Η διπλή επέτειος ενός θρύλου

Ο Μπομπ Μάρλεϊ δεν ήταν μια συμβατική προσωπικότητα. Οχι μόνο της μουσικής και του τραγουδιού, αλλά εν γένει της πολιτικής και της κοινωνικής ζωής. Αντικομφορμιστής, ακτιβιστής, ο τζαμαϊκανός τραβαδούρος είναι σήμερα θρύλος της ρέγκε μουσικής και της επαναστατικότητάς της. Ισως επειδή έκανε πάντα εκείνο που ήθελε. Και σε όσους τον έκριναν δίνει την απάντησή του στο τραγούδι «Judge Not» (1961): «Ξέρω ότι δεν είμαι τέλειος και δεν ισχυρίζομαι πως είμαι, οπότε πριν να δείξετε με τα δάχτυλά σας βεβαιωθείτε ότι τα χέρια σας είναι καθαρά».

Η ιδιάζουσα προσωπικότητα φάνηκε και στο τέλος της ζωής του. Οταν επέστρεφε στην πατρίδα του από τη Γερμανία για να ζήσει τις τελευταίες στιγμές της ζωής του, κρίθηκε απαραίτητο να προσγειωθεί στο Μαϊάμι για άμεση ιατρική περίθαλψη. Τελικά πέθανε εκεί στις 11 Μαΐου 1981, σε ηλικία 36 ετών (έπασχε από καρκίνο). Τα τελευταία του λόγια στον γιο του Ζίγκι ήταν ότι «τα λεφτά δεν φέρνουν την ευτυχία», ενώ αποτεφρώθηκε με την κιθάρα του, την Γκίμπσον, μια μπάλα ποδοσφαίρου, ένα μεγάλο κλαδί κάνναβης, το δακτυλίδι που φορούσε (δώρο του πρίγκιπα της Αιθιοπίας Ασφα Γουόσεν, μεγαλύτερου γιου τού Χαϊλέ Σελασιέ Α’) και μια Βίβλο. Είχε μαζί του όλα όσα τον χαρακτήριζαν.

Και μουσικός, και συνθέτης, και ερμηνευτής, και οπαδός του ρασταφαριανισμού, και χρήστης κάνναβης αφού ήταν ιερό στοιχείο στο θρησκευτικό – πολιτικό κίνημα στο οποίο ανήκε (ο ρασταφαριανισμός συνδυάζει στοιχεία του προτεσταντισμού με τον μυστικισμό και μια παναφρικανική πολιτική συνείδηση). Οκτώ μήνες όμως πριν από τον θάνατό του βαπτίστηκε από την Αιθιοπική Ορθόδοξη Εκκλησία.

Αξιοπερίεργο είναι ότι η ρέγκε, η μουσική και τα τραγούδια του Μπομπ Μάρλεϊ απέκτησαν μεγαλύτερη δημοτικότητα μετά τον θάνατό του. Αν και το «I shot the sheriff» έκανε αίσθηση όταν κυκλοφόρησε, το 1973. Εντάχθηκε στο Rock and Roll Hall of Fame το 1994.

Το περιοδικό «Time» επέλεξε το άλμπουμ «Exodus» (1977) ως το καλύτερο άλμπουμ του 20ού αιώνα. Το 2001 κέρδισε το βραβείο Γκράμι για τη συνολική προσφορά, το καλοκαίρι του 2006 στη Νέα Υόρκη μετονομάστηκε ένα τμήμα της οδού Church Avenue σε Bob Marley Blvd. Αν προσθέσουμε σε αυτά ότι η συλλογή «Legend» είναι το 19ο άλμπουμ με τις περισσότερες πωλήσεις στην Αμερική και τα δισεκατομμύρια streams των τραγουδιών, τότε δικαιολογημένα θεωρείται σήμερα θρύλος.

