Ο σταρ της βιογραφίας

«Αν κοιτάξουμε συνολικά τον ρου της Ιστορίας, θα δούμε πως οι ιδέες υπερισχύουν των χρημάτων, των όπλων, ακόμα και των κυβερνήσεων». Τον περασμένο Φεβρουάριο, στο πόντιουμ του Εθνικού Πρωινού Προσευχής ο γερουσιαστής Μαρκ Πράιορ από το Αρκανσο μιλούσε αργά και σταθερά, συστήνοντας – με τα παραπάνω λόγια – στους 4.000 καλεσμένους τον συγγραφέα Ερικ Μεταξά. Φορώντας μια σφιχτή μαύρη γραβάτα και ένα ριγέ κουστούμι, εκείνος πήρε τον λόγο. Ρίχνοντας πού και πού κλεφτές ματιές στον Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος καθόταν μόλις δυο καθίσματα μακριά του, μίλησε με τη σειρά του για ιδέες: για τη θρησκεία και την ψεύτικη θρησκευτικότητα, την ανοχή, τη συγχώρεση, αλλά και τον ρόλο χριστιανών πολιτικών ηγετών στη σύγχρονη Ιστορία.

Το Εθνικό Πρωινό Προσευχής δεν είναι πολιτική συγκέντρωση ούτε αμιγώς θρησκευτικό γεγονός. Πρόκειται για μια ετήσια εκδήλωση, την οποία διοργανώνουν από το 1953 χριστιανικές ομάδες του αμερικανικού Κοινοβουλίου στο ξενοδοχείο Χίλτον της Ουάσιγκτον. Η παράδοση επιτάσσει ο αμερικανός Πρόεδρος να εκφωνεί μια σύντομη ομιλία με θέμα τη θρησκεία, ενώ έχει προηγηθεί ένας κεντρικός ομιλητής. Η επιλογή θεωρείται τιμητική: το 1994 στο ίδιο πόντιουμ ανέβηκε η Μητέρα Τερέζα, το 2006 ο τραγουδιστής των U2 Mπόνο και το 2009 ο βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ.

ΟΙ ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ. Ο 49χρονος Ερικ Μεταξάς δεν ήταν πάντα αναγνωρίσιμος, ακόμα και στους κύκλους της αμερικανικής συντηρητικής θρησκευτικής κοινότητας. Η συγγραφική επιτυχία του, παραδέχεται και ο ίδιος, οφείλεται στη συγγραφή των βιογραφιών δύο πολιτικών προσωπικοτήτων εξαιρετικά σεβαστών στην παγκόσμια χριστιανική κοινότητα, του συντηρητικού βρετανού πολιτικού Γουίλιαμ Γουίλμερφορς και του γερμανού λουθηρανού πάστορα και θεολόγου Ντίτριχ Μπονχέφερ. Ο πρώτος ηγήθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα του κινήματος για την κατάργηση του δουλεμπορίου και ο δεύτερος υποστήριξε δημόσια τα δικαιώματα των Εβραίων, συμμετείχε στο κίνημα αντίστασης κατά του ναζισμού και εκτελέστηκε από τους Ναζί λίγο πριν τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Αρχισε γράφοντας χιουμοριστικά κείμενα για το μηνιαίο περιοδικό «Atlantic Monthly» και τους «New Yοrk Times». Από το 1988 μέχρι και το 1992 εργάστηκε ως σεναριογράφος για μια εταιρεία παραγωγής κινουμένων σχεδίων, ενώ έγραψε περισσότερα από 20 παιδικά βιβλία. Τα σενάριά του διασκευάστηκαν και για το κρατικό ραδιόφωνο (NPR) με τις φωνές του Μελ Γκίμπσον και της Μεγκ Ράιαν. «Είχα πει πως ως συγγραφέας δεν θα έγραφα ποτέ κάποια βιογραφία», αναφέρει. Οι προσωπικότητες όμως, του Γουίλμερφορς και του Μπονχέφερ, ανέφερε και στην ομιλία του, τον κέντρισαν από την αρχή: ως χριστιανοί πολιτικοί που έμειναν στην Ιστορία για την ειλικρινή υπηρεσία στα «πιστεύω» τους. Σύντομα είδε τα βιβλία του να γνωρίζουν τεράστια δημοσιότητα, να αποσπούν κολακευτικά σχόλια και τελικά να συγκαταλέγονται στη λίστα των ευπώλητων βιβλίων των «New York Times». Παράλληλα, μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα όπως το CNN, το MSNBC και Fox News Channel τον προσκαλούσαν ως σχολιαστή σε ζητήματα πίστης και θρησκείας.

