Ένας καίριος τρόπος εκδίκησης
Το διήγημα του Δ. Πετσετίδη για τους 118 που εκτελέστηκαν το 1943 από τους Γερμανούς αναφέρεται σε ένα γεγονός που συνέβη στον δρόμο μεταξύ Σπάρτης και Τρίπολης, αλλά για το οποίο δεν υπάρχει φωτογραφικό ντοκουμέντο. Η φωτογραφία επάνω είναι σπανιότατη, από τον τουφεκισμό ομήρων στο Κοντομαρί Κρήτης, μία από τις πρώτες εκτελέσεις άμαχου πληθυσμού στην Ευρώπη, όχι από τα SS αλλά από τον τακτικό στρατό. (Πηγή, οι Εικόνες Κατοχής του Β. Μαθιόπουλου, Εκδ. Ερμής)
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
2 λεπτά ΜΕ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΤΗΝ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΛΙΤΟΤΗΤΑ, ΤΟΝ ΣΤΕΝΟ
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗ ΣΠΑΝΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΤΟΥ, Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΕΤΣΕΤΙΔΗΣ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΙ,
ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΑ, ΕΞΙΣΤΟΡΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΖΗΛΕΥΤΕΣ ΠΟΥ
ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΟΥΣΙΑΣ. ΕΤΣΙ
ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΑΙΡΝΕΙ
ΤΗΝ ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑ ΠΛΗΘΟΣ ΑΔΙΚΙΩΝ ΚΑΙ ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΩΝ
Με την προηγούμενη συλλογή του «Σε ξένο γήπεδο», ο Πετσετίδης μάλλον κυριολεκτούσε με τον τίτλο. Οι παρελθοντικές αναφορές είχαν μειωθεί σημαντικά, ο αφηγητής- πρωταγωνιστής, στην τρίτη ηλικία πια, ανοίγεται στο παρόν, μόνο οι πεθαμένοι φίλοι αναλλοίωτοι στη μνήμη, τα ερωτικά χρόνια ρυτιδωμένα και το συνταξιούχο σώμα να κρύβει τον πόθο, τους ατελέσφορους έρωτες, τις ήττες σε ξένα γήπεδα. Με την καινούργια του συλλογή επιστρέφει στην ευχέρεια του γηπεδούχου και στα τραγικά χρόνια που χαρτογραφούν με εκτελέσεις, σφαγές, με θανάτους τον γενέθλιο τόπο, την κοιλάδα του Ευρώτα.
Οι αφηγήσεις του Πετσετίδη υπηρετούν ένα λογοτεχνικό είδος που για πολλούς έχει εξαντλήσει τα περιθώρια πρωτοτυπίας ή το ενδιαφέρον των αναγνωστών και αναφέρονται σε ένα χρονικό πλαίσιο παρωχημένο. Βέβαια τα λογοτεχνικά είδη δεν εξαντλούνται αν δεν εκλείψουν οι αιτίες που κινητοποιούν τη γραφή, τα περιθώρια πρωτοτυπίας ορίζονται από τις συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις και από τη φαντασία του συγγραφέα και για το χρονικό πλαίσιο των αφηγήσεων (Κατοχή, Εμφύλιος, Ανασυγκρότηση) δεν ευθύνεται η καθυστερημένη ενηλικίωση των αφηγήσεων αλλά οι κοινωνικές αποσιωπήσεις, που απέστρεφαν, χρόνια, το βλέμμα από αιματηρές πραγματικότητες για να μην ταράξουν τον ύπνο των εφησυχασμένων. («Πόσα άλλα κρυμμένα βαθιά…» ΥΓ.). Η λήθη μερικές φορές και αδύνατη είναι και δεν προσφέρεται για ένα ανέφελο μέλλον και η μνήμη αποκαλύπτει βίαιες συμπεριφορές που διαμορφώθηκαν, ασχέτως προθέσεων, από τις ιστορικές συνθήκες της ζωής. Η στροφή συγγραφέων προς χθεσινά ή προχθεσινά ιστορικά γεγονότα αποτυπώνει έναν άμεσο ή έμμεσο σχολιασμό της σύγχρονης πραγματικότητας η οποία διαπλάστηκε, σε μεγάλο βαθμό, ως συνέπεια εκείνων των τραγικών χρόνων, των αδικαίωτων θυμάτων και της ατιμωρησίας και της επιβράβευσης ακόμα των θυτών. («Προσπαθούσε να σε πείσει πως όλα είχαν αλλάξει, όμως εσύ τα ΄βλεπες γύρω σου απελπιστικά όμοια» ΥΓ.) Ο Δημήτρης Πετσετίδης, σε μία από τις σπάνιες συνεντεύξεις του, πριν από χρόνια είχε ομολογήσει:
«Γράφω γιατί γράφοντας εκδικούμαι και δεν βρίσκω άλλο πρόσφορο τρόπο εκδίκησης που να μου ταιριάζει. Εκδικούμαι για τα χαμένα όνειρα της νεότητάς μου, για τη βάναυση συμπεριφορά κάθε εξουσίας, για την κουφότητα και την ανοησία των αρχόντων, για ένα πλήθος από αδικίες και αυθαιρεσίες».
Δημήτρης Πετσετίδης
ΛΥΣΣΑΣΜΕΝΕΣ ΑΛΕΠΟΥΔΕΣ
ΕΚΔ. ΚΕΔΡΟΣ, 2007, ΣΕΛ. 237,
ΤΙΜΗ: 12,50 ΕΥΡΩ
Google news
