Σινέ «Απόλλων» στη Λευκάδα

Χειμώνας 1928… και εγένετο σκότος. Σκότος με πολύ φως που βοηθούσε να προβληθεί η εικόνα στο άσπρο πανί και… εγένετο αίθουσα προβολής ταινιών. Κινηματογραφική αίθουσα.

Ηταν σύγχρονη αίθουσα για την εποχή της, με ξύλινα καθίσματα ενωμένα μεταξύ τους και με εξώστη που το στηθαίο του το κοσμούσαν οι προτομές των εννέα μουσών. Στην είσοδο ένας θυρωρός με ειδική στολή με σιρίτια, καλωσόριζε τους θεατές κι έδινε τα προγράμματα. Μια μικρή ορχήστρα, πιάνο και βιολί, συνόδευε τις προβολές των ταινιών, οι οποίες ήταν βωβές.

Πίσω από την αίθουσα προβολής υπήρχε μπαρ και φυσικά η καμπίνα προβολής. Για τη λειτουργία της μηχανής προβολής υπήρχε γεννήτρια πετρελαιοκίνητη με ιμάντα. Στην αρχή της σεζόν, το φθινόπωρο, και στο τέλος, αρχές καλοκαιριού, λειτουργούσαν θορυβώδεις ανεμιστήρες για να φέρνουν δροσιά στην αίθουσα.

Στα εγκαίνια υπήρχε μεγάλος ενθουσιασμός και κοσμοσυρροή. Πρώτη ταινία ήταν «Ο χρυσοθήρας» του Τσάρλι Τσάπλιν. Κάθε δύο ημέρες άλλαζε το έργο. Οι προβολές ήταν δύο κάθε βραδιά. Στην απογευματινή παράσταση υπήρχε κάποια προσέλευση θεατών. Στη βραδινή το κοινό ήταν αραιό και πολλές φορές η έναρξη καθυστερούσε εν αναμονή θεατών.

Φανερό ήταν ότι οι καιροί ήταν δύσκολοι για τον νέο τρόπο ψυχαγωγίας, που προκαλούσε θαυμασμό, έκπληξη, δέος, φόβο και καμιά φορά και ναυτία. Παρόλο που ήταν, όπως και είναι, ένας λαϊκός τρόπος ψυχαγωγίας. Μία είσοδος για όλους, ενώ τα χρόνια εκείνα υπήρχε διαχωρισμός στις όποιες ψυχαγωγίες.

Στη Λευκάδα του Μεσοπολέμου υπήρχε η Λέσχη «Ομόνοια» που μέλη ήταν οι αστοί, οι μεγαλοαστοί, ας τους πούμε, της τοπικής κοινωνίας, της χώρας και στην οποία γίνονταν και χαρτοπαίγνια.

Υπήρχε η Φιλαρμονική Εταιρεία (1850) με τις κυριακάτικες συναυλίες στην κεντρική πλατεία. Μουσικοί σύλλογοι νέων με τις μαντολινάτες τους, χοροδιδασκαλείο ευρωπαϊκών χορών. Οι καντάδες τα βράδια στις γειτονιές με τους κρυφούς καημούς και τη ρομαντική τους ατμόσφαιρα, τα ζαχαροπλαστεία της πλατείας που εκεί απολάμβαναν το γλυκό τους και οι νοικοκυραίοι τα απογεύματα της Κυριακής. Οι βόλτες στην Κουζούντελη για τη σουμάδα και τ’ αμπαλί στου Πάλλα για τους ρέκτες του παιχνιδιού. Οι βεγγέρες στ’ αρχοντόσπιτα που καμιά φορά είχαν και λογοτεχνική νότα. Οι συνάξεις στις γιορτές και οι διασκεδάσεις με τον φωνόγραφο. Οι βαρκάδες με το πανί στον δρόμο του κάστρου. Το καφεδάκι στα σκιερά καντούνια. Οι εκδρομούλες στα εκκλησάκια του ελαιώνα. Το καρναβάλι τις Αποκριές και οι λαμπρές χοροεσπερίδες στη λέσχη. Με τον ερχομό του ομιλούντος κινηματογράφου στη Λευκάδα το 1936, η ζωντανή μουσική σταμάτησε και το θέαμα ήταν πιο ελκυστικό και συναρπαστικό.

Οι ταινίες ήταν επί το πλείστον γερμανικές οπερέτες και ιστορικές της εταιρείας UFΑ. Επαιζαν σ’ αυτές οι αστέρες του γερμανικού κινηματογράφου: Μάρθα Εγκερθ, Βίλι Φριτς, Μάρθα Σνάιντερ, Μπριγκίτε Χελμ, Εριχ φον Στροχάιμ και… φυσικά η Μάρλεν Ντίτριχ. Επίσης είχε προβληθεί και η «Μητρόπολη» του Φριτς Λανγκ.

Προβλήθηκαν και αγγλικές της Αρθουρ Ρανκ όπως «Ο άνθρωπος με τα χίλια πρόσωπα», γαλλικές όπως η «Φαν φαν λα τουλίπ» και οι αμερικανικές «Τομ Μιξ», «Κεμ Μαϊνάρ» κ.λπ. Ενδεικτικές είναι όλες αυτές οι αναφορές για ταινίες που προβάλλονταν και τις παρακολουθούσε το κινηματογραφόφιλο κοινό της εποχής παντού σ’ όλα τα μέρη.

