Θεοδωράκης Σταύρος

«Περιφρονώ τσ’ αλήθειες σας, μισώ τα ψέματά σας»
24.02.2012

«Περιφρονώ τσ’ αλήθειες σας, μισώ τα ψέματά σας»

Το όνομά του το άκουγα συνέχεια στην Κρήτη. Στα γλέντια, στις παρέες, στις λύπες. «Ο έρωντας με νίκησε με μια χρυσή σαΐτα /μα την εκαταχάρηκα ετούτη μου την ήττα». Τον τραγουδούσανε πιτσιρικάδες αλλά και λεβέντες που προσπαθούνε να ερμηνεύσουνε τη «σχιζοφρένεια» της ζωής. «Η μόνη κόντρα που μπορείς να κάμεις του θανάτου / σαν έρθει ο Χάρος να σε βρει να ’σαι του πεταμάτου». Αυτή του τη μαντινάδα την άκουσα πριν από μερικές εβδομάδες σε έναν «αποχαιρετισμό» – μια κηδεία τέλος πάντων. Του ζητάω να μου τη «μεταφράσει» – όχι ότι δεν την καταλαβαίνω αλλά θέλω να δω τι ερμηνεία δίνει ο ίδιος σε αυτή τη λέξη που μου γρατσουνίζει από τότε τη διάθεση. «Να ’σαι του πεταμάτου, να τα έχεις ζήσει όλα δηλαδή» μου εξηγεί. «Ο Χάρος να βρει ένα κουφάρι αδειανό». «Εσύ τα έχεις ζήσει όλα;». Κουνάει το κεφάλι του με τον τρόπο του αβέβαιου «ναι». Μιλάει λίγο στην πρώτη συνάντησή μας στο λιμάνι του Ηρακλείου και αποφασίζω να τον πάω στα ορεινά. Στο φιλόξενο σπίτι του Ρος Ντέιλι, στις Αρχάνες, οι τοίχοι είναι γεμάτοι με λύρες. Από την Κρήτη, την Ινδία, το Αφγανιστάν. Δεν ρώτησα, το υποψιάζομαι όμως ξέροντας τα ταξίδια του «ιρλανδού» λυράρη. Ο Ρος Ντέιλι είναι ένας από τους λίγους μουσικούς στον οποίο ο Σταυρακάκης έχει εμπιστευθεί στίχους. «Είναι δύσκολος άνθρωπος, μην κοιτάς που τον πέτυχες στα καλά του» μου «μαρτυράει» ο Γιώργης Γραμματικάκης, αστροφυσικός, «θύμα» και αυτός της θεϊκής απλότητας των μαντινάδων. Στίχους του Μήτσου Σταυρακάκη έχουν τραγουδήσει ο Ψαραντώνης, οι Χαΐνηδες, ο Βασίλης Σκουλάς, ο Βασίλης Σταυρακάκης. Φοράει μπερέ και κόκκινο μαντίλι στον λαιμό. Μαύρα ρούχα βέβαια. Ισως κάπως έτσι να ήταν και ο Τσε Γκεβάρα αν προλάβαινε να γεράσει. Το σκέφτομαι αλλά δεν το λέω. Αλλωστε, ο ήρωάς του είναι άλλος.

«Κύριε Παπαδήμο, είστε σίγουρος για την ομάδα σας;»
17.02.2012

«Κύριε Παπαδήμο, είστε σίγουρος για την ομάδα σας;»

