ΑΠΟ τις αρχές της δεκαετίας του ΄90 πολιτικοί και δημοσιογράφοι έχουν κατ΄ επανάληψη προαναγγείλει το τέλος του δικομματισμού. Κι έχουν πάντοτε και χωρίς εξαίρεση διαψευστεί.
ΤΟ ίδιο συνέβη και τη χρονιά που μας πέρασε- αφορμή αυτή τη φορά το δημοσκοπικό άλμα του Συνασπισμού. Ήδη στην ακραία της εκδοχήότι δηλαδή ο ΣΥΝ θα διεκδικήσει την πρωτοκαθεδρία στον χώρο της αντιπολίτευσης από το ΠΑΣΟΚ- και αυτή η πρόβλεψη έχει διαψευστεί.
ΠΑΡ΄ όλ΄ αυτά όλοι συμφωνούν ότι περνάμε μια πρωτοφανή κρίση αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος, που πλήττει κυρίως τα δύο μεγάλα κόμματα. Και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει μια μαζική εκδήλωση της δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων στις ευρωεκλογές.
ΑΚΟΜΑ και ο πιο αισιόδοξος πολέμιος του συστήματος ωστόσο δεν μπορεί παρά να αναγνωρίσει ότι τα δύο μεγάλα κόμματα απέχουν πολύ από το να καταρρεύσουν. Το ΠΑΣΟΚ μάλιστα διεκδικεί πειστικά την αυτοδυναμία στις δημοσκοπήσεις για τις εθνικές εκλογές.
ΤΟ πραγματικό ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν θα καταρρεύσει ο δικομματισμός, αλλά πώς καταφέρνει να επιβιώνει όλα αυτά τα χρόνια παρά τα τόσο σοβαρά αδιέξοδα στα οποία έχει βρεθεί η ελληνική κοινωνία.
ΥΠΑΡΧΟΥΝ πολλές και διαφορετικής τάξεως απαντήσεις που θα μπορούσαν να δοθούν. Για παράδειγμα, μέσα από μια κοινωνιολογική ματιά θα ήταν δυνατόν να ισχυριστεί κανείς ότι πολλά από τα όσα προσάπτουμε στον δικομματισμό- όπως η διαφθορά ή το ρουσφέτι- στην πραγματικότητα αποτελούν μονιμότερα στοιχεία της ελληνικής κοινωνίας.
ΕΤΣΙ μπορεί να μην ενοχλούν τους πολίτες όσο θα περίμενε κανείς και πάντως ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων φαίνεται να πιστεύει ότι θα εξακολουθήσουν να υφίστανται, ανεξάρτητα από το ποιο κόμμα θα πάρει την πλειοψηφία. Ενδεχομένως να χειροτερέψουν μάλιστα αν έχουμε αδύναμες κυβερνήσεις συνεργασίας.
ΜΙΑ δεύτερη απάντηση θα μπορούσε να είναι πιο πολιτική. Όσο τα μικρά κόμματα αρνούνται τις συνεργασίες και εμμένουν σε μια ξεπερασμένη ιδεολογική καθαρότητα τόσο υπονομεύουν κάθε δυνατότητα συγκρότησης μιας εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης και πριμοδοτούν τον δικομματισμό. Η περίπτωση του ΣΥΝ με το ΠΑΣΟΚ είναι η πιο χαρακτηριστική.
ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΩΣ όμως να ισχύει και κάτι που δημόσια λίγοι είναι διατεθειμένοι να ομολογήσουν: στην πραγματικότητα και παρά τα προβλήματα οι πιο πολλοί Έλληνες είμαστε βολεμένοι.
ΜΑΣ εξοργίζουν αυτά που βλέπουμε; Ασφαλώς.
Θέλουμε να απαλλαγούμε από τη μιζέρια που μας περιτριγυρίζει; Χωρίς αμφιβολία. Πολλοί δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τα στοιχειώδη; Ποιος το αμφισβητεί.
ΕΣΤΩ και έτσι όμως, για τη μεγάλη πλειονότητα των Ελλήνων- όχι για όλους- ο διάβολος που γνωρίζουμε είναι προτιμότερος από την αβεβαιότητα χρεοκοπημένων ουτοπιών.
