Ένα ευρύ δίκτυο ακινήτων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, που εκτείνεται από το Λονδίνο έως το Ντουμπάι και τη Φρανκφούρτη, φέρεται να συνδέεται –μέσω ενός σύνθετου πλέγματος εταιρειών-βιτρίνα– με τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεύτερο γιο του εκλιπόντος Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος πρόσφατα ανέλαβε την ηγεσία της χώρας.
Σύμφωνα με πολυετή έρευνα του Bloomberg, ο 56χρονος κληρικός φέρεται να επιβλέπει ένα εκτεταμένο επενδυτικό δίκτυο που περιλαμβάνει πολυτελή ακίνητα, τραπεζικούς λογαριασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες και δραστηριότητες στον τομέα της ναυτιλίας στον Περσικό Κόλπο.
Αν και το όνομά του δεν εμφανίζεται άμεσα στα έγγραφα ιδιοκτησίας, πηγές με γνώση των συναλλαγών υποστηρίζουν ότι ο νεότερος Χαμενεΐ είχε ενεργό ρόλο σε επενδυτικές συμφωνίες που ανάγονται τουλάχιστον στο 2011.
Μέρος του δικτύου περιλαμβάνει πολυτελείς κατοικίες αξίας άνω των 100 εκατομμυρίων λιρών σε ορισμένες από τις ακριβότερες περιοχές του Λονδίνου, μεταξύ των οποίων η λεγόμενη «The Bishops Avenue», γνωστή και ως «Billionaire’s Row».
Σε μία περίπτωση, έπαυλη αγοράστηκε το 2014 έναντι 33,7 εκατ. λιρών. Το δίκτυο φέρεται επίσης να κατέχει βίλα σε πολυτελή περιοχή του Ντουμπάι, συχνά αποκαλούμενη “Beverly Hills του Ντουμπάι”, καθώς και ξενοδοχεία υψηλής κατηγορίας στην Ευρώπη, από τη Φρανκφούρτη έως τη Μαγιόρκα.
Τα κεφάλαια για τις συναλλαγές φέρεται να διοχετεύθηκαν μέσω τραπεζικών λογαριασμών στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία, το Λιχτενστάιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ πηγές αναφέρουν ότι προέρχονται κυρίως από πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.
Ο κομβικός ρόλος του Αλί Ανσάρι
Ο Ali Ansari, 57 ετών, μεγιστάνας των κατασκευών, χαρακτηρίστηκε πέρυσι από τις βρετανικές αρχές ως «διεφθαρμένος Ιρανός τραπεζίτης και επιχειρηματίας». Του επιβλήθηκαν κυρώσεις επειδή «υποστήριξε οικονομικά» δραστηριότητες του Islamic Revolutionary Guard Corps, του ισχυρού στρατιωτικού σώματος που υπάγεται απευθείας στον ανώτατο ηγέτη.
Ο Ansari δεν υπόκειται σε κυρώσεις ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Προερχόμενος από εργατική οικογένεια βορειοδυτικά της Τεχεράνης, ο Ansari εξελίχθηκε σε πρόσωπο μιας τεράστιας επιχειρηματικής αυτοκρατορίας στο εσωτερικό του Ιράν. Σε αυτή περιλαμβάνονται:
- το πολυτελές εμπορικό συγκρότημα Iran Mall
- μεγάλα κέντρα χονδρικού εμπορίου
- και η πλέον διαλυμένη ιδιωτική τράπεζα Ayandeh Bank.
Η οικογένειά του μετακόμισε στην Τεχεράνη γύρω στην εποχή της Iranian Revolution, όταν πολλοί άνθρωποι μετακινήθηκαν στην πρωτεύουσα λόγω των υποσχέσεων των νέων ισλαμικών ηγετών για αναδιανομή του πλούτου του εκδιωχθέντος Σάχη.
Ο πατέρας του Ansari λέγεται ότι εντάχθηκε σε μια επιτροπή ανοικοδόμησης που χρηματοδοτούνταν από το γραφείο του ανώτατου ηγέτη για την ανακαίνιση θρησκευτικών χώρων. Η εργασία αυτή τον έφερε σε επαφή με ανώτερους κληρικούς, μεταξύ των οποίων και μέλη του στενού κύκλου του Χαμενεΐ.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, προς το τέλος του Iran–Iraq War, ο νεαρός Ansari επιστρατεύτηκε. Την περίοδο αυτή γνώρισε για πρώτη φορά τον Mojtaba Khamenei, του οποίου ο πατέρας ήταν τότε πρόεδρος του Ιράν.
Αργότερα, ο Ansari εξασφάλισε επικερδή κρατικά συμβόλαια και άδειες εισαγωγών, επεκτείνοντας γρήγορα τις δραστηριότητές του σε:
- κατασκευές
- ναυτιλία
- πετροχημικά.
Σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση, αυτοί οι τομείς χρησιμοποιήθηκαν συχνά ως κανάλια για τη μεταφορά κρατικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.
Ένα περίπλοκο εταιρικό δίκτυο
Η έρευνα εντόπισε δεκάδες εταιρείες που συνδέονται με το δίκτυο, μεταξύ των οποίων η Ziba Leisure Ltd., η Birch Ventures Ltd. και η A&A Leisure Ltd., καθώς και επιχειρήσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπως οι Midas Oil Industries FZC και Midas Oil Trading DMCC.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα κεφάλαια φέρεται να μεταφέρθηκαν μέσω ενδιάμεσων εταιρειών και τραπεζικών λογαριασμών που δημιουργήθηκαν πριν επιβληθούν κυρώσεις στον Χαμενεΐ από τις Ηνωμένες Πολιτείες το 2019.
Οι μεταφορές χρημάτων συνδέονται συχνά με το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, το οποίο, λόγω των διεθνών κυρώσεων, πραγματοποιείται σε μεγάλο βαθμό μέσω αδιαφανών δικτύων με μεσάζοντες και εταιρείες-βιτρίνα.
Παρότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παρέμενε ως τώρα μακριά από τη δημόσια προβολή, θεωρείται ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες στο πολιτικό σύστημα του Ιράν και διατηρεί στενές σχέσεις με το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Η αντίφαση ανάμεσα στη λιτή εικόνα και τον κρυφό πλούτο
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν παρουσιάζουν την οικογένεια του Ανώτατου Ηγέτη ως παράδειγμα λιτής και ευσεβούς ζωής, πιστής στις αρχές της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.
Ωστόσο, οι αποκαλύψεις για υπεράκτιες επενδύσεις και πολυτελή ακίνητα στη Δύση έρχονται σε αντίθεση με αυτή την εικόνα, ιδίως σε μια περίοδο όπου η χώρα αντιμετωπίζει βαθιά οικονομική κρίση και έντονες κοινωνικές διαμαρτυρίες.
Κενά στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
Ειδικοί στην καταπολέμηση του παράνομου χρήματος σημειώνουν ότι η υπόθεση αποκαλύπτει τις αδυναμίες του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος: από ατελή μητρώα πραγματικών δικαιούχων μέχρι ανεπαρκή εφαρμογή των κυρώσεων.
Όπως επισημαίνουν, τα κενά αυτά επιτρέπουν σε δίκτυα συνδεδεμένα με πολιτικές ελίτ να μετακινούν κεφάλαια στο εξωτερικό ακόμη και υπό αυστηρά καθεστώτα κυρώσεων.
