Τι είδε ο Τούρκος ντετέκτιβ;

ΧΑΜΑΙΤΥΠΕΙΑ, ΤΟΞΙΚΟΜΑΝΕΙΣ, ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΚΑΙ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ
ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ
ΤΟΠΙΟ ΤΟΥ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ «ΗΑΡΡΥ ΒΙRΤΗDΑΥ, ΤΟΥΡΚΕ!»
ΤΟΥ ΓΙΑΚΟΜΠ ΑΡΖΟΥΝΙ, ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΠΟΥ ΒΓΑΖΕΙ ΤΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΕΚΤΟΣ ΣΥΝΟΡΩΝ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΣ ΟΜΩΣ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΜΙΑΣ ΛΑΜΠΕΡΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ
Η Φρανκφούρτη είναι γνωστή στους βιβλιόφιλους από τη διεθνή της Έκθεση, τη σημαντικότερη έκθεση βιβλίου διεθνώς. Οι υπόλοιποι τη γνωρίζουν ως σημαντικό οικονομικό κέντρο της Ευρώπης, τρίτη κορυφή του τριγώνου που ορίζεται από το Λονδίνο και το Παρίσι. Γι΄ αυτό και η Φρανκφούρτη του Γιάκομπ Αρζούνι προκαλεί έκπληξη στον ανυποψίαστο αναγνώστη. Φυσικά, καμία πόλη δεν εξαιρείται από τις σύγχρονες μορφές βίας, δουλεμπορίου, παραγωγής βρώμικου χρήματος, αλλά οπωσδήποτε η μετατόπιση του φακού ξαφνιάζει. Ιδίως εφόσον πρωταγωνιστής αυτού του αστυνομικού μυθιστορήματος – μάλλον για μεγάλη νουβέλα πρόκειται- είναι τουρκικής καταγωγής ντετέκτιβ που ερευνά μια υπόθεση φόνου Τούρκου μετανάστη.

Το δεύτερο ξάφνιασμα αφορά τη συνειδητοποίηση ότι όταν έγραφε το βιβλίο ο Αρζούνι, ίσα που είχε περάσει τα είκοσί του χρόνια. Ο 44χρονος σήμερα συγγραφέας που γεννήθηκε στη Φρανκφούρτη, αλλά επέλεξε να ζήσει δώδεκα χρόνια στο Βερολίνο- «τη μόνη γερμανική πόλη όπου μπορεί να ζήσει κανείς», έχει πει- και μετά να φύγει οριστικά από τη χώρα, πηγαίνοντας μέσω Λος Άντζελες στη Νότια Γαλλία, όπου εγκαταστάθηκε εδώ και χρόνια, είχε ήδη από τα πρώτα του βήματα αξιοθαύμαστη αναλυτική ικανότητα αλλά και παρατηρητικό βλέμμα, ικανό να εντοπίζει τα ουσιώδη, ικανό επίσης να διώχνει τη χρυσόσκονη και να αποκαλύπτει την αληθινή φύση των πραγμάτων.

Το Ηappy birthday,Τούρκε!, παρ΄ ότι είναι παλαιότερο- οι Εκδόσεις Καστανιώτη μετέφρασαν πρώτα δύο από τα πρόσφατα βιβλία του-, είναι σημαντικό για όποιον θέλει να παρακολουθήσει την πορεία του Γερμανού συγγραφέα επειδή ακριβώς είναι το ιδρυτικό μιας σειράς με ήρωα τον συγκεκριμένο ντετέκτιβ.

Επιθετικό χιούμορ
Τα τρία πρώτα μυθιστορήματα του Αρζούνι είχαν ως ήρωα αυτόν τον θρασύ ντετέκτιβ με το «εξωτικό» όνομα Κεμάλ Καγιανκάγια. Κατόπιν ακολούθησε το Μάτζικ Χόφμαν, το σημαντικότερο για πολλούς μυθιστόρημά του και, ενώ είχε δηλώσει ότι το κεφάλαιο «Καγιανκάγια» είχε κλείσει οριστικά, ο συγγραφέας επανήλθε στην παλιά του αγάπη στα τελευταία βιβλία του, ίσως και γιατί τα προβλήματα ρατσισμού οξύνονται αντί να αμβλύνονται στη χώρα όπου γεννήθηκε.

Το Ηappy birthday,Τούρκε!, που έγινε και ταινία στη Γερμανία, τα έχει σχεδόν όλα: βία, σεξ, ναρκωτικά, σε δόσεις όμως που τις «αντέχει» ο μέσος αναγνώστης και μάλλον τον συναρπάζουν παρά τον απομακρύνουν. Εκείνο που έχει σε πολύ μεγάλη δόση είναι το χιούμορ- ιδιότυπο και επιθετικό από έναν ντετέκτιβ που μιλάει σε πρώτο πρόσωπο, μας συστήνεται στις πρώτες σελίδες και κατόπιν μπαίνει σαν ταύρος σε υαλοπωλείο σε μπαρ, μπορντέλα και αστυνομικά τμήματα. Παιδί Τούρκων γονιών που πέθαναν όταν αυτός ήταν μωρό, ο Κεμάλ Καγιανκάγια υιοθετήθηκε από γερμανική οικογένεια και κατά συνέπεια δεν μιλάει λέξη τουρκικά. Διατηρεί όμως ανεξίτηλο το χρώμα του Τούρκου στο δέρμα, οπότε τα ρατσιστικά σχόλια των Γερμανών είναι γι΄ αυτόν σχεδόν ανιαρή καθημερινότητα.

Όταν αναλαμβάνει να εξιχνιάσει τον φόνο ενός Τούρκου οικογενειάρχη στη γειτονιά των οίκων ανοχής, δεν μπορεί να υποπτευθεί σε πόσο δύσκολη και δαιδαλώδη υπόθεση έχει μπλέξει. Την εξιχνιάζει, όμως, σε διάστημα τριών ημερών. Κατά τη διάρκεια των οποίων προλαβαίνει να φάει μπόλικο ξύλο, να ξυλοφορτώσει όμως κι αυτός κάτι «λεβέντες», προστάτες ύποπτου μπαρ, να πέσει θύμα επίθεσης αγνώστων με αντιασφυξιογόνες μάσκες που έριξαν αέριο στο γραφείο του και τον κλείδωσαν μέσα για να τον πνίξουν, να δημιουργήσει μια σύντομη ερωτική σχέση με μια κοπέλα οίκου ανοχής, να μπει στο μάτι μιας ιδιόμορφης ομάδας αστυνομικών, να ερευνήσει δύο παλιά «ατυχήματα» που σχετίζονται με την υπόθεση και αποδεικνύονται δολοφονίες.

HAPPY

ΒΙRΤΗDΑΥ, ΤΟΥΡΚΕ!

Jakob Αrjouni

ΜΤΦ. ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΤΖΑΝΝΕΤΑΤΟΣ, ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 2008 ΣΕΛ. 176,
ΤΙΜΗ: 12 ΕΥΡΩ