Ο ΡΟΥΜΑΝΟΣ ΕΡΑΣΤΗΣ ΤΗΣ ΜΑΜΑΣ

Όπως είναι αναμενόμενο, ο πολιτικός, ο δημόσιος Γκύντερ Γκρας εν τέλει θριαμβεύει επί του ιδιωτικού.

Μοιραία τα παιδιά θα ανακαλέσουν την διά βίου εμπλοκή του με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας και τη φιλία του με τον Βίλλυ Μπραντ. Το διχοτομημένο Βερολίνο που κατά τον Γκρας απεικόνιζε με τον καλύτερο τρόπο τις πραγματικότητες των καιρών μας ζωγραφίζεται σταδιακά με επιδεξιότητα. Και το Τείχος κυριαρχεί στην αφήγηση είτε αναφέρεται ρητά είτε έμμεσα, μέσω επεισοδίων απόδρασης από τις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού προς τη Δύση που διεισδύουν στα ενδότερα της οικογένειας- όπως ο Ρουμάνος εραστής της μαμάς. Εξαίρετη είναι η σκηνή όπου μέσα από τους τοίχους των βομβαρδισμένων πλην κατοικημένων σπιτιών του Βερολίνου πατέρας και παιδιά θα ανασύρουν παλιοκαιρισμένες εφημερίδες απ΄ όπου συνάγεται η προπολεμική ιστορία του τόπου. Και στο φόντο οι προπολεμικές πραγματικότητες της Ευρώπης με τη γενέθλια γη του Γκρας και τα αναχώματα του Έλβα και του Βιστούλα.