Τι προβλέπουν οι νόμοι

Διαγωγή μαθητών
Π.Δ. 104/79 Αρ. 26

1. Η συμπεριφορά μαθητών, η καθ΄ οιονδήποτε τρόπον εκδηλουμένη εντός και εκτός του σχολείου διά πράξεων ή παραλείψεων, συνιστά την διαγωγήν αυτών.

2. Η διαγωγή περιλαμβάνεται μεταξύ των στοιχείων της σχολικής καταστάσεως των καθ΄ έκαστον σχολικόν έτος εις το Γυμνάσιον ή Λύκειον φοιτώντων μαθητών και ελέγχεται, χαρακτηρίζεται και καταχωρίζεται εις τα οικεία βιβλία κατά τας διατάξεις του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος.

3. Η προσήκουσα διαγωγή των μαθητών, νοουμένη ως έμπρακτος συμμόρφωσις προς τους διέποντας την σχολική ζωήν κανόνας και προς τας ηθικάς αρχάς του κοινωνικού περιβάλλοντος, εντός του οποίου διαβιούν, αποτελεί υποχρέωσιν αυτών, πάσα δε παρέκκλισις εκ ταύτης, εκδηλουμένη δι΄ υπαιτίου πράξεως ή παραλείψεως, αποτελεί αντικείμενον παιδαγωγικού ελέγχου και εν ανάγκη αντιμετωπίζεται διά σχολικών κυρώσεων κατά τας διατάξεις του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος.

4. Η διαγωγή εκάστου μαθητού χαρακτηρίζεται «κοσμιωτάτη», «κοσμία», «επίμεπτη», αναλόγως των συνιστώντων αυτήν χαρακτηριστικών στοιχείων κατά τας κατωτέρω διακρίσεις:

α) «κοσμιωτάτη» χαρακτηρίζεται η διαγωγή μαθητού τινός όταν ούτος τηρή απολύτως την κατά την έννοιαν της παρ. 3 του παρόντος άρθρου προσήκουσαν διαγωγήν.

β) «κοσμία» χαρακτηρίζεται η διαγωγή μαθητού τινός όταν ούτος τηρή μεν κατά κανόνα την κατά την έννοιαν της παρ. 3 του παρόντος άρθρου προσήκουσαν διαγωγήν ουχί όμως άνευ παρεκκλίσεων.

γ) «επίμεπτη» χαρακτηρίζεται η διαγωγή μαθητού τινός όταν ούτος παρεκκλίνη από την προσήκουσαν, κατά κανόνα την κατά την έννοιαν της παρ. 3 του παρόντος άρθρου, διαγωγήν εις βαθμόν ανεπίτρεπτον, αλλ΄ η παρέκκλισις αύτη κρίνεται επιδεκτική παιδαγωγικής επανορθώσεως εντός του αυτού σχολικού περιβάλλοντος.

Όταν ο μαθητής παρεκκλίνη από την προσήκουσαν, κατά την έννοιαν της παρ. 3 του παρόντος άρθρου, διαγωγήν εις βαθμόν ώστε η παρέκκλισις αύτη να δημιουργή παιδαγωγικόν πρόβλημα υπερβαίνον τας επανορθωτικάς δυνατότητας του εις ο φοιτά σχολείου, ο μαθητής ούτος υποχρεούται εις αλλαγήν σχολικού περιβάλλοντος, ίνα εν τω πλαισίω νέων σχολικών συνθηκών τω παρασχεθή η ευχέρεια βελτιώσεως της διαγωγής του.

5. Ο ετήσιος χαρακτηρισμός της διαγωγής των μαθητών εκάστου Γυμνασίου ή Λυκείου ενεργείται κατά την λήξη του διδακτικού έτους δι΄ ειδικής πράξεως του συλλόγου των διδασκόντων αποφαινομένου κατά πλειοψηφίαν επί τη βάσει της εν γένει εν τε τω σχολείω και εκτός αυτού συμπεριφοράς τούτων και των τυχόν εις τα οικεία βιβλία κατακεχωρισμένων στοιχείων κυρώσεων ή ηθικών αμοιβών, προσηκόντως συνεκτιμωμένων κατά την κρίσιν του συλλόγου των διδασκόντων. Προκειμένου περί χαρακτηρισμού της διαγωγής μαθητού τινός ως «κοσμίας» ή «επίμεπτης» η κατά τα ανωτέρω πράξις του συλλόγου των διδασκόντων δέον να είναι ητιολογημένη.

