Στους πρόποδες του Ολύμπου

Αν και έχει χαρακτηριστεί, δικαίως, ως η πύλη του Ολύμπου, το Λιτόχωρο δεν είναι μόνο ένα ιδανικό ορμητήριο για την εξερεύνηση της άγριας ομορφιάς του βουνού των θεών. Είναι μια πολιτεία με έντονο παραδοσιακό χρώμα στα καλοδιατηρημένα αρχοντικά, τα λιθόστρωτα δρομάκια και τις παλιές εκκλησιές της. Τα Χριστούγεννα, το Λιτόχωρο είναι ακόμη πιο ωραίο.

Oι μεγαλοπρεπείς βουνοπλαγιές του Ολύμπου, συνήθως ξεπροβάλλουν μέσα από ένα πυκνό πέπλο ομίχλης, καθώς ανηφορίζετε το φαρδύ ασφαλτόδρομο για την κωμόπολη του Λιτόχωρου. Άλλοτε κρυμμένες πίσω από σύννεφα και ομίχλες και άλλοτε θαμμένες στο χιόνι, οι κορυφές του θεϊκού βουνού ορθώνονται πάνω από τις κεραμοσκεπείς κατοικίες του οικισμού. Το Λιτόχωρο υποδέχεται τους επισκέπτες του με το ωραιότατο δημοτικό πάρκο, μια όαση γαλήνης με έλατα, πεύκα και πλατάνια στη δεξιά πλευρά του κεντρικού δρόμου. Κοντά του βρίσκεται το Ναυτικό Μουσείο, στο οποίο φιλοξενούνται εκθέματα που παρουσιάζουν τη μακρά ναυτική παράδοση των κατοίκων του. Λίγα μέτρα πιο κάτω θα βρεθείτε στην κεντρική πλατεία με το σιντριβάνι και τη μεγάλη εκκλησία του Αγίου Νικολάου με το εντυπωσιακό καμπαναριό της. Ο ναός χρονολογείται από το 1580 και ανακαινίστηκε το 1814, το 1914 και τελευταία φορά το 1992. Η πλακόστρωτη πλατεία με το μαρμάρινο σιντριβάνι, τα μεζεδοπωλεία, τις καφετέριες, τα ξενοδοχεία και τα μαγαζάκια που πωλούν τοπικά προϊόντα είναι το σημείο αναφοράς του Λιτόχωρου. Εδώ συγκεντρώνονται οι επισκέπες για να θαυμάσουν τη θέα των θεόρατων κορυφών και το περίφημο φαράγγι του ποταμού Ενιπέα.

Ακολουθώντας τα δρομάκια ανατολικά της πλατείας, θα βρεθείτε στο κέντρο της ιστορικής συνοικίας Παζάρι. Από εδώ αρχίζει μια περιήγηση στις παραδοσιακές γωνιές του οικισμού. Η απότομη ανηφόρα της κεντρικής οδού Βασ. Κωνσταντίνου θα σας φέρει κοντά σε παλιά παραδοσιακά κτίρια, όπως το πέτρινο αρχοντικό Γκουντέλια, το οποίο αναπαλαιώθηκε πριν από λίγα χρόνια, αλλά τα σχέδια του δήμου για τη στέγαση ενός Λαογραφικού Μουσείου δεν έχουν ακόμη ευοδωθεί. Αν στρίψετε αριστερά στο στενό δρομάκι της οδού Ποσειδώνος, λίγα μέτρα πιο πάνω θα αντικρύσετε το ερειπωμένο αρχοντικό του Τσιφοδήμου, κτισμένο τον 19ο αιώνα. Οι ρωγμές στους τοίχους μπορεί να μη θυμίζουν την παλιά αίγλη του, προδίδουν όμως την ατμόσφαιρα μιας αλλοτινής εποχής. Και δεν είναι, δυστυχώς, το μοναδικό εγκαταλειμμένο οίκημα του Λιτόχωρου. Στον περίπατό σας θα συναντήσετε πολλά άλλα ρημαγμένα κτίρια εκπληκτικής αρχιτεκτονικής. Τα στενά σοκάκια οδηγούν πλάι σε παλιές μονοκατοικίες και διώροφα με αυλές, δείγματα μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής, αλλά και σε λιγοστά νεοκλασικά, τα οποία έκτισαν οι ντόπιοι ναυτικοί επηρεασμένοι από τα λιμάνια που επισκέπτονταν.

Αρχίζετε να κατηφορίζετε τη Βασ. Κωνσταντίνου και με οδηγό το καμπαναριό της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου στρίβετε αριστερά. Ο δρόμος θα σας βγάλει μπροστά στη μεγάλη εκκλησία του 1760, η οποία καταστράφηκε από τους Τούρκους το 1878 κατά την επανάσταση του Ολύμπου και ανακαινίστηκε το 1894. Πλάι της βρίσκεται το θαυμάσιο πέτρινο δημοτικό σχολείο. Ένα κτίριο με ιστορία 101 χρόνων, που διατηρεί τη ζωντάνια του χάρη στις παιδικές φωνές των μαθητών του. Ο κατηφορικός δρόμος οδηγεί στην οδό Ενιπέως, από όπου το πανοραμικό σεργιάνι στο φαράγγι θα σας μαγέψει.