Κάρπαθος-Νίσυρος-Κάσος

Στην Ολυμπο

και τις Μενέτες

«Με θαύμα εξεκίνησε και θαύμα παραμένει/ η Παναγιά των Μενετών, που είν’ εδώ κτισμένη». Αλλά και: «Ω! Παναγία των Μενετών, ω! Παναγιά του Βράχου/ βοήθα τους προσκυνητές όλοι υγεία να ‘χου…» τραγουδούν στην Κάρπαθο στην άκρη του χωριού Μενετές, στο χείλος του βράχου. Αυτό το σημείο είναι εδώ και αιώνες τόπος λατρείας. Αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου ο Ναός στις Μενετές, είναι μια από τις σημαντικότερες εκκλησίες του νησιού.

Εδώ λοιπόν στον εσπερινό του Δεκαπενταύγουστου ακούγονται μοναδικά τα εγκώμια της Παναγίας και την επομένη της γιορτής τηρείται το παμπάλαιο έθιμο «ικάντο», όπου πωλούνται με δημόσιο πλειστηριασμό τα αφιερώματα των προσκυνητών στην Παναγία. Στον Εσπερινό και τη Θεία Λειτουργία ευλογούνται άρτοι, ορισμένοι από τους οποίους είναι «καρπάθικοι», έχουν δηλαδή ψηθεί στον παραδοσιακό ξυλόφουρνο. Στο τελετουργικό της ημέρας της γιορτής και την επομένη, ξεχωριστή θέση κατέχει το γλέντι. Ανάμεσα στους ήχους της λύρας και του λαούτου, των μαντινάδων και των τραγουδιών της τάβλας, θα φάτε το παραδοσιακό πιάτο του πανηγυριού: Το κόκκινο πιλάφι και το κοκκινιστό κρέας έχει μαγειρευτεί σε μεγάλα καζάνια. Επίσης, η εκκλησία της Ολύμπου της Καρπάθου γιορτάζει στις 15 Αυγούστου στο πιο μεγάλο πανηγύρι του τόπου, που περισσότερο από κάθε άλλο κρατά την παλιά λαμπρότητα. Πλήθος είναι οι ντόπιοι και οι άλλοι επισκέπτες που έρχονται να προσκυνήσουν τη χάρη της Παναγίας και να πάρουν μέρος στις αυθόρμητες και συνάμα εντυπωσιακές λαϊκές εκδηλώσεις. Το γλέντι συνεχίζεται και τη 16η Αυγούστου – το αντήμερο της Παναγίας – με ακόμη περισσότερη διάθεση και συμμετοχή του κόσμου.

Η γιορτή

έχει αρχίσει ήδη

Ο εορτασμός του Δεκαπενταύγουστου αποτελεί αφορμή για να επισκεφθείτε την εκρηκτική Νίσυρο. Στη Σπηλιανή στο Μανδράκι γιορτάζεται από τις 6 έως τις 15 Αυγούστου και σημειώστε τα εξής: Το μοναστήρι φιλοξενεί γυναίκες της Νισύρου (Νιαμερίτισσες) αλλά και των άλλων νησιών, ανύπαντρες ή παντρεμένες, οι οποίες κάνουν καθημερινά 300 μετάνοιες! Την ημέρα της γιορτής, αφού γίνει λειτουργία και αγιαστεί το κόλλυβο (στάρι), σχηματίζεται πομπή που κατεβαίνει αργά τα σκαλιά. Περιφέρεται μέσα στο Μανδράκι και καταλήγει στο Ζησιμοπούλειο Θέατρο πάνω από την κεντρική πλατεία, όπου παρατίθεται γεύμα για όλους. Το βράδυ στήνεται χορός, η κούπα της Παναγιάς, επειδή η πρώτη του χορού κρατά μια κούπα καθώς χορεύει. Οποιος μπαίνει στον χορό ρίχνει χρήματα για το μοναστήρι και το νησί. Και όποιος βρεθεί εδώ βιώνει μοναδική εμπειρία.

Το ραντεβού

των ξενιτεμένων

Πανδαισία χορού, μουσικής και γεύσεων. Και πάνω απ’ όλα η αφορμή για να ανταμώσει η κασιώτικη κοινότητα – υπό τον ήχο της λύρας και των μαντινάδων.

Η Πέρα Παναγιά της Κάσου δικαίως τυλίγεται με τον μύθο της και προσελκύει δεκάδες πανηγυριστές.

Πριν ακόμα τελειώσουν η λειτουργία και η λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας, οι μάγειροι ετοιμάζουν τα φαγητά σε μεγάλα καζάνια στημένα στα κούμιλα όπου καίει η φωτιά από θυμάρια και ξύλα.

Το παραδοσιακό πιάτο του πανηγυριού περιλαμβάνει πιλάφι με κανέλα, ντολμαδάκια, πατάτες τηγανητές και μοσχαρίσιο κρέας ρολό ή αρνιά και κατσίκια κοκκινιστά, ενώ το τύλιγμα των μικροσκοπικών κασιώτικων ντολμάδων αποτελεί ξεχωριστή ιεροτελεστία.

Τα πιάτα, το κρασί και το ψωμί φτάνουν στη σάλα χέρι με χέρι. Τα σερβίρουν οι άνδρες, οι οποίοι φορούν ειδική άσπρη ποδιά.

Μετά το φαγητό αρχίζει το γλέντι, που κρατά όσο και η όρεξη, η οποία όπως καταλάβατε είναι δεδομένη.