ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

Οι νοικοκυρές στο Μαυρολιθάρι που ενώπιον του καταγραφικού φακού έφτιαχναν γαρδούμπες και κοκορέτσι και οι άντρες που ετοίμαζαν (σούβλιζαν, αλατοπιπέρωναν, έραβαν) τον οβελία και «καίγανε» τον φούρνο για το ψωμί ή φτιάχνανε τη θράκα για να δεχτεί το σουβλισμένο αρνί, λειτουργούν ως κληρονόμοι ολόκληρης, δοκιμασμένης και κυρωμένης από την εμπειρία τελετουργικής πρακτικής.

Επιμένω στη γλωσσική αλήθεια του όρου «τελετουργικής πρακτικής» γιατί πράγματι πρόκειται για μια ακολουθία πράξεων επαληθευμένων από την επανάληψη και την επιτυχία που έχει ορισμένο σκοπό, τέλος.

Το ίδιο συμβαίνει με τη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική που μας παραδίδεται. Και ό,τι παραδίδεται σημαίνει ότι άντεξε μέσα στον χρόνο. Τα θνησιγενή, τα νόθα, τα επικαιρικά, τα ευκαιριακά, τα στενώς σκόπιμα δεν επιβιώνουν, δεν αντέχουν και χάνονται. Ό,τι αντέχει και λειτουργεί στις σημερινές συνθήκες είναι Παράδοση. Αν σου παραδώσω ένα κλειδί πρέπει ν΄ ανοίγει και κάποια πόρτα ή ένα μπαούλο ή ένα ερμάρι. Ένα κλειδί που δεν αντιστοιχεί σε κλειδαριά και πόρτα, πάει στο Μουσείο και χρησιμοποιείται ως τεκμήριο για την ερμηνεία του παρελθόντος. Αυτό δεν είναι Παράδοση!

Στο Μαυρολιθάρι οι γυναίκες του τόπου αλλά και νύφες από αλλού αλλά και παρεπίδημες παρουσίασαν στον φακό τα φαγητά και τα γλυκά που ετοίμασαν. Εκατοντάδες συνταγές παραδομένες από μανάδες και πεθερές, γειτόνισσες και φιληνάδες.

Όλα αυτά τα φαγητά και τα γλυκίσματα τρώγονται! Δεν είναι σαν τους ηλίθιους «πλακούντες» που πουλάνε σε κάτι κιτς αρχαιολογικά τσαντίρια κάτι αρχαιομανείς ατσίδες. Άκουσα με έκπληξή μου πως στα μέρη εκείνα μαγειρεύεται και σήμερα η «Μπαμπανέτσα», έδεσμα από κίτρινο κολοκύθι και τραχανά που μαζί με τη Μαμαλίγκα (χορτόπιτα με καλαμποκάλευρο) μας κράτησε στην Κατοχή στην επαρχία.