Αμφισβητείται στα 50 του

Το «Στο δρόμο» του Τζακ Κέρουακ, το βιβλίο που αποθέωνε τη χαρά, έγινε πενήντα ετών και διαβάζεται πάντα. Μόνο που τώρα το θεωρούν ελεγεία της οδύνης!

Στην κριτική των «Νew Υork Τimes» που απογείωσε τον Τζακ Κέρουακ, ο Γκίλμπερτ Μιλστάιν έγραφε ότι το «Στο δρόμο» ήταν μία φρενήρης αναζήτηση της κατάφασης, ένα βιβλίο που απέρριψε την πλήξη, τον πεσιμισμό και τον κυνισμό της λεγόμενης «Χαμένης Γενιάς». Οι ήρωες του βιβλίου γεύονταν τα πάντα, διασκέδαζαν με όλα, αναζητούσαν την ευχαρίστηση στο κάθε τι. Το βιβλίο έγινε δεκτό από πολλούς με ενθουσιασμό, ως έκρηξη μιας σκανταλιάρικης, χαρωπής αμερικανικής ενέργειας.

Όλα αυτά βέβαια προτού το γερασμένο πέπλο της θλίψης σκεπάσει τον κόσμο, προτού η χαρά να θεωρηθεί παράνομη. Τώρα που το «Στο δρόμο» έκλεισε τα πενήντα, πολλοί κριτικοί λογοτεχνίας έριξαν μια νέα ματιά στο περιεχόμενο του βιβλίου. Και αυτή τη φορά η οπτική γωνία είναι πολύ διαφορετική. «Πριν από όλα, η υπόθεση αφορά στο θέμα της απώλειας», είπε ο εκδότης της νέας έκδοσης στην εφημερίδα «Τhe Αge» της Μελβούρνης. «Είναι ένα βιβλίο

Στην Ελλάδα

Όταν πρωτοβγήκε το βιβλίο στην Ελλάδα, το 1980, οι εκδότες δεν κρατούσαν στοιχεία με νούμερα πωλήσεων. Ωστόσο, οι Εκδόσεις Πλέθρον υπολογίζουν ότι πούλησε περίπου 50.000 αντίτυπα. Και πλέον πωλούνται γύρω στα 1.000 αντίτυπα ετησίως. Στα ελληνικά κυκλοφορούν γύρω στα 15 βιβλία του Κέρουακ, κυρίως από τις Εκδόσεις Πλέθρον, Αίολος και Ελεύθερος Τύπος.

για τον θάνατο και την αναζήτηση κάποιου νοήματος από το οποίο να κρατηθείς», έγραψε άλλος στη «Slate». «Ο Κέρουακ ήταν βαθιά μοναχικός και μελαγχολικός άνθρωπος», είπε η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης Χίλαρι Χόλαντεϊ στο «Τhe Ρhiladelphia Ιnquirer». «Αν διαβάσεις το βιβλίο προσεκτικά, θα δεις αυτή την αίσθηση της απώλειας και της οδύνης να πλημμυρίζει την κάθε σελίδα». «Στην πραγματικότητα, το “Στο δρόμο” είναι το βιβλίο των χαμένων ονείρων και των αποτυχημένων σχεδίων», έγραψε ο Τεντ Γκιόια στη «Τhe W eekly Standard».

Διαβάζοντας τέτοιου τύπου κριτικές, λέει ο Ντέιβιντ Μπρουκς στην «Ιnternational Ηerald Τribune», νομίζεις ότι το «Στο δρόμο» θα είναι το βιβλίο που θα θέλεις να διαβάσεις αν βρεις τη Σίλβια Πλαθ λιγάκι αδύναμη. Φυσικά υπάρχει μια σκοτεινή πλευρά στον Κέρουακ. Αλλά διαβάζοντας όλες αυτές τις κριτικές καταλαβαίνεις ότι όλα τα έργα τέχνης ερμηνεύονται αυτή τη στιγμή μέσα από τον παραμορφωτικό φακό των εμπειριών της γενιάς των μπέιμπι μπούμερς. Γι΄ αυτό και ένα βιβλίο που ήταν γνωστό για το νεανικό του μπρίο, τώρα γίνεται το βιβλίο μιας ζοφερής μεσήλικης αφύπνισης. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο: το «Στο δρόμο» διαβάζεται σήμερα μέσα από τα μάτια ενός ανιαρού επαγγελματισμού που βασιλεύει στα αμερικανικά γράμματα. Οι μαθητές που διδάσκονται το βιβλίο στην τάξη πρέπει να γράψουν καλά οργανωμένα κείμενα γι΄ αυτό, και αν δεν πάρουν άριστα, αυτό πλήττει τις προσδοκίες εισαγωγής τους στα πανεπιστήμια. Το βιβλίο συζητιέται ακόμη, αλλά με ακαδημαϊκό τρόπο που ευνοεί την επιβίωση μερικών μόνο στοιχείων του όπως ο νόστος για το σπίτι και ο σκοτεινότερος πεσιμισμός.


«Επικίνδυνα» αποσπάσματα

«Το αληθινό μυστικό τού βιβλίου ήταν η απελευθέρωση μια νεανικής ενέργειας, της ανόητης, αψήφιστης ενέργειας που σώζει το “Στο δρόμο” από το να θεωρηθεί ένα απαίσιο μυθιστόρημα», σημειώνει ο Ντέιβιντ Μπρουκς στην «Ιnternational Ηerald Τribune». «Η απολαυστική και αστόχαστη ελαφρότητα εμφανίζεται κάθε φορά που οι χαρακτήρες του βιβλίου είναι ευτυχισμένοι, όταν κυνηγούν γυναίκες ή κατουρούν από ένα φορτηγό που τρέχει με 100 χιλιόμετρα την ώρα. Αυτά τα αποσπάσματα δεν επιβίωσαν. Έπεσαν θύματα μιας νέας αριστοκρατικής επίφασης με κανόνες που θέτουν ειδικοί της υγείας, της παιδικής φροντίδας, σύμβουλοι επαγγελματικού προσανατολισμού, σύμβουλοι ασφαλείας, πάσης φύσεως υπάλληλοι που ρυθμίζουν τις ζωές των νέων. Τα αποσπάσματα αυτά μοιάζουν επικίνδυνα, παιδαριώδη και ενοχλητικά για τον κόσμο της επαγγελματοποιημένης εφηβείας και διανόησης».