλλη ηρωίδα – ντετέκτιβ της Κρίστι στην ταινία «Στον καθρέφτη είδα τον δολοφόνο» (The Mirror Crack’d) που επίσης έγινε επιτυχία. Μετά τη «Συγγραφέα ντετέκτιβ» οι εμφανίσεις της συνεχίστηκαν τόσο στο θέατρο όσο και στο σινεμά. Η Λάσνμπερι ήταν ένα πραγματικό φαινόμενο και όχι μόνο χάρη στην Τζέσικα Φλέτσερ.