Την ημέρα που καιγόταν η Αθήνα, ταξίδευε για Λος Αντζελες. Στις αίθουσες αναμονής, στα αεροδρόμια, όλα τα ξένα δίκτυα έδειχναν φωτιές. «Σφίχτηκε η καρδιά μου». Η «ενημέρωσή» της συνεχίστηκε τη Δευτέρα από το facebook. Τώρα μου μιλάει από το τηλέφωνο. Στο Λος Αντζελες είναι μεσημέρι, στην Αθήνα νύχτα. Μόλις έχει τελειώσει την προπόνηση και είναι στο δωμάτιο του ξενοδοχείου. Στο βάθος ακούγονται οι νεανικές φωνές των συμπαικτριών της. Αγωνιά να μάθει αν όντως κάηκαν κινηματογράφοι και βιβλιοπωλεία. Τηλεόραση δεν βλέπουν όταν έχουν αγώνες. Η γνωριμία μας είχε γίνει πριν από δέκα ημέρες στη Βουλιαγμένη. Το θερμόμετρο ήταν κάτω από το μηδέν και ο κόσμος στις εξέδρες πάγωνε διπλά βλέποντας τα κορίτσια στην ανοιχτή πισίνα. Ηταν η πρώτη φορά που έβλεπα επαγγελματικό πόλο. Βουλιαγμένη - Ολυμπιακός. Παιδάκια και οικογένειες. Λίγο πριν είχα κάνει μια εξερεύνηση στο Ιντερνετ. «Αλεξάνδρα Ασημάκη - η καλύτερη πολίστρια στον κόσμο το 2011»! Φωτογραφίες με μαγιό αλλά και επίσημες με τον Κάρολο Παπούλια. Κοριτσίστικο βλέμμα αλλά και μπράτσα. Οταν ο αγώνας τελείωσε τα κορίτσια φόρεσαν τις φόρμες τους και μαζεύτηκαν στην αίθουσα με τα τρόπαια. Ενας τεράστιος τοίχος γεμάτος Κύπελλα. Φωτογραφίες με τις θαυμάστριες, συνεντεύξεις σε ραδιόφωνα και περιοδικά. Το χρυσό στη Σαγκάη τον Ιούλιο και το ασημένιο στην Ολλανδία τον Ιανουάριο έχουν φωτίσει το ταπεινό πόλο.

«Με το ελληνικό λάδι θα κατακτήσουμε τη Γερμανία»
10.02.2012

«Με το ελληνικό λάδι θα κατακτήσουμε τη Γερμανία»

Στο ραντεβού ήρθε με μια μεγάλη μαύρη τσάντα. Μικρή βαλίτσα θα την έλεγε κάποιος. Αυτές με τα ροδάκια που παίρνουν συνήθως οι μπίζνεσμαν στα αεροπλάνα. Με υπολογιστές, ξένες εφημερίδες, βιβλία, ημερολόγια, ντοσιέ με εκκρεμότητες. Δεν την άνοιξε, το φαντάστηκα. «Μέχρι το βράδυ έχω συνεχώς ραντεβού» δικαιολογήθηκε. Το ύφος του πάντως δεν μαρτυρούσε κανένα άγχος. Με ρώτησε για τα πολιτικά, αν ξέρω κάτι παραπάνω, αλλά η ερώτησή του ήταν μάλλον ρητορική. Τα ήξερε όλα. Την προηγούμενη φορά που είχαμε συναντηθεί μιλούσαμε για το λάδι της Κρήτης. Για τους συμπατριώτες μας που όταν σηκώνονται από τα καφενεία μεγαλουργούν. Τώρα στα χέρια του έχει μια κυλινδρική συσκευασία λαδιού ενός λίτρου. «Βρανά» διαβάζω τα μεγάλα γράμματα. Την ξέρω την ιστορία. Το ελαιοτριβείο Βρανά ήταν το παλαιότερο ατμοκίνητο ελαιοτριβείο του Αιγαίου. Κτίστηκε το 1887 από τον παππού του Ελύτη. «Εκεί ρόδια, κυδώνια θεοί μελαχρινοί, θείοι κ’ εξάδελφοι το λάδι αδειάζοντας μες στα πελώρια κιούπια», που γράφει και ο ποιητής. Το ερειπωμένο ελαιοτριβείο αναστηλώθηκε από το «Αρχιπέλαγος» και στη θέση του δημιουργήθηκε ένα Μουσείο Ελαιουργίας. Και τώρα η Gaea βγάζει ένα λάδι με την ίδια ελιά, την Αγριελιά, και με τον «παλιό καλό τρόπο». «Μα είναι καιρός για προϊόντα με αρώματα ποιητικά», τον προκαλώ. «Μα πώς αλλιώς θα κατακτήσουμε τη Γερμανία», μου απαντά και με ξαφνιάζει.

«Ο ομορφάντρας υπάρχει και στην παράσταση του Εθνικού»
27.01.2012

«Ο ομορφάντρας υπάρχει και στην παράσταση του Εθνικού»

Τον βρήκα να παραμιλάει. Μόλις είχε τελειώσει την πρόβα του στο Εθνικό και «ήταν ακόμη ο Στροβίλης», ο υπηρέτης του Κουτρούλη. Τον «προετοίμαζε» για υπουργό: «Tόλμην πολλή και αρκετήν αναίδεια και μη σε μέλει. Και δογμάτιζε εις όσα ούτε εννοείς και σούφρωνε τα φρύδια και φοβέριζε και ύβριζε και θα σε εκλάβουν υπουργόν εξαίσιον»...

