Μια ορχήστρα πολύ… τζαζ
Δεκαπέντε τρελούτσικοι μουσικοί,
ένας αντισυμβατικός «μαέστρος»,
ένα απρόβλεπτο σκηνικό και
η «Κάρμεν». Η βωβή ταινία
του Σεσίλ ντε Μιλ με ένα
καινούργιο μουσικό «σενάριο»
Η δραστήρια Orchestre National de Jazz της Γαλλίας επεμβαίνει δυναμικά με τη μουσική της στην κλασική ιστορία και παρουσιάζει τη δική της «Κάρμεν» ανακατεύοντας τα χαρτιά, τη δυναμική της εικόνας, τους ήχους και δίνοντας στη σκηνή το δικό της όραμα.
Κλειδί στην υπόθεση ο καλλιτεχνικός διευθυντής της και μια αληθινή μουσική ψυχή, ο Ντανιέλ Ιβινέκ. «Η “Κάρμεν” είναι μια ταινία από το 1915. Εμείς δημιουργούμε το σάουντρακ παίζοντας “ζωντανά” πάνω σε αυτήν. Πρόκειται δηλαδή για μια συλλογική δουλειά. Επέλεξα δέκα μέρη από την ταινία και τα έδωσα στους μουσικούς. Το αποτέλεσμα πιστεύω ότι είναι συναρπαστικό», εξηγεί.
Ο Ιβινέκ έχει κάνει τα χιλιόμετρά του στη μουσική. Ξεκίνησε να παίζει μπάσο και σήμερα θεωρείται από τους αξιόλογους πολυ-οργανίστες. Εδώ και περίπου τέσσερα χρόνια, μάλιστα, διευθύνει την τζαζ ορχήστρα και μετράει πολλές σημαντικές συνεργασίες με καλλιτέχνες του επιπέδου του Τζον Κέιλ, του Ντέιβιντ Σίλβιαν, του Μέισιο Πάρκερ.
Αυτόν τον καιρό δουλεύει και ένα νέο πρότζεκτ, «επάνω στις μουσικές του Πιατσόλα μαζί με τον Γκιλ Γκόλντστιν, ο οποίος έχει συνεργαστεί με Μάιλς Ντέιβις, Μπόμπι ΜακΦέριν, Γουέιν Σόρτερ, Πολ Σάιμον και έχουμε εξαιρετική χημεία μαζί», όπως λέει. Επίσης κάνει παραγωγή στον καινούργιο δίσκο της Μάλια και επάνω σε μουσικές της Ουμ Καλσούμ, με ηλεκτρονικές επεμβάσεις και αυτοσχεδιασμούς. Ολα αυτά τρέχουν το τελευταίο διάστημα γύρω του, και όχι μόνο. Ο Ιβινέκ γράφει μουσικές και άρθρα για τη μουσική, ασχολείται με τον κινηματογράφο και ταξιδεύει.
Δύσκολοι καιροί για μεγάλα πλάνα; Πώς «απαντά» ένας καλλιτέχνης στην ύφεση και όσα έρχονται μαζί με αυτήν; «Και με τη μουσική μπορείς να παλέψεις. Πρέπει να παλέψεις για έναν καλύτερο κόσμο. Ο καθένας από το δικό του πόστο. Μπορούμε επίσης ως έναν βαθμό να βελτιώσουμε τον εαυτό μας. Και ως καλλιτέχνες πρέπει να έχουμε κατά νου ότι πολλά μεγάλα έργα δημιουργήθηκαν σαν ένα είδος αντίδρασης σε δύσκολους καιρούς».
Πιστεύει άλλωστε μέσα από τις διαφορετικές εμπειρίες του στη μουσική ότι «σήμερα το επίπεδο της δημιουργικότητας είναι πραγματικά υψηλό. Δυστυχώς η βιομηχανία είναι όλο και πιο πολύ ξεκομμένη από αυτό που συμβαίνει, αλλά πιστεύω ότι οι εποχές αλλάζουν και καινούργια πράγματα έρχονται».
Η Ορχήστρα την οποία διευθύνει τώρα είναι για εκείνον, όπως λέει, μία ακόμη πρόκληση για ένα ταξίδι στη μουσική που αλλάζει συνεχώς τα δεδομένα του. Στην τζαζ βρίσκει πολλές αφορμές για να οδηγήσει την ιστορία του στο επόμενο βήμα.
«Πιστεύω ότι η τζαζ όλο και πιο πολύ γίνεται μια διεθνής γλώσσα. Χάρη στα ταξίδια και στο Ιντερνετ οι Ευρωπαίοι έμαθαν πραγματικά τα βασικά και ήδη τώρα κάνουν τις δικές τους προτάσεις προς νέες κατευθύνσεις χωρίς να προσπαθούν να μιμηθούν τους μεγάλους δασκάλους. Αυτό και για μένα είναι και η καθημερινή μου πρόκληση με την Ορχήστρα. Να είμαστε όσο γίνεται πιο κοντά στον εαυτό μας».
Η ελληνική μουσική; Από ό,τι φαίνεται τον ενδιαφέρει πολύ. «Ξέρω τα ρεμπέτικα, τη Σαβίνα Γιαννάτου, τον Ιάννη Ξενάκη, τον Μίκη Θεοδωράκη, τη Χαρούλα Αλεξίου, με την οποία θα συνεργαζόμασταν μάλιστα πριν από λίγο καιρό, αλλά αυτό δεν έγινε και έχω ξεχάσει για ποιον λόγο…».