Μιμητικός επαρχιωτισμός

Μεγάλη Τετάρτη απόγευμα. Οι εκκλησιές κατάφωτες! Εξελίσσεται η Ακολουθία του Νιπτήρα. Κατάφωτη και η Ακαδημία Αθηνών (ΑΑ). Ο πρόεδρος, ο γενικός γραμματέας της ΑΑ και ο πρόεδροςτης Εταιρείας για τον Ελληνισμό και τον Φιλελληνισμό υποδέχονται τους επισήμους. Ο ένας υπουργός διαδέχεται τον άλλο. Τελευταίοι η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός. Στην κεντρική αίθουσα της ΑΑ υπάρχουν περισσότερα άτομα από όσα προβλέπονται σε κλειστό χώρο στη διάρκεια της πανδημίας. Τα περιοριστικά μέτρα φαίνεται ότι αφορούν τους κοινούς θνητούς, όχι την ελίτ. Ευχόμαστε να είναι όλοι εμβολιασμένοι ή να έχει ελεγχθεί εργαστηριακώς η πιθανή μόλυνση των παρευρισκομένων από τον ιό SARS-CoV-2. Η εκδήλωση είναι υβριδική – τα διαδραματιζόμενα εκπέμπονται και διαδικτυακά. Πρόκειται να βραβευθούν οι φιλέλληνες Τζον Κέρι, Τζακ Λανγκ και Τσαρλς Πικτέτ με το Διεθνές Βραβείο «Λόρδος Βύρων» της Εταιρείας για τον Ελληνισμό και τον Φιλελληνισμό. Το Βραβείο «προβάλλει διεθνώς τις αξίες του ελληνικού πολιτισμού και τον διαρκή φιλελληνισμό ως αρετή με ευεργετική επίδραση στις κοινωνίες όλου του πολιτισμένου κόσμου».

Θα ανέμενε αυτονόητα κανείς μια εκδήλωση με βαθιά εθνικό συμβολισμό, συνδιοργανωθείσα από το ανώτατο πνευματικό ίδρυμα της χώρας, να διεξαχθεί στα Ελληνικά. Κι όμως, η όλη διαδικασία διεξήχθη στην Αγγλική! Μου είναι δύσκολο να φανταστώ μια αντίστοιχη εκδήλωση στη Γαλλική Ακαδημία να διεξάγεται σε γλώσσα διαφορετική της Γαλλικής.

Είμαι ο τελευταίος που θα υπερασπιζόταν τον γλωσσικό εθνικισμό. Η αγγλική είναι η κυρίαρχη γλώσσα επικοινωνίας των επιστημόνων και είναι απολύτως εύλογο να είναι η γλώσσα διεξαγωγής διεθνών συνεδρίων και συσκέψεων εργασίας. Θα ήταν επίσης εύλογο αν, στην έναρξη ενός σημαντικού διεθνούς συνεδρίου, η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας ή εκπρόσωπος της κυβέρνησης προσφωνούσε τους συνέδρους στην Αγγλική.

Ταιριάζει όμως σε μια επίσημη εκδήλωση στην Ακαδημία Αθηνών, το διάδοχο Ιδρυμα της Ακαδημίας του Πλάτωνα, οι αξιωματούχοι του ελληνικού κράτους, ιδιαίτερα η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός, να εκφωνούν τις ομιλίες τους στην Αγγλική; Δεν συμμετείχαν σε συνέδριο του «Economist» αλλά σε εκδήλωση με βαθύ εθνικό συμβολισμό. Δεν θα έπρεπε να τιμήσουν τη γλώσσα του έθνους που εκπροσωπούν; Ξέχασαν τι γιορτάζουμε φέτος; Λησμόνησαν ότι το βασικότερο συστατικό στοιχείο της εθνικής συνείδησης είναι η γλώσσα; Ηταν τόσο δύσκολο σε μια τέτοια εκδήλωση να υπάρχει τυπωμένη η ομιλία την ελλήνων αξιωματούχων στα Αγγλικά για να παρακολουθούν οι ξένοι τους ομιλούντες αξιωματούχους στα Ελληνικά; Ή να υπάρχει ταυτόχρονη διερμηνεία από τα Ελληνικά στα Αγγλικά;

Δεν είναι κατανοητό γιατί οργανώθηκε η πανηγυρική συνεδρία της ΑΑ στα Αγγλικά. Κάποιος ίσως αντιτάξει ότι η ΑΑ «εκσυγχρονίζεται». Αλλος θα υποστηρίξει ότι η εκδήλωση αποσκοπούσε σε διεθνή απήχηση. Ενας τρίτος ότι είναι ένδειξη «κοσμοπολιτισμού». Εμείς λέμε ότι είναι ένδειξη μιμητικού επαρχιωτισμού. Στην εκδήλωση αυτή το έθνος έπρεπε να τιμήσει τους διακεκριμένους φιλέλληνες με έναν μοναδικά ελληνικό τρόπο – προσφωνώντας τους στη γλώσσα που συγκροτεί την εθνική συνείδηση, τη γλώσσα του Πλάτωνα, του Κοραή και του Σεφέρη. Κοσμοπολίτης δεν είναι αυτός που απαρνείται την ιδιοπροσωπία του αλλά αυτός που την εντάσσει σε μια οικουμενική προοπτική.

Ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος είναι ιατρός – ακαδημαϊκός