Ο Νέστα Ρόμπερτ Μάρλεϊ γεννήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 1945 σε ένα μικρό χωριό της Τζαμάικα, το Νάιν Μάιλς. Ο πατέρας του, λευκός Τζαμαϊκανός με αγγλική καταγωγή, σπάνια έβλεπε την οικογένειά του, ενώ ο μικρός Ρόμπερτ ήταν συχνά θύμα ρατσισμού λόγω της καταγωγής και δεν ήταν λίγες οι φορές που ήρθε αντιμέτωπος με ερωτήσεις για τη φυλετική του ταυτότητα. Η απάντησή του απλή: «Ο πατέρας μου ήταν λευκός και η μητέρα μου μαύρη. Με φωνάζουν μιγά ή κάπως έτσι. Δεν είμαι σε καμία πλευρά. Ούτε στη μαύρη, ούτε στη λευκή. Είμαι στου Θεού την πλευρά, Αυτού που με έπλασε και με έκανε να προέρχομαι από τη μαύρη και τη λευκή».

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ «MARLEY 75». Φέτος συμπληρώνονται 75 χρόνια από τη γέννηση του Μπομπ Μάρλεϊ και 40 χρόνια από το τελευταίο άλμπουμ που κυκλοφόρησε εν ζωή. Δύο γεγονότα που «γέννησαν» το «MARLEY 75», μια σειρά εκδηλώσεων αφιερωμένες στον μέντορα της ρέγκε. Στο «Uprising» (1980) ανάμεσα στα άλλα τραγούδια περιλαμβάνεται και το «Redemption Song», από τα πλέον εμβληματικά κομμάτια του. Το τραγούδι κατάφερε να αναδείξει σημαντικά την αφρικανική κουλτούρα και να χαρακτηριστεί ένα από τα πιο σημαντικά τραγούδια που γράφτηκαν ποτέ. Επίσης, στις ΗΠΑ ο Φεβρουάριος χαρακτηρίζεται ως Black History Month. Πρόκειται για μια ετήσια γιορτή αφιερωμένη στα επιτεύγματα των Αφροαμερικανών καθώς επίσης και στον κεντρικό ρόλο που διαδραμάτισαν στην ιστορική εξέλιξη των ΗΠΑ. Στο πλαίσιο αυτό, οι επετειακοί εορτασμοί «MARLEY 75» αρχίζουν με ένα νέο βίντεο κλιπ για το «Redemption Song», το οποίο επιμελήθηκαν οι γάλλοι καλλιτέχνες Ικτάν Μαρσάλ και Τεό ντε Γκελτζ. Χρησιμοποίησαν 2.747 κινούμενα σχέδια που ντύνουν το τραγούδι και αναδεικνύουν τη διαχρονικότητα και δυναμική του. «Το βίντεο είναι ένα ιστορικό ταξίδι από τα χρόνια της σκλαβιάς στην Τζαμάικα, τη ρασταφαριανή κουλτούρα και την προσωπική ζωή του Μπομπ» σημειώνουν οι δημιουργοί. Oι εορτασμοί θα πραγματοποιηθούν υπό τη μορφή μουσικής, μόδας, τέχνης, φωτογραφίας, τεχνολογίας, σπορ και ταινιών, ενώ θα υπάρχει και πρόσβαση όσων επιθυμούν στα αρχεία του τραγουδιστή, συνθέτη, κιθαρίστα και ακτιβιστή Μπομπ Μάρλεϊ. Στις εκδηλώσεις… παρόν θα είναι και το YouTube με προβολές ανάλογου υλικού, ενώ και στο Διαδίκτυο θα υπάρξουν διάφορα αφιερώματα. Οι επετειακές δραστηριότητες περιλαμβάνουν και συναυλίες των Zίγκι και Στίβεν Μαρλεϊ καθώς και συμμετοχές στο φεστιβάλ.

15 τραγούδια του που «πρέπει» να ακούσουμε

• «Get Up, Stand Up» (1973)
• «No Woman, No Cry» (1975)
• «Redemption Song» (1980)
• «I Shot the Sheriff» (1973)
• «Buffalo Soldier» (1983)
• «Soul Rebel» (1970)
• «Roots, Rock, Reggae» (1976)
• «Them Belly Full (But We Hungry)» (1974)
• «One Love» (1965)
• «Is This Love» (1978)
• «Could You Be Loved» (1980)
• «Three Little Birds» (1977)
• «Zimbabwe» (1979)
• «War» (1976)
• «Fussing and Fighting» (1971)