… και η παρεξηγημένη εφηβική έκρηξη

«Εμείς καταφέραμε τουλάχιστον να ζήσουμε με κάποιες ελπίδες, κάποια ιδανικά. Υπήρχαν η οικονομική ευμάρεια του ’80, επαγγελματικές προοπτικές, ένα κλίμα αισιοδοξίας. Αντίθετα, η γενιά των σημερινών εφήβων, η γενιά των ηρωίδων μου, είναι χαμένη», μού έλεγε η Βασιλική Πέτσα. «Ζει σε μια πραγματικότητα που δεν της παρέχει πρότυπα, την αποπροσανατολίζει και δεν της δίνει διεξόδους για να πιστέψει κάπου• κι έτσι το πάθος της την οδηγεί σε έναν μηδενισμό. Εννοιες όπως η “Ελευθερία”, που γράφει στον τοίχο του κελιού της η Φανή, δεν γίνονται οδοδείκτες αλλά αυτοσκοπός. Κι αυτό σε μια κοινωνία με συντηρητική εκπαίδευση, που απελευθερώθηκε άτσαλα οπότε παρέμεινε αμήχανη απέναντι στα παιδιά…»

Γεννημένη το 1983, η συγγραφέας νιώθει ακόμη κοντά σ’ αυτές τις ηλικίες και «θυμάται». Γνωρίζει καλά τα προικισμένα παιδιά που δεν ξέρουν τι τους φταίει ούτε τι ακριβώς θέλουν, και υιοθετούν αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, όπως η 16χρονη Φανή. Αλλά και τα αλαφροΐσκιωτα, που δεν καταλαβαίνουν από ρίσκα και κινδύνους και γοητεύονται από την ορμή των φίλων τους, όπως η 14χρονη Κάτια. Και εκείνα τα χωμένα και χαμένα στα διαβάσματά τους, που παρακολουθούν αμέτοχα, ωστόσο δίνουν την καρδιά τους όπως ο ερωτευμένος Παναγιώτης. Κι όλα αυτά που τα κάνουν λαμπόγυαλο όταν τα αντιμετωπίζουν απριόρι σαν υποψήφιους ταραξίες, όταν τα τσουβαλιάζουν ως «διαφορετικά» επειδή δυσφορούν με το κατεστημένο κοινωνικό μοντέλο, όταν δεν τους αναγνωρίζουν το δικαίωμα να δηλώσουν την αλληλεγγύη τους προς τον κατατρεγμένο, όπως συνέβη με τους συμμαθητές της Φανής…

Η συγγραφέας καταδεικνύει την αρνητική νομοτέλεια που καταδιώκει τη νεολαία. Ο Σύλλογος Γονέων, λ.χ., που ζητά εισαγγελική παρέμβαση στο λύκειο της Φανής, βλέπει τους έφηβους σαν ενήλικους εγκληματίες επειδή έσπασαν θρανία αφού ο διευθυντής ακύρωσε την επίσκεψή τους στις φυλακές. Η φιλόλογος παραδέχεται ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ώριμες αγωνίες των μαθητών της, ο δικηγόρος ξέρει πως οι δικαστές δικάζουν τους νέους με το γράμμα και όχι με το πνεύμα του νόμου, ο παπάς ακούει αλλά δεν παρεμβαίνει, οι συγγενείς αρνούνται να σκαλίσουν τις σκοτεινές πτυχές στη ζωή του θύματος, ο ρεπόρτερ ξέρει ότι στα ΜΜΕ οι αποχρώσεις της αλήθειας θυσιάζονται στον βωμό του εντυπωσιασμού κ.ο.κ. Η Πέτσα αφηγείται, εντέλει, το χρονικό του προαναγγελθέντος θανάτου της νεολαίας… Και όταν θυμάται τον Δεκέμβρη του 2008, δεν σκέφτεται τις βιτρίνες και τις φωτιές αλλά ότι «δημιουργήθηκαν νέα στέκια και εναλλακτικές μορφές οργανώσεων, πιο δημοκρατικές και ανοιχτές», και ότι «μετά από αυτό πολιτικοποιήθηκαν πολλοί νέοι…».