Ζωή μετά θάνατον
13.01.2012

Ζωή μετά θάνατον

Χίλιοι ενενήντα πέντε περιμένουν νεφρό. Τριάντα περιμένουν καρδιά. Ογδόντα περιμένουν συκώτι. Και όλοι περιμένουν χρόνια. Η μεγαλύτερη αναμονή σε όλη την Ευρώπη....

Η Αριστερά τα αγκάλιασε τα σκουπίδια – στην τέχνη τουλάχιστον
16.12.2011

Η Αριστερά τα αγκάλιασε τα σκουπίδια – στην τέχνη τουλάχιστον

Δεν έχει αλλάξει. Το ραντεβού μας ήταν σε ένα μπαρ στην Κολοκοτρώνη. Με περίμενε όρθιος. Πριν από λίγα χρόνια, όχι λίγα, ψέματα, πριν από αρκετά χρόνια, συναντιόμασταν στα Εξάρχεια. «Αυτός από τη ‘’Γλυκιά συμμορία’’» ψιθυρίζαμε στο πέρασμά του. Μετά περνούσαμε από τα μπαρ όπου δούλευε. Μια στάση μετά τη δουλειά, πολλές φορές και πριν. Βιβλία, εφημερίδες και πικάπ όπου δοκιμάζαμε τους δίσκους που ψωνίζαμε από το Pop Eleven. Οταν τον Οκτώβριο τον είδα στην τηλεόραση να παίζει τον «λαμόγιο πρόεδρο» ξεκαρδίστηκα. Οι νεότεροι στο γραφείο δεν καταλάβαιναν γιατί γελούσα τόσο πολύ. Τους άρεσε ο «κελεμπίας» και οι άλλες ατάκες του, αλλά το δικό μου ενδιαφέρον δεν μπορούσαν να το εξηγήσουν. Ωσπου κάποια μέρα δεν άντεξα και είπα να τους πω την ιστορία του. Να μάθουν δηλαδή για την αληθινή ζωή του Τάκη Σπυριδάκη. Ενός παιδιού που έφυγε με τον τσαμπουκά του από την Αίγινα και ζήτησε «άσυλο» στην κομμουνίστρια γιαγιά του. Εκείνη όμως πέθανε σε έναν χρόνο και αυτός έμεινε μόνος στην Κοκκινιά στα δεκατρία του. Να βλέπει στο πανί τους ήρωες και να προσπαθεί να τους μοιάσει. Αλλά γιατί να σας τα λέω εγώ;

Μποτσουάνα και Μεξικό, παράδειγμα στον τρόπο απονομής δικαιοσύνης
11.11.2011

Μποτσουάνα και Μεξικό, παράδειγμα στον τρόπο απονομής δικαιοσύνης

Θα είμαι απολύτως ειλικρινής. Μια Κυριακή, έχει περάσει αρκετός καιρός, είδα στο Ιντερνετ ένα βίντεο με πολύ τολμηρές απόψεις για τη Δικαιοσύνη στην Ελλάδα. Ηταν μια ομιλία σε ένα αμφιθέατρο ενός νεαρού καθηγητή Οικονομικών του Χάρβαντ με το όνομα Ηλίας Παπαϊωάννου. Στο μυαλό μου αμέσως ήρθε ο υπουργός Δικαιοσύνης Μιλτιάδης Παπαϊωάννου. Λες να είναι συγγενής του; Ρωτώντας, δεν άργησα να μάθω ότι είναι κάτι παραπάνω από συγγενής του, είναι ο γιος του! Στο τηλέφωνο ήταν πρόθυμος. «Να μιλήσουμε για τη «στραβή Δικαιοσύνη»» του επανέλαβα, προσπαθώντας να ανιχνεύσω κάποιο δισταγμό, αλλά ο συνομιλητής μου δεν έδειχνε να αλλάζει απόφαση. «Οποτε θέλετε». Το μόνο μας πρόβλημα ήταν η απόσταση. Εγώ τον καλούσα από την Αθήνα, αυτός μου απαντούσε από την Αμερική. Τις τελευταίες εβδομάδες όμως ο Ηλίας Παπαϊωάννου έχει κάνει το Αμερική-Αθήνα, Κολιάτσου-Παγκράτι. «Τι άλλο να κάνω;» μου λέει απολογητικά. Πριν από λίγο καιρό η γυναίκα του γέννησε και συμφώνησαν εκείνος να μη σταματήσει την καριέρα του κι εκείνη και το παιδί τους να μην ξενιτευτούν.

