«Η Μαρία-Αντουανέτα των τροπικών»

Η Ιμέλντα Μάρκος δεν επρόκειτο να μείνει στην ουρά. Η σύζυγος και πολύ δραστήριο δεξί χέρι του Φερντινάντ Μάρκος (1917-1989), του ανθρώπου που επέβαλε ένα σιδερένιο καθεστώς στις Φιλιππίνες από το 1965 έως το 1986, έμεινε στην ιστορία χάρη στην αμύθητη συλλογή παπουτσιών της. Μια εμμονή ανάλογη με τη φήμη αυτής της ιδιότροπης γυναίκας, μιας υποτιθέμενης jet-setter με αναμφισβήτητες ικανότητες.

Μαζί με τον σύζυγό της Φερντινάντ υπήρξαν το ζεύγος των αρπακτικών που άφησαν το στίγμα τους στο αρχιπέλαγος των Φιλιππινών για περισσότερο από είκοσι χρόνια. Κατά την απόδρασή της το 1986, η «Σιδερένια Πεταλούδα», όπως την αποκαλούσαν, άφησε πίσω της χιλιάδες ζευγάρια παπούτσια και μια ασύγκριτη σε αξία και τεχνική κατασκευής γκαρνταρόμπα.

Οταν εκδιώχθηκε από την εξουσία με τον σύζυγό της τον Φεβρουάριο του 1986, η πρώτη κυρία άφησε πίσω της περίπου 2.000 ζευγάρια γάντια, χίλια σουτιέν (συμπεριλαμβανομένου ενός αλεξίσφαιρου), 508 μακριά φορέματα, 808 τσάντες και 71 ζευγάρια γυαλιά ηλίου. Αλλά το σημαντικό κεφάλαιο αυτής της συλλογή είναι τα παπούτσια της. Και πιο συγκεκριμένα τα μοκασίνια της. Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς που υπάρχει στη Μανίλα, «η Μαρία-Αντουανέτα των τροπικών» υπολογίζεται ότι είχε συσσωρεύσει 3.000 ζευγάρια, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγάλου αριθμού μοντέλων με υπογραφή Dior, Gucci και Charles Jourdan. Ανάμεσα στον κατάλογο όπου καταγράφηκαν τα αντικείμενά της υπάρχουν παπούτσια με διάφανα τακούνια με φώτα που αναβοσβήνουν – τεχνολογικό επίτευγμα, για εκείνες τις περασμένες δεκαετίες – τα οποία φορούσε στα πάρτι που έδινε στη Νέα Υόρκη, στο προξενείο των Φιλιππινών.

Ο αριθμός των παπουτσιών αμφισβητείται από το ίδρυμα που είναι υπεύθυνο για τη διαχείριση των ιδιωτικών διαμερισμάτων του παλατιού. Η πλευρά των διαχειριστών της συλλογής της Ιμέλντα Μάρκος απαριθμεί μόνο 1.060 ζευγάρια, τα οποία η ενδιαφερόμενη επιβεβαίωσε με απόλυτη φυσικότητα μετά την επιστροφή της από την εξορία το 1991. Βασικό γρανάζι στον καθεστωτικό μηχανισμό, η πρώην Μις Μανίλα με καταβολές από κοινωνικά υποβαθμισμένη αστική οικογένεια προσπάθησε να δικαιολογήσει την αγοραστική της φρενίτιδα αποδίδοντας το πάθος της σε μία αναστατωμένη παιδική ηλικία.

