Ποια Δικαιοσύνη;

Η καταδίκη του Μπιλ Κόσμπι το 2018, στο αποκορύφωμα του κινήματος #MeToo, για τη σεξουαλική κακοποίηση της Αντρεα Κόνσταντ το 2004, έδωσε ελπίδα σε πολλές χιλιάδες θύματα και τις οικογένειές τους πως, τελικά, ίσως υπάρχει Δικαιοσύνη. Τρία χρόνια μετά, η ελπίδα αυτή μοιάζει να έχει χαθεί: Σήμερα, ο Μπιλ Κόσμπι είναι ελεύθερος, ο Κέβιν Σπέισι επιστρέφει στις κινηματογραφικές οθόνες και ο Χάρβεϊ Γουάινστιν υπέβαλε αίτηση για έφεση.

Περισσότερες από 60 γυναίκες βρήκαν το κουράγιο να μιλήσουν για τις κακοποιήσεις που υπέστησαν από τον πασίγνωστο ηθοποιό. Τα όσα περιέγραψαν είναι πανομοιότυπα: ο Κόσμπι τούς έδινε χάπια και αλκοόλ πριν τις κακοποιήσει, λίγες κατάφεραν να ξεφύγουν, ημιαναίσθητες, άλλες ξύπνησαν πονώντας, γυμνές, χωρίς να θυμούνται τι συνέβη.

Εξαιτίας σειράς νομικών εμποδίων και συχνά της έλλειψης θέλησης από τους εισαγγελείς, μόνο η Κόνσταντ μπόρεσε να κινηθεί νομικά εναντίον του. Η νίκη της το 2004 ήταν μια συμβολική νίκη για τις υπόλοιπες 59 γυναίκες, προσφέροντας επίσης μια έμμεση μικρή κάθαρση για όλα τα θύματα σεξουαλικής βίας που ξέρουν πως ο θύτης τους δεν θα βρεθεί ποτέ αντιμέτωπος με τη Δικαιοσύνη αφού, σύμφωνα με το RAINN, για κάθε 1.000 τέτοια περιστατικά, 975 δράστες μένουν ελεύθεροι. Η καταδίκη έστειλε ένα σπάνιο αλλά ηχηρό μήνυμα: ο βιασμός είναι πράγματι αδίκημα και, ναι, τιμωρείται! Και μέχρι την προηγούμενη Τετάρτη, η καταδίκη του Κόσμπι αντανακλούσε πως επιτέλους οι θεσμοί της Δικαιοσύνης το πίστευαν πραγματικά.

Από το 2018, μερικά πράγματα έχουν πράγματι αλλάξει. Ο Γουάινστιν μπήκε φυλακή. Εχουν τροποποιηθεί διαδικασίες για να απλοποιηθεί η αναφορά τέτοιων περιστατικών. Eπίσης, από την αριστουργηματική σειρά «I May Destroy You» μέχρι το «Υποσχόμενη Νέα Γυναίκα», οι συζητήσεις περί σεξουαλικής κακοποίησης εντάσσονται επιτέλους στην ποπ κουλτούρα, εκθέτοντας την κουλτούρα του βιασμού, μιλώντας για συναίνεση καλύτερα από κάθε πρόγραμμα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης και δείχνοντας αυθεντικά το βάθος των τραυμάτων από τέτοιες επιθέσεις.

Εκτός από το να προκαλέσει βαθιά οργή, η απελευθέρωση του Κόσμπι συνέτριψε αυτή τη συμβολική ελπίδα προόδου. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Πενσιλβάνια άφησε έναν κατά συρροή βιαστή ελεύθερο. Γιατί; Εκρινε ότι η μυστική συμφωνία ασυλίας του εισαγγελέα Μπρους Κάστορ, που αρχικά δεν πίστεψε την Κόνσταντ (και αντιπροσώπευσε τον Ντόναλντ Τραμπ στη δεύτερη καθαίρεσή του), με τον κατηγορούμενο για να τον αναγκάσει να καταθέσει καθιστούσε τη μετέπειτα καταδίκη του αντισυνταγματική. Ετσι, προστάτεψε τα συνταγματικά «αναλλοίωτα δικαιώματα» του Κόσμπι, πετώντας στα σκουπίδια εκείνα των θυμάτων του, όπως και τα εγκλήματα του θύτη. Οι πράξεις του Κάστορ δείχνουν πως τα λάθη και η σεξιστική δυσπιστία των εισαγγελέων μπορούν να βλάψουν την απονομή δικαιοσύνης. Πάνω απ’ όλα όμως, η απόφαση είναι ο λόγος που τόσα θύματα δεν μιλάνε, που οι βιασμοί (ή οι απόπειρές τους) είναι το έγκλημα με το λιγότερο ποσοστό καταγγελιών και καταδίκων ενώ αφορούν, στις ΗΠΑ, μία στις πέντε γυναίκες! Επιβεβαιώνει με τον χειρότερο τρόπο τους φόβους και τον κυνισμό τόσων θυμάτων: για αυτές δεν υπάρχει ακόμη Δικαιοσύνη.

Η Βασιλική Μαλούχου είναι πτυχιούχος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού με ειδίκευση στις Ευρω-Αμερικανικές Σχέσεις