Στον «Απόλλωνα» δίνονταν θεατρικές παραστάσεις από περιοδεύοντες θιάσους. Μουσικοί θίασοι παρουσίαζαν μελοδράματα όπως: «Μποέμ», «Μαντάμ Μπατερφλάι». Μουσικοχορευτικές παραστάσεις όπως του θιάσου Ραμασόφ, ενός ρώσου εμιγκρέ. Το θέαμα ήταν τολμηρό για την εποχή, και επί πέντε ημέρες η αίθουσα ήταν ασφυκτικά γεμάτη.

Σταθμός για τη Λευκάδα ήταν οι παραστάσεις του θιάσου της Κατερίνας Ανδρεάδη που παρουσίασε την «Τύχη της Μαρούλας» καθώς και ο θίασος κωμωδίας του Παρασκευά Οικονόμου με την Καίτη Ντιριντάουα κ.λπ. Εκεί και οι μαθητικές παραστάσεις των σχολείων. Με την κήρυξη του πολέμου το 1940 ο «Απόλλωνας» έκλεισε αφού είχε αρχίσει και να φθίνει η επιχείρηση.

Στην Κατοχή οι Ιταλοί τον επίταξαν και τον έκαναν αποθήκη προμηθειών του στρατού κατοχής.

Το 1953 οι διάδοχοι του ιδρυτή (Διονυσίου Σκληρού, οι αδελφοί Σπύρος και Γιώργος) ανακαίνισαν και ξαναλειτούργησαν τον κινηματογράφο. Πρώτο έργο ήταν τα «Αγουρα χρόνια», βασισμένο στο μυθιστόρημα του Κρόνιν. Ο «Απόλλωνας» είδε καλές εποχές. Γέμιζε στις πρεμιέρες, τρεις κάθε εβδομάδα, που είχαν κοσμικοκοινωνικό χαρακτήρα.

Το λευκαδίτικο κοινό με τις επτανησιακές πολιτιστικές καταβολές του φυσικό ήταν να λατρέψει και την 7η τέχνη. Ο «Απόλλωνας» έγινε το κέντρο πολλών και ποικίλων εκδηλώσεων της πόλης. Συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, ομιλίες εξεχουσών προσωπικοτήτων από την Αθήνα.

Λογοτεχνικές και πολιτικές αλλά και κομματικές και εκκλησιαστικές, και φεμινιστικές, και αντιστασιακές και… δυστυχώς και χουντικές.

Ρεσιτάλ σπουδαίων σολίστ (Κολάσης, Φάμπας) και βήμα παρουσιάσεων όλων των καλλιτεχνικών συλλόγων. Συναυλίες από τη Φιλαρμονική με τις ενθουσιώδεις μελωδίες της. Παρουσιάσεις της μεικτής χορωδίας του Μουσικοφιλολογικού Ομίλου «Ορφεύς» και άλλες ποικίλες εκδηλώσεις.

Επίσης από το 1970 εκεί γίνονταν και οι προβολές της Κινηματογραφικής Λέσχης, τμήμα του «Ορφέα». Τις προβολές της λάμπρυναν έγκριτοι κριτικοί και σκηνοθέτες, που παρουσίασαν τα έργα τους και τιμήθηκαν. Στον «Απόλλωνα» απολαύσαμε και τον αείμνηστο Θόδωρο Αγγελόπουλο, φίλο της Λέσχης, να μας εξηγεί τα μακρόσυρτα πλάνα του.

Η εισβολή της TV στα σπίτια πήρε το κοινό από τις αίθουσες και το καθήλωσε στον καναπέ. Φυσικό ήταν να το πάρει και από τον «Απόλλωνα». Ο «Απόλλωνας» λειτουργούσε μέχρι το 1989, όταν πια ελλείψει θεατών έκλεισε.

«Τύχη αγαθή» όμως γι’ αυτόν η δημιουργία του θεσμού των δημοτικών κινηματογράφων το 1996 και η αγορά από τον Δήμο Λευκάδας. Στη συνέχεια εντάχθηκε στο δίκτυο λειτουργίας των δημοτικών κινηματογράφων το 2001 και άρχισε και η ανακαίνισή του σε μια λαμπρή, σύγχρονη αίθουσα με άριστα τεχνικά μέσα.

Ο σύγχρονος, λαμπρός «Απόλλων» από το 2004 ξανάφερε στην πόλη τη Μαγεία του Σινεμά. Ως δημοτικός λειτουργούσε με εβδομαδιαίες προβολές ταινιών πρώτης προβολής από την παγκόσμια παραγωγή. Συγχρόνως λειτουργούσε και η κινηματογραφική λέσχη, καλύπτοντας τις προτιμήσεις των σινεφίλ.

Αναφερόμαστε σε παρελθόντα χρόνο γιατί δυστυχώς μια φονική πυρκαγιά στις 8 Αυγούστου του 2016 αφάνισε μια από τις πιο παραδοσιακές γειτονιές της πόλης. Δέκα σπίτια έγιναν στάχτη και μαζί και το στολίδι, ο «Απόλλωνας».

Ολων των κατοίκων της πόλης το αίτημα για το κτίσιμο του κινηματογράφου έγινε εμμονή και προσμονή για το ΘΑΥΜΑ.