Περίπατος σε δάσος γλυπτών

Η Περσεφόνη και η Εκάτη, µαζί µε άλλες µορφές της ελληνικής µυθολογίας προσγειώθηκαν στον Εθνικό Κήπο, µε αφορµή την εγκατάσταση γλυπτών της Βάνας Ξένου
Βόλτα στον Εθνικό Κήπο κάνει η Περσεφόνη της ελληνικής µυθολογίας, λίγο πριν µεταπηδήσει από τον Κάτω στον Ανω Κόσµο. Κρυµµένη στον κήπο βρίσκεται και η Εκάτη ενώ πιο πέρα οι κοσµικές δυνάµεις έχουν στήσει διάλογο σε ένα µεγάλο τραπέζι. Είναι µερικά από τα 85 µπρούντζινα αγάλµατα µεγάλων διαστάσεων της Βάνας Ξένου που τοποθετήθηκαν σε σηµεία και µονοπάτια του Εθνικού Κήπου, µε αφορµή την έκθεση «Η Ψυχή του Τόπου» που εγκαινιάζεται την 1η Ιουνίου. Και περιµένουν τον επισκέπτη να τα ανακαλύψει, όπως λέει η καλλιτέχνις, µε µια «στοχαστική πορεία».

Πηγή έµπνευσης για τα γλυπτά – που παρουσιάζονται σε 19 µεγάλες εγκαταστάσεις – είναι τα Ελευσίνια Μυστήρια και η ελληνική µυθολογία. Εδώ και 18 χρόνια η Βάνα Ξένου δηµιουργεί γλυπτά και ζωγραφικά έργα που συνοµιλούν µε την ιστορία και τους µύθους, από µια σύγχρονη σκοπιά. «Με ενδιαφέρει η σχέση των Ελλήνων µε το πολιτισµικό τους υπόβαθρο. Αναζητούσα πάντα µια ταυτότητα, µε πολλή µελέτη αλλά και µε την αναγωγή των µύθων σε εικαστικά στοιχεία», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η Βάνα Ξένου.

Είναι οι σύγχρονοι Ελληνες σε θέση να κατανοήσουν σε βάθος την ιστορία των αρχαίων ελληνικών µυστηρίων; «Απαιτείται παιδεία, ελληνική αυτογνωσία και ώθηση για να φτάσουµε σε αυτό το σηµείο», απαντά. «Δεν απογοητεύοµαι από το γεγονός ότι δεν γνωρίζουν όλοι οι Ελληνες τον πολιτισµό τους. Αλλωστε αναβλύζει από µέσα µας µια βαθιά µνήµη, την οποία µπορούµε να ανακαλέσουµε µε πολύ, βέβαια, κόπο».

Εδώ και χρόνια τολµά µε παρεµβάσεις σε ιστορικά µνηµεία, δηµόσιους χώρους και αρχιτεκτονικά σύνολα, όπως στο βιοµηχανικό συγκρότηµα «Κρόνος» στην Ελευσίνα (τόπος τέλεσης των Ελευσινίων Μυστηρίων). «Η Ελευσίνα µού δίνει το έναυσµα να προσπαθήσω να διατρυπήσω το παρελθόν για να οδηγηθώ στο βαθύ ερώτηµα της ανθρωπότητας, για το ποιοι είµαστε, από πού ερχόµαστε, πού πάµε», σχολιάζει.

Ψηφιακή παρουσίαση της εγκατάστασης της Βάνας Ξένου µε βιντεοπροβολές έχει προγραµµατιστεί για τον Ιούνιο (3, 10, 17 και 24/6) στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, στο Λιµάνι της Θεσσαλονίκης. Συγκεκριµένα, θα παρουσιαστούν αποσπάσµατα από την έκθεση στο Ρalais-Royal στο Παρίσι, στην Ελευσίνα, αλλά και από την εγκατάσταση γλυπτών στον Εθνικό Κήπο, στο πλαίσιο του αφιερώµατος στις γυναίκες δηµιουργούς του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.


Διάλογος µε την Ιστορία

Στον λαβυρινθώδη κήπο, τα έργα της Βάνας Ξένου συνοµιλούν µε στοιχεία της φύσης, καθώς η βάση των γλυπτών αποτελείται από ξύλο, νερό, χώµα, µέταλλα και ορυκτά. Ταυτόχρονα βρίσκονται σε διάλογο µε την ιστορία του Εθνικού Κήπου. Είναι ο τόπος που περιγράφεται σε έναν από τους πλατωνικούς διαλόγους και βρίσκεται κοντά στο ιερό της Αγρας και της Αγροτέρας Αρτέµιδος. «Υπάρχει λοιπόν σοβαρός λόγος που βρίσκονται εκεί τα γλυπτά και αυτός δεν είναι η βελτίωση της αισθητικής εικόνας του κήπου», προσθέτει η Βάνα Ξένου, η οποία παρουσίασε το 2007-08 µεγάλης κλίµακας εγκατάσταση έργων στο Ρalais Royal στο Παρίσι µε τίτλο «Ελευσις-Πέρασµα». Στο Παρίσι, στην εκκλησία Saint Louis του Νοσοκοµείου Σαλπετριέρ, είχε παρουσιάσει έργα της και το 2000.