Το περίπτερο

Ολα κι όλα τα πράγματά του ήταν τρεις μπόγοι κι ένα μπαούλο. Τέλος Αυγούστου τα φόρτωσε στο παλιό φορτηγό του Πανάγου από το Λάλα, κι αφού σκούπισε με το πάνω μέρος της παλάμης του ένα δάκρυ, μην τον δουν, έβγαλε και άναψε ένα τσιγάρο. Αυτό ήταν· αύριο πρωί πρωί παίρνει την οικογένεια και κατευθείαν στον Πειραιά.

Ο Χρήστος ο Τελάλης ήταν ένας εργατικός, φτωχός άνθρωπος στο χωριό του, στην ορεινή Ηλεία, αλλά παρότι τόση δουλειά, δύσκολα τα έφερνε βόλτα. Ηταν και πολυφαμελίτης. Τρεις θυγατέρες, δύο αγόρια και η γυναίκα του, η Νικολέτα. «Δεν έχει ζωή εδώ» έλεγε του φίλου του του Αντρίκου, «θα φύγω, θα πάω να δουλέψω το περίπτερο των αδελφών μου στον Πειραιά». «Μην κάνεις σκυλοπηδήματα» του έλεγε ο Αντρίκος, «δεν κάνουμε εμείς για κείνον τον κόσμο».

Ο Χρήστος, το πρωί, με όλη την οικογένεια έφυγε για τον Πειραιά. Εκανε τον σταυρό του, κοίταξε την άδεια πλατεία του χωριού, άναψε ένα τσιγάρο και μπήκε στο λεωφορείο του ΚΤΕΛ Πύργου και δεν γύρισε πίσω να κοιτάξει.

Το απόγευμα ήταν στον Πειραιά με όλη την οικογένεια. Και πριν πάνε στο μικρό τους δυαράκι στην οδό Λουκά Ράλλη, πέρασαν από το περίπτερο στην οδό Λαμπράκη και Βασιλέως Γεωργίου. Το περίπτερο το δούλευε ο πατέρας του και ο ένας αδελφός του, αλλά τώρα θα έπαιρνε αυτός τη σκυτάλη. Φώναξαν τον φωτογράφο από το απέναντι φωτογραφείο και βγάλανε την πρώτη τους φωτογραφία, ασπρόμαυρη, στη νέα τους πόλη, όλοι μαζί.

Το σπίτι ίσα ίσα που χώρεσε τα πραγματάκια τους και τις ψυχές τους. «Οταν υπάρχει αγάπη χωράς παντού, ακόμη και στον τάφο σου» έλεγε. Δυσκολεύτηκαν πολύ να συνηθίσουν στους νέους ρυθμούς. Η ζωή εδώ αλλάζει γρήγορα. Μόλις είχε πέσει η χούντα και ο κόσμος ήλπιζε σε μια άλλη ζωή. Ετσι κι ο Χρήστος άρχιζε κι έβλεπε αλλιώς τα πράγματα. Με τη Νικολέτα τη γυναίκα του λίγα κολλυβογράμματα ήξεραν. Ισα ίσα να διαβάζουν τις τιμές στα τσιγάρα και τις εφημερίδες. Τρίψανε όμως σιγά σιγά, με τον καιρό, κι έγιναν ξεφτέρια.

Πώς να ζήσει ο Χρήστος σε δύο τετραγωνικά, αυτός που είχε μάθει να ανασαίνει στην απλωσιά, στο οροπέδιο στο χωριό του, με τα πουλιά και τα τζιτζίκια; Η ανάγκη όμως όλα τα ορίζει. Πρέπει να το πάει ως το τέλος αυτό. Να πετύχει. Κι όταν γυρίσει τότε στο χωριό του, στο οροπέδιο, μην του πει ο φίλος του ο Αντρίκος ότι τελικά όλο αυτό ήταν ένα σκυλοπήδημα.

Ολα τα προϊόντα στο περίπτερο πήγαιναν καλά. Ιδίως τα τσιγάρα και οι καπότες. «Τι διάολο κάνει ο κόσμος εδώ… μόνο γαμεί-καπνίζει» έλεγε. Είχε μάθει πια όλα τα γούστα των σταθερών πελατών. Τη μάρκα τα τσιγάρα τους, την εφημερίδα τους, όλα, και σαν πολυλογάς που ήταν, έπιανε ώρες και κουβέντα μαζί τους. Ποτέ δεν έχασε ο Χρήστος από τις κουβέντες. Γνώρισε ανθρώπους σε όλα τα πόστα. Κι όταν χρειάστηκε να ζητήσει κάτι, ήταν ανοιχτές όλες οι πόρτες.