Ωραία τα βραβεία, αλλά η χώρα χρειαζόταν υποτροφίες
05.11.2011

Ωραία τα βραβεία, αλλά η χώρα χρειαζόταν υποτροφίες

Η είσοδος ήταν κλειδαμπαρωμένη. Ο θυρωρός ξεκλείδωνε και ξεκλείδωνε και ακόμη έξω ήμουν. Στην πάνω γωνία διέκρινες τις πλάτες των διαδηλωτών. Αλλη μία μέρα που το Σύνταγμα μύριζε φωτιά. Πίσω μου, στην Αρεοπαγίτου οι τουρίστες έπαιζαν με τον αθηναϊκό ήλιο. Οι ταξιτζήδες είχαν καταλάβει τα πεζοδρόμια και περίμεναν να τους γυρίσουν στα ξενοδοχεία τους. Κομπολόγια και φραπέδες. Μαθητές ενός δημοτικού σχολείου πιασμένοι χεράκι χεράκι πήγαιναν για το Μουσείο της Ακρόπολης. Αταξίες και γελάκια. Λίγες ημέρες πριν είχα δει την ίδια εικόνα στη Λεωφόρο Συγγρού. Παιδιά του λυκείου περίμεναν να μπουν στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση. Πράγματι, ουρές για μια θεατρική παράσταση. Ή μήπως ήταν για την έκθεση φωτογραφίας; Ή για κάποια συζήτηση στη σειρά «Λέξεις και σκέψεις»; Ο Αντώνης Παπαδημητρίου, πρόεδρος του Ιδρύματος Αλέξανδρος Ωνάσης, στο τηλέφωνο ήταν διστακτικός. «Τι να πεις μέσα σε αυτό τον χαμό;». Τελικά, συμφωνήσαμε να τα πούμε μόλις θα επέστρεφε από την Αμερική. Δέκα μέρες μετά στα κεντρικά γραφεία του Ιδρύματος, στους πρόποδες της Ακρόπολης.

«Τι αναίδεια αυτός ο Ελληνας…»
21.10.2011

«Τι αναίδεια αυτός ο Ελληνας…»

Δεν σας το κρύβω ότι ανυπομονώ. Να σβήσουν τα φώτα και να αρχίσουν οι ταινίες. Να βγαίνεις το βράδυ από την αίθουσα, να σε χτυπάει ο Βαρδάρης – και ψιλόβροχο να είναι, δεν με πειράζει – να συναντάς φίλους να μιλάς για πλάνα, φωτισμούς και ερμηνείες. Στην προβλήτα θα έχει σαλέπι, αγόρια Φελίνι και κορίτσια Ανιές Βαρντά να δοκιμάζουν κάμερες και πόζες. Τα πρωινά στην παραλία θα μαθαίνεις για τα χάλια της επικαιρότητας, αλλά θα κάνεις πως δεν σε νοιάζει. Σαν η σημαντική ζωή να εξελίσσεται το βράδυ στο Ολύμπιον. Είναι ωραία η Θεσσαλονίκη τον Νοέμβριο και σήμερα θέλω να τη φέρω πιο κοντά. Να πάρουμε μια γεύση, τέλος πάντων, για όλα αυτά που θα συμβούν στο 52ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Την πρώτη φορά που άκουσα το όνομα του Δημήτρη Εϊπίδη, μου είχαν προσθέσει: «Ενας τρελός που θέλει να κάνει στη Θεσσαλονίκη ένα Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ». 1998, 1999; Ούτε που θυμάμαι. Από τότε άκουγα συχνά για τα επιτεύγματά του. Πριν από δύο χρόνια του έδωσαν και το κακοποιημένο Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Το πρώτο τηλεφώνημά μου τον πέτυχε στο Μόντρεαλ. Δώσαμε αμέσως ραντεβού για την ημέρα που θα επέστρεφε στην Ελλάδα. Η Ακαδημίας είχε μόνο σκουπίδια και θυμωμένους οδηγούς. Στην πόρτα υπήρχε σύσταση να κλειδώνουν τα βράδια γιατί «μπήκαν ληστές στην πολυκατοικία». Σηκώθηκε και άνοιξε τα χέρια του διάπλατα για να με χαιρετήσει.