Ο Ερικ Μεταξάς είναι γιος Ελληνα και Γερμανίδας και ανατράφηκε σε παραδοσιακό θρησκευτικό περιβάλλον, λέει. Μέχρι τα 25 του χρόνια, ωστόσο, δεν είχε συνειδητοποιήσει αν πραγματικά πιστεύει στον Θεό. Γεννήθηκε το 1963 στην Αστόρια της Νέας Υόρκης την ημέρα των 36ων γενεθλίων του πατέρα του. Μεγάλωσε στην πόλη Ντάνμπουρι του Κονέκτικατ και σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ. Οι γονείς του – Νικόλαος και Ανν-Ρόουζ – γνωρίστηκαν σε νυχτερινά μαθήματα Αγγλικών στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Ο πατέρας του έφυγε από την Κεφαλονιά σε αναζήτηση δουλειάς στην Αμερική. Η μητέρα του στα 17 της εγκατέλειψε την Ανατολική Γερμανία, φεύγοντας κρυφά με το πρωινό τρένο και μοναδική αποσκευή μια μικρή τσάντα. Δεν άντεξε το κομμουνιστικό καθεστώς, λέει σε τηλεφωνική μας επικοινωνία. Ιδιαίτερα την πλύση εγκεφάλου που υφίσταντο τότε οι μαθητές στο σχολείο, συμπληρώνει. Στη Νέα Υόρκη, έφτασε το 1954 προσκεκλημένη από μια θεία της.

Από παιδί ο Ερικ αγαπούσε τα βιβλία, λέει η μητέρα του. Το πάθος του για τις λέξεις και τη γλώσσα τον ακολούθησε στα φοιτητικά του χρόνια. Εγινε αρχισυντάκτης του «Yale Record», του παλαιότερου φοιτητικού χιουμοριστικού περιοδικού στις ΗΠΑ και την ημέρα της αποφοίτησής του έγραψε και εκφώνησε τη σατιρική ομιλία, η οποία κατά παράδοση εκφωνείται στις τελετές αποφοίτησης του Γέιλ, επισκιάζοντας – θυμάται χαρακτηριστικά ο πατέρας του – τον κύριο ομιλητή της ημέρας και τηλεοπτικό παρουσιαστή, Ντικ Κάβετ.

ΔΙΠΛΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ.Ο ίδιος και ο αδελφός του Γιάννης ανατράφηκαν εξίσου ως Ελληνες και ως Γερμανοί. Ωστόσο, η ελληνική παράδοση υπερίσχυσε όσον αφορά την πρώτη του επαφή με τον Θεό και την Εκκλησία. Μεγάλωσε στην ορθόδοξη εκκλησία της γειτονιάς του, θυμάται, βοηθώντας ως παπαδοπαίδι τους ιερείς στη θεία λειτουργία. «Οταν έχεις έναν έλληνα γονιό, μεγαλώνεις ως Ελληνας. Ξεχνάς τη γερμανική σου πλευρά. (…) Είμαι κατά το ήμισυ Ελληνας. Πάντα προσπαθούσα να αυξήσω αυτό το ποσοστό, αλλά δεν τα κατάφερα», είχε πει ο Μεταξάς στο Εθνικό Πρωινό Προσευχής, αστειευόμενος.

Κοιτώντας πίσω στην πορεία της καριέρας του, πιστεύει πως τίποτα δεν συνέβη τυχαία. Ακόμα και η αποτυχία. Για χρόνια μετά την αποφοίτησή του από το Γέιλ αναζητούσε μάταια μια σταθερή δουλειά. Το μόνο που βρήκε ήταν μια θέση διορθωτή κειμένων. Τη μισούσε, λέει. Ωστόσο, σε εκείνο το ταπεινό πόστο ήρθε η στιγμή της συνειδητοποίησης. Ενας συνάδελφος του έδωσε το αντίγραφο ενός βιβλίου του Μπονχέφερ. «Με ρώτησε αν τον γνώριζα. Του απάντησα αρνητικά. «Λοιπόν, ο Μπονχέφερ ήταν ένας πάστορας, ο οποίος λόγω της πίστης του υποστήριξε τους Εβραίους στην Ευρώπη», μου είπε. «Σοκαρίστηκα. Η μητέρα μου έζησε εκείνη την εποχή στη Γερμανία», λέει.

Διαβάζοντάς το κατάλαβε το κόστος της τήρησης των χριστιανικών αρχών. Ιδιαίτερα από έναν άνθρωπο, που πέθανε υποστηρίζοντας τον αδύναμο, τον «άλλο». Τον οδήγησε στις βιογραφίες του και την επιτυχία. Εκτοτε, συνεχίζει να γράφει και να μιλά δημόσια για τα ίδια ιδανικά. Αυτό που ονομάζει «χριστιανική πίστη και όχι απλώς θρησκεία», πράξεις και όχι απλά λόγια.