Η Ανατολή δίνει ζωή στη Δύση

«Ο Χείμαρρος των Λέξεων ξεχύνεται βροντερός από τη Θάλασσα των Παραμυθιών στη Λίμνη της Σοφίας, τα νερά της οποίας καταυγάζονται από την Αυγή των Ημερών και από τα οποία εκρέει ο Ποταμός του Χρόνου. Η Λίμνη της Σοφίας βρίσκεται, ως γνωστόν, στη σκιά του Ορους της Γνώσης, στην κορυφή του οποίου καίει η Φωτιά της Ζωής. Αυτή η σημαντική πληροφορία, όσον αφορά τη χωροταξία – και στην πράξη την ίδια την ύπαρξη – του Μαγικού Κόσμου, παρέμενε κρυφή επί χιλιάδες χρόνια και τη φυλούσαν κάποιοι μυστηριώδεις μανδυοφόροι μουρτζούφληδες, που αυτοαποκαλούνταν Ααλίμ ή Πολυμαθείς». Οποιος πιστέψει ότι ο πολυβραβευμένος Σαλμάν Ρούσντι με το δεύτερο βιβλίο του για παιδιά απευθύνεται μονάχα σε παιδιά, θα κάνει λάθος.

Γραμμένο 20 χρόνια μετά το «Ο Χαρούν και η θάλασσα των παραμυθιών» που είχε αφιερώσει στον πρώτο του γιο Τζαφάρ, «Ο Λούκα και η φωτιά της ζωής» (εκδ. Ψυχογιός, μτφ. Θωμάς Σκάσσης), δημιουργήθηκε ως δώρο στον δεύτερο γιο του Μίλαν και αποτελεί ένα διασκεδαστικό ανάγνωσμα που συνδέει με τον καλύτερο τρόπο όλα αυτά για τα οποία γράφει εδώ και τριάντα χρόνια ο 64χρονος σήμερα Ινδοβρετανός Ρούσντι: τις παραδόσεις της Ανατολής που δίνουν ζωή στον μαρασμό της Δύσης αναζητώντας, όπως οι παλιοί παραμυθάδες, τη μαγεία στην καθημερινότητα. «Η μαγεία χάνεται από το σύμπαν», εξηγεί ένας χαρακτήρας στον «Λούκα…». «Δεν την χρειαζόμαστε πια ή μάλλον, αυτό πιστεύετε όλοι εσείς, με την Υψηλή Ευκρίνεια και τις χαμηλές προσδοκίες σας».

Με τα μυθιστορήματά του, όπως τα βραβευμένα με Μπούκερ «Παιδιά του μεσονυκτίου» ή η προπέρσινη «Γητεύτρα της Φλωρεντίας» ο Ρούσντι συνέδεε ανέκαθεν μέσα από υπόγειες διαδρομές τον μυστικισμό με τον ορθολογισμό. Τώρα κάνει μια βουτιά στη φαντασία ακολουθώντας σταθερά τον δρόμο του μαγικού ρεαλισμού, χωρίς ωστόσο να αφήνει στην άκρη ψυχαναλυτικές παρατηρήσεις για τη σχέση παιδιών – πατέρα.

Ο 12χρονος Λούκα είναι ο μικρός αδελφός του Χαρούν και όταν ο πατέρας τους Ρασίντ Χαλίφα πέφτει σε βαθύ ύπνο από τον οποίο μπορεί να μη συνέλθει, εκείνος ξεκινά ένα τολμηρό ταξίδι στον κόσμο της Μαγείας αποφασισμένος να επιστρέψει με τη Φωτιά της Ζωής. Κάπως έτσι κινείται μεταξύ μυθολογίας και μεταμοντερνισμού – τη μία στιγμή συναντά θεούς Αιγύπτιους, Αζτέκους και Κινέζους και την άλλη υπόκειται στους νόμους των βιντεοπαιχνιδιών παρακολουθώντας τις «ζωές» που του έχουν απομείνει καθώς προχωρά σε νέα επίπεδα.

«Στο μυαλό μου έχω πάντα τις ιστορίες της κλασικής Ελλάδας, τους μύθους όπου οι άνθρωποι πάνε ενάντια στους θεούς και οι θεοί έχουν ανθρώπινα μέτρα, αδυναμίες και δυνάμεις», μου είχε πει ο Ρούσντι πριν από μερικά χρόνια στην Πράγα, αναφερόμενος «στον συνεχή διάλογο μεταξύ θεών και ανθρώπων». Σε αυτόν τον συνεχή διάλογο φαίνεται να παραμένει πιστός, μην ξεχνώντας ότι δεν είναι σπάνιες οι φορές που οι ενήλικες υιοθετούν παιδικές συμπεριφορές. Και κάθε παιδί, όπως λέει ο Λούκα, ξεκινά για περιπέτειες έχοντας τη βεβαιότητα ότι δεν είναι έτοιμο «να ζήσει χωρίς πατέρα» – πραγματικό ή παραμυθένιο. «Ποτέ δεν θα είμαι έτοιμος γι’ αυτό».