Απωθημένο. Ο θρύλος λέει ότι, αφού δεν μπορούσε να συμμετάσχει σε έναν διαγωνισμό ομορφιάς, επειδή δεν μπορούσε να αγοράσει παπούτσια, είχε δώσει όρκο στον εαυτό της να γίνει πλούσια για να μπορεί να αγοράζει όλα τα παπούτσια που της άρεσαν. Το τραύμα του παρελθόντος επεκτάθηκε και προς άλλες προφάσεις. Η τάση της για είδη πολυτελείας θα υπαγορευόταν αργότερα από τις υποχρεώσεις που συνδέονται με τη λειτουργία του ρόλου της. «Οταν έγινα πρώτη κυρία, έπρεπε να μπω στα μέγεθος 31 παπούτσια μου και να γίνω ακόμα πιο όμορφη, γιατί οι φτωχοί θέλουν να δουν αστέρια», εξήγησε σε ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο «The Kingmaker» που κυκλοφόρησε το 2019. Το να λάμπουν τα φώτα της δημοσιότητας για την καλτσόφιλη εμμονή της που συνορεύει με τον φετιχισμό δεν ήταν ποτέ δυσάρεστη κατάσταση για τη «Σιδερένια Πεταλούδα», η οποία έχει φτάσει τα 93 έτη. Αλλωστε τι βάρος έχει αυτή η μόδα των παπουτσιών υπό το πρίσμα των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων που υπεξαίρεσε το ζεύγος Μάρκος στις δύο δεκαετίες εξουσίας τους όταν, μεταξύ άλλων, έβαλε στο χέρι με δόλο 170 πίνακες μεγάλων ζωγράφων, συμπεριλαμβανομένων των Πικάσο, Μικελάντζελο, Μπρούγκελ, Ρούμπενς, Μονέ και Σεζάν;

Το 2001, κατά τη διάρκεια των εκκωφαντικών εγκαινίων του υπερβολικού αλλά πλήρως επίσημου Μουσείου Παπουτσιών, που συγκεντρώνει μέρος της συλλογής της Ιμέλντα Μάρκος κοντά στη Μανίλα, εκείνη ήταν εκεί. Θα πρέπει μάλλον να παραδεχτούμε ότι η φυλή των Μάρκος είναι αβύθιστη. Στις 10 Μαΐου 2022, ο γιος της Φερντινάντ Μάρκος Τζούνιορ, γνωστός ως «Μπονγκ-Μπονγκ», εξελέγη θριαμβευτικά στην προεδρία της χώρας.

Στο μεταξύ ένα βίντεο της μητέρας του νεοεκλεγέντος προέδρου, το οποίο κυκλοφόρησε μετά τις προεδρικές εκλογές δημιούργησε μεγάλη αναστάτωση και ερωτήματα στον κόσμο της Τέχνης και όχι μόνο. Στο βίντεο, πάνω από τον καναπέ της Μάρκος, φαίνεται ένας πίνακας του Πικάσο, το Femme Couchée VI, του 1932, η αυθεντικότητα του οποίου παραμένει ένα μυστήριο. Ο πίνακας είναι ένα από τα 200 έργα Τέχνης τα οποία η Μάρκος και ο σύζυγός της, ο δικτάτορας Φερντινάντ Μάρκος, είχαν αποκτήσει όταν ήταν στην εξουσία από το 1965 ως το 1986. Είναι επίσης ένα από τα έργα Τέχνης που κατασχέθηκαν από τις Αρχές το 2014, καθώς είχαν αποκτηθεί από τους Μάρκος με χρήματα που αποτελούσαν προϊόν διαφθοράς. Και όλοι τώρα αναρωτιούνται αν ο πίνακας στο σπίτι της Μάρκος είναι αυθεντικός ή αντίγραφο. Ο πίνακας επανεμφανίστηκε κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στο σπίτι της Μάρκος του γιου της, του Φερντινάντ «Μπονγκ-Μπονγκ» Μάρκος, μετά τη νίκη του στις εθνικές εκλογές. Απομένει να αποδειχθεί εάν ο πίνακας στο σπίτι της Μάρκος είναι αυθεντικός ή αντίγραφο. Αλλωστε μαζί με τα αυθεντικά έργα η Μάρκος είχε δημιουργήσει μία μεγάλη συλλογή και από αντίγραφα. Το ότι η Ιμέλντα εκθέτει τον πίνακα στο σπίτι της, δείχνει τα συναισθήματα που τρέφει για τους συμπολίτες της: πλήρης αδιαφορία.