Πλήρης έργων και ημερών

Οχι πλήρης, πληρέστατος. Ταινιών, βραβείων, συνεργασιών, ημερών. Παρά έναν χρόνο, και θα χόρευε συρτάκι με τα ενενήντα. Ο καλλιτέχνης που τα έκανε όλα, έφερε το star system και εκτίναξε την Ελλάδα σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Ουδείς άλλος όπως αυτός! Σαν να λέμε, χωρίς ίχνος υπερβολής, από μόνος του μια κατηγορία. Αυτός στο κλαμπ των Great Directors του πλανήτη και το υπόλοιπο ελληνικό σινεμαδάκι στη Β’ κατηγορία. Ετσι ακριβώς. Παιδιά, sorry, αλλά η αλήθεια να λέγεται. Με αντικειμενικά και καθόλου προσωπικά δεδομένα. Ακόμα και αυτός ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, το δεύτερο μεγαλύτερο ελληνικό όνομα με καριέρα εις την αλλοδαπή, δεν κατάφερε να συνεργαστεί με τόσα ονόματα και να συγκεντρώσει τόσα βραβεία και τόσες υποψηφιότητες. Απόδειξη; Το 1955, μόλις 33 χρόνων με την πρώτη του σκηνοθεσία, τη «Στέλλα» κερδίζει Χρυσή Σφαίρα, εκτινάσσει τη Μελίνα στη στρατόσφαιρα των σύγχρονων (τότε) κινηματογραφικών τραγωδών και απογειώνει την Ψωροκώσταινα στη διεθνή σκηνή. Απόδειξη; «Zorba the Greek». Αυτό κι αν δεν συνιστά τη μεγαλύτερη καλλιτεχνική χορηγία και αγαθοεργία υπέρ Ελλάδος. Με την αλησμόνητη και αξεπέραστη ερμηνεία του Αντονι Κουίν και με ένα μουσικό μοτίβο μόλις τριών λεπτών, μετατρέπει την Ελλάδα σε πρώτο, βασικό τουριστικό προορισμό. Ακόμα και σήμερα κάθε Αμερικανίδα και κάθε Αμερικανός ορέγονται να χορέψουν συρτάκι με κάποιον Κρητίκαρο που θα μοιάζει με τον Ζορμπά. Ο Οργανισμός Τουρισμού τού οφείλει τα πάντα. Κανονικά ο υπουργός Πολιτισμού πρέπει να του ανάβει κάθε μέρα μια λαμπάδα στο μπόι του Αντονι Κουίν. Τουλάχιστον.

Απόδειξη; Αυτός είναι ο πρώτος που λυτρώνει την κομεντί από την μπαλαφάρα και τη μιζέρια. Αυτός με το «Κυριακάτικο ξύπνημα» αναδεικνύει κομψότητα, φινέτσα και λεπτότητα όπως συμβαίνει σε κάθε αξιοπρεπή κομεντί Ευρώπης και Αμερικής. Απόδειξη; Καταφέρνει να αναδείξει το δίδυμο Ελλη Λαμπέτη – Δημήτρης Χορν. Αποκαλύπτει τα χαρίσματα της Ειρήνης Παπά. Καταφέρνει στις «Τρωάδες» να συγκεντρώσει την αφρόκρεμα των πιο χαρισματικών θηλυκών ερμηνευτών (Κάθριν Χέπμπορν – Βανέσα Ρεντγκρέιβ – Ζενεβιέβ Μπιζόλντ). Χάριν Κακογιάννη κερδίζει ο Βασίλης Φωτόπουλος το Οσκαρ κοστουμιών («Ζορμπάς»). Ολα, μα όλα στις δύο κρίσιμες δεκαετίες του πενήντα και του εξήντα, άρχιζαν και τελείωναν στο όνομα Michael Kakoyannis. Το συνώνυμο μιας Ελλάδας ισοδύναμης με κάθε ευρωπαϊκή χώρα.

Με απλά λόγια, ένας Κύπριος ξελάσπωσε τη χώρα. Με την αρχαία τραγωδία, ως πολύτιμη ελληνική κουλτούρα. Με την εκρηκτική χειραφέτηση της γυναίκας, από όπου και η θρυλική ρήση: «Στέλλα κρατάω μαχαίρι». Με τον Νίκο Καζαντζάκη. Και με την ατέλειωτη δημοσιότητα που εξασφάλισαν τόσο οι ταινίες του όσο και οι πρωταγωνιστές του.