Αγρια ομορφιά σε καταπράσινο φόντο

Ο στενός δρόμος αφήνει πίσω του τον κεντρικό δρόμο Λαμία – Καρπενήσι και ελίσσεται μέσα σε πυκνό δάσος από έλατα που απλώνεται σε όλες τις πλαγιές και προς όλες τις κατευθύνσεις επιβάλλοντας το πράσινο μέχρι εκεί που φθάνει το βλέμμα.

Σύντομα μια πινακίδα δείχνει αριστερά προς ένα ξέφωτο του δάσους, τα Κοκκάλια. Τι είχε συμβεί και πήρε αυτό το όνομα; Το 279 π.Χ. εδώ οι Ευρυτάνες και οι Αιτωλοί σε μια απίστευτης σκληρότητας μάχη συνέτριψαν τις ορδές των Γαλατών διακόπτοντας οριστικά την καταστροφική κάθοδό τους. Εκτοτε η περιοχή ονομάστηκε «Κοκκάλια» καθώς οστά των χιλιάδων νεκρών στρατιωτών και ζώων έρχονται ακόμα και σήμερα στην επιφάνεια. Ο τόπος με το λιτό αλλά επιβλητικό μνημείο σε καταβάλλει και εγώ έχω την εντύπωση ότι αν μείνω ακόμα λίγο με το ψιλόβροχο και τα σύννεφα να σκεπάζουν τις γύρω κορυφές, ίσως και να ακούσω τις ιαχές και την κλαγγή των όπλων.

Η διαδρομή προς το Κρίκελλο έχει άγρια ομορφιά, ενώ στα ανοίγματα του δάσους αντιλαμβάνομαι το μεγαλείο της περιοχής καθώς όπου και να στρέψω το βλέμμα, κάποιο βουνό και κάποια επιβλητική κορυφή θα γεμίζουν τον ορίζοντα. Δεξιά μου, από τους Πύργους όπου βρίσκονται και οι κεραίες της τηλεφωνίας, διακρίνεται το Καρπενήσι κουρνιασμένο στην πλαγιά του Τυμφρηστού, ενώ στρέφοντας το κεφάλι νότια οι κορυφές της Χελιδόνας (1.975 μ.) και της Καλιακούδας (2.098 μ.), που επίσης κρύβονται στα σύννεφα, συμπληρώνουν το σκηνικό.

Οδηγώντας στη γεμάτη στροφές διαδρομή αγναντεύω αριστερά μου στο βάθος τα Βαρδούσια (2.495 μ.) αλλά και κοντύτερα την Παθούλα και τη Σαράνταινα που η παράδοση θέλει να πήρε το όνομά της ύστερα από ένα τραγικό γεγονός. «Ηταν 30 Αυγούστου όταν συμπεθεριό 40 ατόμων που πήγαινε να πάρει τη νύφη από παρακείμενο χωριό το βρήκε η νύχτα στο βουνό. Καλοκαίρι ήταν, ξεθάρρεψαν και είπαν να διανυκτερεύσουν εκεί. Ομως το πρωινό τούς βρήκε νεκρούς, μαζί και τα ζώα τους, από ξαφνικό πάγο που έπιασε το βουνό», λέει η γριά βοσκός, η οποία όταν άκουσε ότι είμαστε από «ΤΑ ΝΕΑ» περιέγραψε και τη δικιά της καθημερινότητα. «Τα αναθεματισμένα τα αγρίμια (λύκοι) μού φάγανε τα πράματα (πρόβατα). Τους δύο τούς κυνήγησαν τα σκυλιά, αλλά ήλθε από την άλλη μεριά θηλυκιά, μου την έπνιξε (προβατίνα), την έβαλε στην πλάτη και χάθηκε». Ομως φάνηκε να ηρεμεί όταν της υπενθύμισα ότι αν ήταν στη θέση της το ίδιο θα έκανε γιατί προφανώς είχε κουτάβια, τα δικά της παιδιά να ταΐσει. Κούνησε συγκαταβατικά το κεφάλι και καθώς με συνόδευε μέχρι το αυτοκίνητο φάνηκε να μονολογεί: «Εκεί κάτω στην Αθήνα ζείτε στον δικό σας κόσμο…».

Σύντομα, σε υψόμετρο 1.120, εμφανίζονται τα πετρόχτιστα σπίτια του Κρίκελλου. Μπαίνοντας στο χωριό σε υποδέχονται οι πέντε βρύσες, τα «σωληνάρια» – από τις πέτρινες κούπες τους τρέχει αδιάκοπα παγωμένο νερό -, ενώ τα πλατάνια απλώνουν τα κλαριά τους μέχρι τα μπαλκόνια των σπιτιών. Η παράδοση του χωριού λέει πως κάποτε ο τόπος εδώ ήταν γεμάτος βάτα (θάμνοι), όταν κάποιο τραγί (αρσενικό κατσίκι) χάθηκε ανάμεσά τους μέχρι που ο βοσκός το βρήκε να πίνει νερό. Κλάδεψαν και καθάρισαν τον χώρο, χτίστηκε το πρώτο σπίτι και σιγά σιγά αναπτύχθηκε ο οικισμός καθώς συγκεντρώθηκαν γύρω από την πηγή αυτοί που διέμεναν στα γύρω βουνά. Κατά μία εκδοχή, έτσι πήρε το όνομα «Κρίκελλο», ενώ κατά μία άλλη εξαιτίας των κορυφογραμμών των βουνών που δημιουργούν κύκλο γύρω από το χωριό. Εντύπωση κάνει το πετρόχτιστο κτίριο του δημοτικού σχολείου που όμως παραμένει κλειστό καθώς τα λιγοστά παιδιά πηγαίνουν στο Καρπενήσι – «μισή ώρα δρόμος, αλλά εμείς εδώ τουλάχιστον κινούμαστε ανάμεσα σε τρεχούμενα νερά, πλατάνια και έλατα, όχι σαν εσάς στην Αθήνα», λέει η κυρία Αντιγόνη.

Στη λιθόστρωτη, πλατανοσκέπαστη πλατεία δεσπόζει ο Αγ. Νικόλαος, μία από τις ωραιότερες καθεδρικές εκκλησίες της Ευρυτανίας, η οποία καταλαμβάνει έκταση 600 τ.μ. Χτισμένη το 1903 πέτρα πέτρα από 200 ντόπιους εργάτες, μαζί με 40 ηπειρώτες χτίστες και 300 ζώα που μετέφεραν τα οικοδομικά υλικά από το ποτάμι, ήταν το καμάρι των τότε 3.000 κατοίκων του.