«American pie»

Η μέρα που πέθανε η μουσική ήταν η 3η Φεβρουαρίου του 1959, όταν έπεσε το αεροπλάνο και σκοτώθηκαν ο Μπάντι Χόλι, ο Ρίτσι Βάλενς και ο Τζέι Πι – Δε Μπιγκ Πόπερ – Ρίτσαρντσον. Ο Ντον ΜακΛιν έκανε τραγούδι το γεγονός. Μαζί με τον αποχαιρετισμό του στη… μουσική, θρηνούσε για το τέλος της αθωότητας, αφήνοντας όμως το κοινό να αναρωτιέται έκτοτε τι ακριβώς εννοούσε ο ποιητής.

Η αλήθεια είναι πως ο Ντον ΜακΛιν είχε στο μυαλό του να πει πολύ περισσότερα πράγματα. Και το «American Pie» (όπως είναι ο τίτλος του τραγουδιού που είναι περισσότερο γνωστό ως «The Day The Music Died») είναι ένας γρίφος με πολλές ερμηνείες που κατέχει επάξια τη θέση του στην Ιστορία της μουσικής ως ένα από τα ωραιότερα μελαγχολικά τραγούδια που γράφτηκαν ποτέ.

Ηταν σαράντα ένα χρόνια πριν, το 1971, όταν ο κόσμος άκουγε για πρώτη φορά το τραγούδι για τη μέρα που πέθανε η μουσική – «The Day The Music Died». Το τραγικό γεγονός συνέβη στις 3 Φεβρουαρίου του 1959: ένα αεροπορικό δυστύχημα κατά το οποίο βρήκαν τον θάνατο τρεις μεγάλοι μουσικοί του ροκ εν ρολ. Ο Μπάντι Χόλι είχε επιλέξει, για να μην ταλαιπωρηθούν στους δρόμους οι μουσικοί, να πετάξουν από το Κλίαρ Λέικ της Αϊοβα ώς το Μούρχεντ της Μινεσότα. Κακές καιρικές συνθήκες όμως και ενδεχομένως, όπως είπαν, λάθος του πιλότου, είχαν ως αποτέλεσμα να συντριβεί το αεροπλάνο λίγο μετά την απογείωσή του. Το ροκ εν ρολ έχασε εκείνη τη μέρα δικούς του ανθρώπους.Στο μεταξύ είχαν χαθεί και άλλα πολλά. Ο Ντον ΜακΛιν έγραφε στους στίχους την παράξενη λίστα του: «Συνάντησα ένα κορίτσι που τραγούδαγε τα μπλουζ / και το ρώτησα να μου πει κάποια καλά νέα/ Αλλά εκείνο χαμογέλασε, έστριψε και έφυγε /

Πήγα κάτω στο ιερό μαγαζί / όπου άκουσα τη μουσική πολλά χρόνια πριν/ αλλά ο άνθρωπος εκεί μου είπε πως η μουσική δεν θα έπαιζε»…

Και μετά – τραγουδάει – για τα παιδιά που ούρλιαζαν, για τους εραστές που έκλαιγαν, για τους ποιητές που ονειρεύονταν…

«Και οι τρεις άντρες που θαύμαζα πιο πολύ /ο Πατέρας, ο Υιός και το Αγιο Πνεύμα πήραν το τελευταίο τρένο για την ακτή/ τη μέρα που πέθανε η μουσική και εμείς τραγουδούσαμε bye bye Miss American Pie»…

Η Τζάνις Τζόπλιν (το κορίτσι που τραγουδούσε τα μπλουζ), οι τρεις που χάθηκαν. Κάνουν την εμφάνισή τους επίσης στους στίχους ο Τζέιμς Ντιν, ο Λένιν κι ο Μαρξ.

«Είμαστε όλοι στη θέση μας / μια γενιά χαμένη στο Διάστημα».

Ο Ντον ΜακΛιν αποχαιρετά τη δεκαετία του ’60, τη χαμένη αθωότητα με συμβολισμούς – υπαινίσσεται το Αλταμοντ, το φεστιβάλ που θα «ξεπερνούσε το Γούντστοκ» και όπου ήταν όλοι καλεσμένοι, αλλά πνίγηκε στη βία και τα επεισόδια άφησε πίσω του το ξέσπασμα με τους τρεις νεκρούς. «Είδα τον Σατανά να γελάει με ευχαρίστηση», λέει ένας στίχος.

Βιβλικές εικόνες, μεταφορές, ένας αλλόκοτος χορός γύρω από τη «Μiss American Pie» – ένα προφητικό τραγούδι, όπως το ερμήνευσαν πολλοί, ενώ ο ίδιος ο δημιουργός επέμενε στην θέση του να μην αναλύσει τις αναφορές του – τα τραγούδια «μιλάνε» διαφορετικά στον καθένα.

Τα όνειρα, όμως, η αισιοδοξία, οι ελπίδες για ένα αύριο όπου ο άνθρωπος δεν θα είχε να φοβηθεί τίποτε, κατέρρεαν όλα μαζί με τις ιδέες, τα κινήματα για δικαιοσύνη και για έναν καλύτερο κόσμο.

Από τα στοιχεία του τραγουδιού ξέρουμε πως ο Ντον ΜακΛιν το έγραψε στο Κολντ Σπρινγκ της Πολιτείας της Νέας Υόρκης και στη Φιλαδέλφεια. Πρώτη φορά το έπαιξε στο Πανεπιστήμιο Τεμπλ ανοίγοντας μια συναυλία της Λόρα Νάιρο. Ολο το άλμπουμ είναι αφιερωμένο στον Μπάντι Χόλι.