Γ2/1504/15.5.84 Δ/γή ΥΠΕΠΘ Σχετικά με τον ετήσιο χαρακτηρισμό της διαγωγής των μαθητών Γυμνασίων και Λυκείων ΜΓΕ σας πληροφορούμε ότι στη σχετική πράξη του Συλλόγου των διδασκόντων πρέπει να αναγράφονται με πληρότητα και σαφήνεια οι συγκεκριμένοι λόγοι εξαιτίας των οποίων ο Σύλλογος αποφαίνεται για τον χαρακτηρισμό της διαγωγής των μαθητών.

Και ως προς τον χαρακτηρισμό της διαγωγής ως «κοσμιωτάτη», είναι αρκετή η ομόφωνη γνώμη του συλλόγου των διδασκόντων η οποία εκφράζεται συνολικά για όλους αυτούς τους μαθητές.

Σε ό,τι αφορά τον χαρακτηρισμό της διαγωγής ως «κοσμίας» ή «επίμεμπτης» απαιτείται πλήρως θεμελιωμένη αιτιολογία του Συλλόγου, ώστε η απόφαση να είναι αμάχητη σε κάθε περίπτωση (προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας κ.λπ.).

Δεν επιτρέπεται να χαρακτηρίζεται η διαγωγή μαθητών «κοσμία» ή «επίμεμπτη» με την αιτιολογία «…… διότι κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας των μαθημάτων η συμπεριφορά του ήταν ανεπίτρεπτη… ». Ο λόγος αυτός έτσι γενικά διατυπωμένος δεν αποτελεί ισχυρή αιτιολογία του χαρακτηρισμού της διαγωγής. Η απόφαση του συλλόγου των καθηγητών στην περίπτωση αυτή είναι ανατρέψιμη. Γ2/5098/18.9.92 ΥΠΕΠΘ Με αφορμή ερωτήματα που υποβάλλονται στην υπηρεσία μας……… σας πληροφορούμε τα ακόλουθα:

α) Επειδή κατά πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας «η παράλειψη ουσιώδους τύπου επάγεται ακυρότητα της όλης διαδικασίας και της τελικής εκτελεστής πράξεως» και «η δράση της δημόσιας διοίκησης δεν είναι νόμιμη, όταν δεν τηρούνται οι τύποι οι επιβαλλόμενοι από τους νόμους στις διοικητικές ενέργειες» παρακαλούμε κατά την επιβολή σε μαθητές των κυρώσεων (ωριαίας απομακρύνσεως ή της αποβολής από τα μαθήματα) που προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις, να τηρείται η διαδικασία που προβλέπεται για μεν τα ΤΕΛ και τις ΤΕΣ από το άρθρο 31 του Π.Δ. 294/79, για δε τα Γυμνάσια και τους λοιπούς τύπους Λυκείων από τις διατάξεις της 2γ΄ του άρθρου 28 του Π.Δ. 104/79.

Σε διαφορετική περίπτωση οι καταχωριζόμενες απουσίες θεωρούνται μη νόμιμες και δεν πρέπει να προσμετρώνται στο σύνολο των απουσιών ενός μαθητή κατά τον ετήσιο χαρακτηρισμό της φοίτησής του.

β) Σχετικά με τον ετήσιο χαρακτηρισμό της διαγωγής των μαθητών των σχολείων της Δ.Ε., σας πληροφορούμε ότι η σχετική πράξη του Συλλόγου των διδασκόντων πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένη (σχετική εγκύκλιός μας: 236.6/3/Γ2/1504/15.5.84).

6. Διά της αυτής πράξεως χαρακτηρίζεται και η μέχρι της ημέρας του χαρακτηρισμού διαγωγή των κατά το άρθρο 24 ελλιπώς ή ανεπαρκώς φοιτησάντων.

7. (Όπως συμπληρώθηκε με την 5 Αρ. 1 Π.Δ. 294/80)

Ο χαρακτηρισμός της διαγωγής μαθητών, ως καθαρώς παιδαγωγικού χαρακτήρος δεδομένον, αποτελεί στοιχείον «σχολικής χρήσεως» και αναγράφεται επί του τίτλου.

