Δημήτρης Πετρόπουλος

Το «ερμητικά» με τρομάζει. Εμπεριέχει μια στεγανοποίηση, μια απολυτότητα, έναν αυταρχισμό. Το αντιλαμβάνομαι μόνον όταν η ζωτική ανάγκη το επιβάλλει για λόγους επιβίωσης, λειτουργικότητας. Στην πραγματική ζωή το ζουμί των πραγμάτων διαφεύγει διαρκώς από τις πάσης φύσεως ρωγμές, σωματικές, πνευματικές ή ψυχικές, μεταφέροντας απώλειες και κέρδη από συσχετισμούς δυνάμεων και εννοιών – διεργασίες σε συνθήκες σχετικής αταξίας. Το DNA του χρόνου – του άπειρου και του πεπερασμένου – μέσα από τις ρωγμές των πραγμάτων διακινείται.

Ας περιοριστώ στις δικές μου ρωγμές και ας τις ονομάσω διαφυγές ονείρων. Ονειρα που ασφυκτιούν και θέλουν να ανασάνουν.

Σε μια τέτοια στιγμή συνάντησα τον Ευριπίδη. Για την ακρίβεια το χαμόγελό του. Το συνωμοτικό – στα μάτια μου – χαμόγελο.

Μαθητής ακόμα της Σχολής, στα είκοσι ένα, είχα παίξει τον Πενθέα. Αρχικά σε μια παράσταση του ΦΟΘΚ, του ξακουστού φοιτητικού ομίλου της Θεσσαλονίκης που άφησε εποχή με τις δράσεις του σε εποχές σκληρές και απειλητικές. Μεγαλειώδης και ανεπανάληπτη εμπειρία να βλέπεις να γεννιέται μέρα με τη μέρα μπροστά στα μάτια σου – και μέσα σου – μια παράσταση ως προς όλα τα συστατικά της, μουσική, κίνηση, χορό και ερμηνείες.

Το καλοκαίρι οι «Βάκχες» με τον ίδιο σκηνοθέτη, την πρόωρα χαμένη Κούλα Αντωνιάδη, αλλά με διαφορετικούς συντελεστές και άλλη σύνθεση θιάσου, ξαναπήραν σάρκα και οστά στο πευκόδασος της τότε ΥΕΝΕΔ. Πρώτη μου επαγγελματική συμμετοχή. Αγαύη η εκθαμβωτικού ταλέντου και κάλλους Νίκη Τριανταφυλλίδη. Να σε διαμελίζει η μάνα σου και συ να την κοιτάζεις μαγεμένος!

Διαισθανόμουν έντονα, σωματικά, τον πικρό σαρκασμό του Ευριπίδη, αλλά δεν είχα αποδείξεις. Το μυστικό των «Βακχών» έχει ρουφήξει την ενέργεια πολλών σημαντικών ανθρώπων πολλαπλάσιας αξίας και δυνατοτήτων από μένα. Μα η θολούρα και η αυτάρεσκη ερμηνευτική αυθαιρεσία αντιστέκονται σθεναρά. Χρόνια ολόκληρα αναζητούσα μια παράσταση που θα με κάλυπτε και θα με λύτρωνε. Μια παράσταση όπου ο Διόνυσος, ο διπλός Διόνυσος του έργου δεν θα ‘ταν ούτε λυτρωτής ούτε ελευθερωτής αλλά ένας χαρισματικός δημαγωγός που όπως όλοι οι… συνάδελφοί του θα εκμεταλλευόταν τις ψυχικές και κοινωνικές εκκρεμότητες των άλλων για να τους χειραγωγήσει. Που θα περιδιάβαινε, θα σουλατσάριζε, στις σκοτεινές περιοχές των άλλων και θα συγκέντρωνε πληροφορίες χρηστικές ως εργαλεία εξουσίας. Ενας θεός, εν τέλει, του θεάτρου που αξιοποιεί τη δύναμη της υποβολής και της αυθυποβολής, που ξέρει να γεννά και να τροφοδοτεί ροές ενέργειας και συγκίνησης.

Οταν ζεις ένα πάθος, όταν η κριτική σου σκέψη δηλαδή φαίνεται άνοστη και άχαρη ακόμα και σε σένα τον ίδιο, όταν εχθρεύεσαι την εκλογίκευση στην ανάγνωση των πραγμάτων, όταν το ανεξέλεγκτο σε ενθουσιάζει, όταν η υπέρβαση σε μεγεθύνει, όταν η έμπνευση σε απογειώνει, όταν ο Διόνυσος σε γοητεύει και συ ως άτομο του παραδίδεσαι περιχαρής ανεπιφύλακτα, τότε ως πολίτης, ως ον κοινωνικό, ενδεχομένως πέφτεις στην παγίδα του.

Συνέβη και σε μένα. Ο έρωτας για αυτό υπάρχει. Για να υμνεί τον εαυτό του. Η πίστη όμως και η αφοσίωση στην αναζήτησή μου μού αποκάλυψαν εν τέλει έναν ορίζοντα.

Φέτος, σαράντα πέντε χρόνια αργότερα, παίζω τον Κάδμο, τον παππού του Πενθέα. Τον εκπρόσωπο της ρεάλ πολιτίκ, της διαχείρισης σκοπιμοτήτων. «Πες το και συ το ψέμα – παροτρύνει τον Πενθέα – πως ο Διόνυσος είναι θεός, απ’ το δικό μας αίμα, μας συμφέρει» φράση που στάθηκε οδηγός μου στην αναζήτηση του μυστικού των «Βακχών».

Μυστικό δεν υπάρχει. Οι «Βάκχες», έργο θεατρικό, είναι απλά μια πρώτη ύλη για παράσταση. Αν μπεις στη θέση του τότε θεατή και νιώσεις όσα ένιωθε – δεν είναι εύκολο, θέλει προετοιμασία – το νόημα θα σου αποκαλυφθεί από μόνο του. Αντε, να δώσω κι ένα tip – έτσι δεν λένε; Διάβασε και τους Βατράχους του Αριστοφάνη. Θα εκπλαγείς από τον εσωτερικό διάλογο των δύο έργων.

Ο Δημήτρης Πετρόπουλος είναι ηθοποιός. Ερμηνεύει τον ρόλο του Κάδμου στην παράσταση «Βάκχες» του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη που θα παιχτεί την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή στο θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου. Στις 31 Αυγούστου προγραμματίζεται να υποδυθεί τον Ευριπίδη στην παράσταση «Ευριπίδης Μαινόμενος» του Χριστόφορου Χριστοφή σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζηπαπά στο Πέτρινο Θεατράκι Σεληνίων στη Σαλαμίνα.