Ο αστροφυσικός Φανγκ Λιζί, ο επιλεγόμενος «Κινέζος Ζαχάροφ» για τις μάχες του υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και από τους προδρόμους του δημοκρατικού κινήματος στην Κίνα, άφησε την τελευταία του πνοή το Σάββατο, σε ηλικία 76 ετών, στην Τουσόν των ΗΠΑ. Ζούσε εκεί εξόριστος με τη σύζυγό του από το 1990 διδάσκοντας Φυσική στο πανεπιστήμιο. Ο θάνατος του ανθρώπου που άναψε τις σπίθες της φοιτητικής αμφισβήτησης στην Κίνα οφείλεται σε φυσικά αίτια.
Ο θάνατος στην εξορία δεν ήταν ασφαλώς αυτό που επιθυμούσε ο κορυφαίος επιστήμονας, ο οποίος το 1989, στη διάρκεια της αιματηρής καταστολής του δημοκρατικού κινήματος στην Πλατεία Τιενανμέν, είχε υποχρεωθεί να καταφύγει στην αμερικανική πρεσβεία στο Πεκίνο. Εμεινε κλεισμένος εκεί έναν ολόκληρο χρόνο, στη διάρκεια του οποίου έγιναν σκληρές διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Πεκίνο. Στο τέλος, τον Ιούνιο του 1990, οι κινεζικές Αρχές συγκατατέθηκαν στην αναχώρηση του διαφωνούντος αστροφυσικού με αεροπλάνο του αμερικανικού Στρατού.
Ο Φανγκ Λιζί ήταν κάποτε μέλος του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος, μέλος της Ακαδημίας Επιστημών, αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου της Χεφέι. Ομως το 1985 αποφάσισε να αψηφήσει το κόμμα στα πανεπιστήμια. Αρχισε να πηγαίνει από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο και να προτείνει αληθινές πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Γρήγορα το όνομά του έγινε για τις Αρχές συνώνυμο της «ανατρεπτικής» δράσης. Αυτοχαρακτηριζόταν «ελεύθερος στοχαστής» και δήλωνε πως «ο μαρξισμός είναι ξεπερασμένος». Οπως ο στρατηγός Σουν Τσου, που πίστευε ότι ένα φρούριο το καταλαμβάνεις εκ των ένδον, προέτρεπε τους φοιτητές να γίνουν μέλη του κόμματος για να του «αλλάξουν το χρώμα». Το 1986 ενθάρρυνε τους φοιτητές στο Χεφέι να διαδηλώσουν για να ζητήσουν περισσότερη δημοκρατία. Το κίνημα επεκτάθηκε στη Σαγκάη, όπου ο Φανγκ μίλησε υπέρ του «πλήρους εκδυτικισμού της Κίνας» υπό τα χειροκροτήματα 12.000 φοιτητών. Το δημοκρατικό κίνημα του 1986-87 επεκτάθηκε σε 29 πόλεις, πριν κατασταλεί. Και ο Φανγκ εκδιώχθηκε από το κόμμα.
Το 1988 ο Φανγκ οργάνωνε και πάλι στο Πεκίνο συγκεντρώσεις σε σπίτια για τη δημοκρατία μαζί με τον Ουάνγκ Νταν, τον μελλοντικό ηγέτη των φοιτητών της Τιενανμέν. Ωστόσο απέφευγε να συμμετέχει στις διαδηλώσεις για να μην προσφέρει πρόσχημα στην εξουσία για να τον συλλάβει. Μετά τη σφαγή στην πλατεία, στις 3-4 Ιουνίου 1989, ο Φανγκ πίστεψε πως έφτασε η ώρα της κατάρρευσης του Κομμουνιστικού Κόμματος. Ομως θα διαψευστεί.
Στο τέλος της ζωής του, ο Φανγκ Λιζί συνέκρινε το κινεζικό καθεστώς με τις δεξιές δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής στη δεκαετία του 1970. Καλούσε τους Δυτικούς να πάψουν να πιστεύουν πως η οικονομική ανάπτυξη θα φέρει αναπόφευκτα τη δημοκρατία στην Κίνα. Και παρέμεινε απαισιόδοξος μέχρι τέλους. «Η ιστορία της Ιαπωνίας στις αρχές του 20ού αιώνα», προειδοποιούσε, «δείχνει πως μια αναδυόμενη οικονομική δύναμη που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελεί απειλή για την ειρήνη στον κόσμο».

Σχόλια
Γράψτε το σχόλιό σας
50 /50
2000 /2000
Όροι Χρήσης. Το site προστατεύεται από reCAPTCHA, ισχύουν Πολιτική Απορρήτου & Όροι Χρήσης της Google.
Τελευταία Νέα