«Ο,τι μας συμβαίνει δεν είναι τιμωρία από το υπερπέραν»
14.10.2011

«Ο,τι μας συμβαίνει δεν είναι τιμωρία από το υπερπέραν»

Ηταν η πρώτη μας συνάντηση. Δεν γνωριζόμαστε, δηλαδή, και ένα βράδυ που είχα πάει να τον δω να τραγουδάει, έβλεπα πιο πολύ την πλάτη του παρά το πρόσωπό του. Μπροστά του, στα πρώτα τραπέζια ήταν οι αφοσιωμένες θαυμάστριές του. Μετρούσαν την κάθε του αναπνοή και μόνο όταν χαμήλωνε τα μάτια σταματούσαν και αυτές να τον κοιτούν. Η χειραψία μας ήταν στιβαρή. Δεν ήταν το χέρι ενός μουσικού. Είχα ακούσει ότι ο Μάλαμας ζει σε ένα χωριό οπότε έκανα αμέσως σκέψεις για κασμάδες και κλαδευτήρια. «Κουνγκ φου κάνω». Δεν κατάλαβα αν μου έλεγε αλήθεια, αλλά δεν έδωσα και συνέχεια. Μπροστά μας είχαμε δυο ποτηράκια κρητικής ρακής. Την έπινε όμορφα, έτσι όπως τραγουδάει. Με παύσεις. Δύο γάμοι, τέσσερα παιδιά, εργάτης κάποτε στη Γερμανία, 17 χρόνια στα μπουζουξίδικα. Στο μυαλό μου τις είχα μπερδεμένες τις πληροφορίες, αλλά δεν βιαζόμουν. Ηθελα να ξεκινήσω από ένα τραγούδι του που άκουσα ένα μελαγχολικό πρωινό στο ραδιόφωνο. «Πάμε να φύγουμε από αυτή την πόλη».

«Τα μισά που δίνουν οι Ευρωπαίοι τα έχουν κερδίσει στην Ελλάδα»
07.10.2011

«Τα μισά που δίνουν οι Ευρωπαίοι τα έχουν κερδίσει στην Ελλάδα»

Ο δρόμος προς το Σύνταγμα ήταν κλειστός. Οι κλούβες της Αστυνομίας, κάθετες στο οδόστρωμα, πρόσθεταν μια πένθιμη γραμμή στον ορίζοντα. Στην απέναντι όχθη, η πρώτη σειρά των διαδηλωτών φορούσε κράνη, μαύρα. Πού και πού διέκρινες και μια άσπρη χειρουργική μάσκα. Ενα ασπρόμαυρο πανί κρεμασμένο σε μια κολόνα, ανάμεσα σχεδόν στα δύο στρατόπεδα, εικόνιζε έναν άντρα με ναυτικό κασκέτο. «Ο κόσμος του Οδυσσέα Ελύτη. Ποίηση και ζωγραφική. Ιδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. και Μ. Θεοχαράκη». Ο Βασίλης Θεοχαράκης μού απάντησε στο τηλέφωνο ύστερα από δύο μέρες. Ούτε συνεντεύξεις μου είχε διαβάσει, ούτε στην τηλεόραση με είχε δει. «Και δεν θέλω να δίνω συνεντεύξεις γιατί στενοχωρώ τον κόσμο αλλά αν θέλετε, ελάτε για καφέ στα γραφεία μου, στη Λεωφόρο Αθηνών». Στο «ποτάμι», στη διασταύρωση με τη Λεωφόρο Αθηνών, κανείς δεν είχε διάθεση για ευγένειες. Ενας ταξιτζής βριζόταν με έναν οδηγό του ΚΤΕΛ. Ενας μοτοσικλετιστής τους μούντζωσε, γκάζωσε και εξαφανίστηκε. «Ο κόσμος του Οδυσσέα Ελύτη». Ο άντρας με το ναυτικό κασκέτο αυτήν τη φορά ήταν σε αφίσα, κολλημένη στα τζάμια των επιχειρήσεων Θεοχαράκη. «Φόρεσα το καλό μου κοστούμι για να σας υποδεχθώ», μου είπε για να γλυκάνει την ατμόσφαιρα. Στο τεράστιο ξύλινο γραφείο του μια επιγραφή καλούσε τους επισκέπτες «να είναι σύντομοι». Δεν ήμασταν.

Περισσότερα άρθρα
Cookies