Τέλος η κανονικότητα{CR}

Η προσφάτως δημοσιοποιηθείσα έκθεση της IPCC θα ασκήσει σίγουρα επιπλέον πιέσεις στις κυβερνήσεις προκειμένου να «κάνουν κάτι». Ομως το να κάνουν κάτι, όπως γνωρίζουμε, είναι δύσκολο. Ετσι, αυτό που μπορούμε να περιμένουμε από τις κυβερνήσεις είναι να διπλασιάσουν τη χρήση της γνωστής παραπλανητικής ρητορικής, η οποία ονομάζεται «επιστροφή στην κανονικότητα».

Αντί να μας πουν ότι είναι ανάγκη να μετασχηματίσουμε τον τρόπο που ζούμε και οργανώνουμε τις κοινωνίες μας, θα μας πουν ότι μπορούμε να συνεχίσουμε όπως ήμασταν, εκτός ίσως από τα ορυκτά καύσιμα και τα προϊόντα μιας χρήσης που θα αντικατασταθούν με πράσινη ενέργεια και ανακυκλώσιμα υλικά.

Πιθανώς και κάπως λιγότερα αεροπορικά ταξίδια, σε κάθε περίπτωση όμως «επιστροφή στην κανονικότητα» με μερικές πράσινες πινελιές.

Αυτός ο τρόπος σκέψης είναι, ενδεχομένως, εξίσου επικίνδυνος με την ίδια την κλιματική κρίση.

Καθώς τα τύμπανα που χτυπούν για τον πληθωρισμό παρουσιάζοντάς τον ως απειλή για τους φτωχούς αποτελούν μια ρητορική της αντίδρασης, η επιστροφή στην κανονικότητα ισοδυναμεί με τη ρητορική της παραπλάνησης.

Αντί να στέκεται απέναντι στις προκαταλήψεις μας, χτίζει πάνω στον τρόπο που έχει εξελιχθεί η ψυχολογία μας εδώ και χιλιετίες – παίζει με δύο πράγματα τα οποία δεν μπορούμε να πιστέψουμε.

Το ένα είναι αυτό που οι στατιστικολόγοι αποκαλούν «μέση αντιστροφή». Πρακτικά, εάν δει κανείς κάποιον πολύ ψηλό, τότε αυτό το άτομο χαρακτηρίζεται ως υπερβολικό. Οι περισσότεροι άνθρωποι, άλλωστε, είναι μέσου ύψους, κατά συνέπεια όλοι μας αναμένουμε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα είναι στο δικό μας «φυσικό» ύψος.

Αυτός ο τρόπος σκέψης μας καθιστά ευάλωτους σε ακραία γεγονότα.

Το δεύτερο είναι ότι υφίσταται μια ισορροπία που σχετίζεται με το μοντέλο της μέσης κατανομής, βάσει του οποίου τα πράγματα δεν αλλάζουν πολύ.

Ετσι, ακριβώς όπως δεν υπάρχουν στην πόλη μου άνθρωποι με ύψος 2,5 μέτρα (απλώς επειδή δεν έχουμε δει προσωπικά κάποιον ακόμη), υποθέτουμε ότι τα σοκ που συμβαίνουν στον κόσμο στον οποίο ζούμε αποτελούν προσωρινές παρεκκλίσεις από κάποιου είδους αυτοδημιούργητη τάξη πραγμάτων.

Αυτές οι απόψεις περιγράφουν έναν άνετο κόσμο επειδή υποθέτουν – στις περιπτώσεις των αγορών για παράδειγμα – ότι μεγάλες κρίσεις μπορούν να συμβούν, μετά από λίγο όμως θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα.

Ή, στην περίπτωση των πανδημιών και των ιών, δεχόμαστε μεν ότι πρόκειται για μια παγκόσμια κρίση, όμως τώρα με τα εμβόλια μπορούμε να επιστρέψουμε επίσης στην κανονικότητα. Για όλα υπάρχει μια συγκεκριμένη περίοδος…

Σήμερα, λοιπόν, που ζούμε σε έναν κόσμο τον οποίο είμαστε σε θέση να εξηγήσουμε, αντί να δεχθούμε αυτά που γνωρίζουμε και να δράσουμε, φανταζόμαστε ολοένα περισσότερο τον κόσμο μας διαφορετικό από ό,τι είναι.