8. Ουδεμία τροποποίησις διαγωγής μαθητού υπό του συλλόγου των διδασκόντων χωρεί μετά την καθ΄ οιονδήποτε τρόπον οριστικήν έξοδον τούτου εκ του σχολείου.

232.1/29/Γ/3370/25.5.79 Δ/γή ΥΠΕΠΘ 8. Η διαγωγή των μαθητών που σύμφωνα με την 7 του Αρ. 26 του Π.Δ. 104/79 αποτελεί στοιχείο σχολικής αποκλειστικά χρήσεως, δεν έχει την έννοιαν ότι δεν αναγράφεται στους τίτλους αλλά ότι δεν μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις για τον μαθητή στην εξωσχολική και γενικά την κοινωνική ζωή του.

Η 8 του ιδίου άρθρου για την μη τροποποίηση της διαγωγής μαθητών μετά την οριστική έξοδό τους από το σχολείο έχει την εφαρμογή της και στους μαθητές παρελθόντων ετών.

Προβληματική συμπεριφορά
Αιτίες Βιολογικοί παράγοντες (Γενετικοί, βιοχημικοί, σχιζοφρένεια, μανιοκατάθλιψη κτλ)

Οικογενειακό περιβάλλον (Διαλυμένες οικογένειες, συμπλέγματα, γονεϊκή έλλειψη)

Πολιτισμικοί- κοινωνικοί παράγοντες (τηλ/κή βία, ναρκωτικά, αλλαγή σεξ/κών κανόνων)

Σχολικοί παράγοντες (Μαθησιακές δυσκολίες, κακή αυτοϊδέα)

Η πολυπλοκότητα των αιτιών Τα αίτια είναι πολυπαραγοντικά, αλληλεπιδρούν και αλληλεπικαλύπτονται. Το ίδιο συμβαίνει και με τα προβλήματα που δημιουργούνται. Έτσι υπάρχει μία ή όλες από τις παρακάτω αιτίες που οδηγεί σε ένα ή όλα από τα διπλανά προβλήματα:

Αιτίες Προβλήματα Εξωγενείς Μαθησιακές Δυσκολίες Εγγενείς Νοητική Υστέρηση Άγνωστες Προβληματική Συμπεριφορά Ο εντοπισμός των αρχικών αιτίων μιας διαταραχής συχνά είναι αδύνατος. Αυτό ενέχει τον κίνδυνο να ψάχνουμε για την αιτία και να αφήνουμε το πρόβλημα άλυτο.

Επειδή άλλωστε μερικές φορές δεν μπορούμε να παρέμβουμε στην εξάλειψη των αιτιών, πρέπει να προσπαθούμε να δούμε τι μπορεί να γίνει για την αντιμετώπιση της ίδιας της προβληματικής συμπεριφοράς.

Βασικά ο δάσκαλος πρέπει να προσέχει:

α) Να μη δημιουργεί καταστάσεις που ενθαρρύνουν το πρόβλημα του παιδιού.

β) Να χειρίζεται το σχολικό περιβάλλον έτσι που να δίνεται δευτερεύουσα σημασία στις καταστάσεις της οικογένειας που ο ίδιος αδυνατεί να αλλάξει.

Πρέπει να έχουμε πάντα υπ΄ όψιν τα εξής:

α. Η προβληματική συμπεριφορά είναι «δικαίωμα του παιδιού» και πολλές φορές αναπόφευκτη. β. Πρέπει να αλλάξουν όλοι οι παράγοντες που μπορεί να ελεγχθούν.

γ. Το παρελθόν είναι αδύνατο να αλλαχτεί.

δ. Το κατάλληλο σχολικό περιβάλλον είναι το μόνο που μπορεί να φέρει αλλαγές στη ζωή του παιδιού.

ε. Ό,τι συμβαίνει μέσα στην τάξη μπορεί να ελεγχθεί και να αλλάξει. στ. Στο έργο του ο δάσκαλος έχει ανάγκη τη βοήθεια και τη συμβουλή των ειδικών.

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΥΖΑΧΑΡΟΓΕΩΡΓΑ «ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ» Επιμέλεια, Διον. Κ. Παρούτσας