Υστερα ήρθε και το ΠΑΣΟΚ. Τι ήταν αυτό! Ο Χρήστος, αν και η οικογένειά του ήταν με τη Δεξιά, αυτός γοητευμένος από τον Αντρέα άλλαξε, και ποιος τον έπιανε πια στις κουβέντες. «Μην ανακατεύεσαι» του έλεγε η Νικολέτα, «με αυτά». Εβαλε κι άλλα νέα προϊόντα. Παιχνίδια, δώρα, παγωτά, ψυγεία με αναψυκτικά και άλλα, με καλή κερδοφορία κι όχι ψιλοπράγματα σαν τα τσιγάρα. «Για το κράτος δουλεύουμε» έλεγε πάντα. Ο Χρήστος ήταν τίμιος άνθρωπος. Αν και πολλές φορές του ζήτησαν διάφοροι «συνεργασία», επ’ ωφελεία τους πάντα, αυτός αρνήθηκε αυστηρά, είτε αυτός ήταν η αστυνομία, είτε ο δήμος κ.λπ. Ομως, αυτό που απέδωσε μεγάλους τζίρους και κέρδη και ανάσανε όλη η οικογένεια ήταν οι πειρατικές κασέτες. Ο δαιμόνιος γιος του έγραφε στο σπίτι του μόνος τις κασέτες με τις αδελφές του και τις πουλούσαν στο περίπτερο. Τι δημοτικά, τι λαϊκά τραγούδια πούλησαν, δεν μπορείς να φανταστείς. Παίρνανε και παραγγελίες, «θέλω μία Κώστα Καρναβά», «μία Κολλητήρη και μία του Χάρρυ Κλυνν». «Αυτός πουλάει πολύ» έλεγε ο Χρήστος. «Ολο τον Αντρέα βρίζει και πουλάει. Μόνο ο Αντρέας πουλάει».

Ευτυχώς που τα τελευταία χρόνια ήρθε από το χωριό ο φίλος του ο Αντρίκος και δούλευε στο καφενείο του αδελφού του στην Τρούμπα. «Το έκανες κι εσύ το σκυλοπήδημα» του έλεγε ειρωνικά ο Χρήστος. «Δεν σ’ το έλεγα εγώ;» συμπλήρωνε. Ευτυχώς για τον Χρήστο, γιατί βρήκε παρέα τις Κυριακές για μεγάλες κουβενταρίες στο σπίτι και στην πλατεία. Το ίδιο όνειρο είχε κι ο φίλος του. Να γυρίσει κι αυτός στο χωριό, αφού πρώτα αποκαταστήσει τα παιδιά του. Ετσι προγραμμάτιζαν και έκαναν τα όνειρά τους στα λιανά.

Ο Χρήστος έκανε πολλούς φίλους στον Πειραιά. Εδινε βερεσέ, έδινε δανεικά, όταν μπορούσε, και σεβόταν πολύ τους ανήμπορους και τις πουτάνες. Στον ύπνο του πολλές φορές παραμιλούσε λέγοντας κουβέντες του περιπτέρου, κάνοντας και τις αντίστοιχες κινήσεις. Τα χρόνια όμως πέρασαν, κι ο Χρήστος ο Τελάλης από την ορεινή Ηλεία φόρτωσε τρεις μπόγους κι ένα μπαούλο στο φορτηγό και το άλλο πρωί μπήκε στο ταξί του γιου του και γύρισε στο χωριό, στο οροπέδιο, στην απλωσιά με τα πουλιά και τα τζιτζίκια. Σε λίγο καιρό διαγνώστηκε με καρκίνο. Λίγο πριν πεθάνει, είπε στον φίλο του τον Αντρίκο, που τον επισκέφθηκε στο χωριό: «Φίλε, αυτό είναι σκυλοπήδημα. Τελικά, εμένα δύο τετραγωνικά γης μού έτυχαν. Το περίπτερο στον πάνω κόσμο και ο τάφος στον κάτω».

Πάει κι ο Χρήστος, μόνο που δεν πρόλαβε να χορέψει στο πανηγύρι στις 23 του Αυγούστου, της Παναγίας, το αγαπημένο του τραγούδι: «Να ‘σαν τα νιάτα δυο φορές».

Τη μαυρόασπρη φωτογραφία τη φυλάει ακόμη ο μεγάλος του γιος, κορνιζαρισμένη στο περίπτερο, που δουλεύει ακόμη στον Πειραιά.