Κλέβοντας τις ζωές των άλλων

ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΒΑΜΠΙΡ ΒΙΩΜΑΤΩΝ ΑΛΛΩΝ
ΑΝΘΡΩΠΩΝ; ΜΙΑ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ, ΟΙ ΒΙΟΓΡΑΦΟΙ, ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΠΩΣ
ΕΙΝΑΙ ΚΙ ΕΝΑΣ ΠΡΟΙΚΙΣΜΕΝΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ
ΤΟΥΣ, Ο Α. ΓΟΥΙΛΣΟΝ, ΕΜΠΝΕΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ
ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΟΓΡΑΨΕΙ ΤΟ
ΠΡΩΤΟ ΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΘΡΙΛΕΡ
Σε τι διαφέρει η δουλειά ενός μυθιστοριογράφου από τη δουλειά ενός βιογράφου μυθιστοριογράφων; Δεν μπαίνει συχνά στον πειρασμό ο δεύτερος να μεταπηδήσει στα χωράφια του πρώτου; «Ω Θεέ μου, όχι», θα μας απαντούσε η Λαβίνια Μάντον, που επωμίζεται την ευθύνη να γράψει τη βιογραφία του μυθιστοριογράφου Γκόρντον Κρέις στην Ψεύτρα γλώσσα. «Θαυμάζω υπερβολικά το έργο των αντικειμένων της έρευνάς μου, για να προσπαθήσω να τους μιμηθώ. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν με συναρπάζει η συγγραφή. Για να είμαι ειλικρινής, όμως, το αγαπημένο μου κομμάτι είναι να σκαλίζω το παρελθόν κάποιου, να ξεθάβω μυστικά».

Μπορεί στην Ελλάδα να βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα, στην Αμερική και την Αγγλία όμως ανθεί από καιρό η βιομηχανία παραγωγής πάσης φύσεως βιογραφιών. Οι βιογραφίες ζώντων διακρίνονται αυτομάτως σε εγκεκριμένες (authorized) και σε μη εγκεκριμένες (unauthorized). Εάν πάρεις την έγκριση του βιογραφούμενου, θα έχεις πιθανόν ελεύθερη πρόσβαση σε αδημοσίευτο/απόρρητο πρωτογενές υλικό (λ.χ. αλληλογραφία, φωτογραφίες), που ενδέχεται να προκύψει και «καυτό», αλλά μάλλον αποκλείεται να σου δοθεί και το ελευθέρας να το χρησιμοποιήσεις κατά βούληση. Εάν δεν πάρεις την έγκριση, θα εγείρονται διαρκώς εμπόδια στην έρευνά σου (πέραν των άλλων, θα είσαι κι εκτεθειμένος σε ενδεχόμενες μηνύσεις) αλλά η δουλειά σου δεν θα υπόκειται σε καμιάς μορφής προληπτική λογοκρισία. Το ιδανικό είναι να αποκτήσεις πρόσβαση στις πηγές και να περιμένεις έπειτα να εκπνεύσει το «αντικείμενό» σου, ώστε να εκμεταλλευθείς τους καρπούς των κόπων σου ανεμπόδιστα. Δεν ακούγεται και πολύ μοραλιστικό, αλλά αυτό ακριβώς εφαρμόζουν πάμπολλοι βιογράφοι με ελαστική συνείδηση. Επιχειρεί να το εφαρμόσει και ο νεαρός Άνταμ Γουντς, ο κεντρικός ήρωας στην Ψεύτρα γλώσσα – με απροσδόκητα για εκείνον αποτελέσματα.

Ο 41άχρονος Άντριου Γουίλσον ομιλεί μετά λόγου γνώσεως. Πετυχημένος δημοσιογράφος στον βρετανικό Τύπο, έγινε ευρύτερα γνωστός με το βραβευμένο πρώτο του βιβλίο, την ογκωδέστατη βιογραφία της Πατρίτσια Χάισμιθ Ζωή στο σκοτάδι (Εκδ. Νεφέλη), που παρουσιάσαμε σε αυτήν εδώ τη σελίδα ( Βιβλιοδρόμιο , 18.12.04). Μολονότι ο Γουίλσον δεν γνώρισε ποτέ προσωπικά τη Χάισμιθ,

Αndrew Wilson

ΨΕΥΤΡΑ ΓΛΩΣΣΑ

ΜΤΦ. ΝΙΚΗ ΠΡΟΔΡΟΜΙΔΟΥ, ΕΚΔ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2008, ΣΕΛ. 376

οφείλει ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας του βιβλίου του στην ελεύθερη πρόσβαση στα ημερολόγια και την αλληλογραφία της, απ΄ όπου και εκμαίευσε αδιάσειστα τεκμήρια για τις λιγότερο γνωστές πτυχές της προσωπικότητάς της, όπως τον ομοφυλόφιλο σεξουαλικό της προσανατολισμό. Ιδού πώς ο συγγραφέας Γκόρντον Κρέις- το alter ego της Χάισμιθ στην Ψεύτρα γλώσσα – νουθετεί τον εραστή του Κρις Ντέιβιντσον, εκκολαπτόμενο μυθιστοριογράφο: «Τα περισσότερα πρώτα μυθιστορήματα, είπε, ήταν ελαφρώς παραλλαγμένες αυτοβιογραφίες οπότε αποφασίσαμε να ξεκινήσω με κάτι που είχα μέσα στην καρδιά μου».

Με τα ίδια ακριβώς υλικά οικοδομεί και ο Γουίλσον το παρθενικό του μυθιστόρημα. Αντλεί από την εμπειρία του ως βιογράφου της Χάισμιθ και σκιαγραφεί τον Άνταμ Γουντς, τον κεντρικό ήρωα και αφηγητή του, ως ένα συμπίλημα των δικών του χαρακτηριστικών και των χαρακτηριστικών του Τομ Ρίπλεϊ, του πιο διάσημου από τα δημιουργήματα της Χάισμιθ. Αν και, ο Γουντς δεν διαθέτει τη χαρακτηριολογική πολυπλοκότητα του ψυχοπαθούς δολοφόνου Ρίπλεϊ, ούτε την ευκολία του να υπεξαιρεί τις προσωπικότητες των άλλων.