Γνώμη Εγκαίρως πρόωρες

O κύβος λοιπόν φαίνεται ότι ερρίφθη και η ώρα της κρίσης σ΄ αυτή την κυβέρνηση θα έρθει λίγο πριν την ώρα της. Οι πρόωρες εκλογές (ασχέτως του πόσο πρόωρες είναι- δεν υπάρχει ολίγον έγκυος) αποτελούν πάντα ρίσκο για την κυβέρνηση που τις αποφασίζει αλλά και μια ζαριά με διφορούμενα στρατηγικά μηνύματα: άμυνα (γρήγορα, μπας και δεν χάσουμε) ή επίθεση (τώρα, για να νικήσουμε). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στη σημερινή συγκυρία η κυβέρνηση παίζει άμυνα. Οι εκλογές, τόσο καιρό σε ρόλο δαμόκλειας σπάθης για να φουσκώνουν τα πανιά της εικονικής αυτοπεποίθησης, αποφασίζονται με άνωθεν εντολή, αφού οι θεοί που μας κυβερνούν τα τελευταία χρόνια (οι δημοσκόποι) τα μέτρησαν και τα ξαναμέτρησαν και είδαν ότι τα κουκιά τον Μάρτιο δεν βγαίνουν. Η εντολή-απόφασή τους σφραγίζει συμβολικά ολόκληρη την κυβερνητική θητεία που βαδίζει στο τέλος της. Η φθορά, όσο κι αν προσπάθησαν να την κρύψουν κάτω από το χαλί, αποδεικνύεται καταλυτικός παράγοντας (και μάλιστα η φθορά της απραξίας), ενώ ο Πρωθυπουργός δεν ξεπέρασε ποτέ τον ρόλο του εντολοδόχου: ελάμβανε εντολές (από τον λαό, από τους επικοινωνιακούς συμβούλους του), τις οποίες απλώς μάς ανακοίνωνε ότι είχε λάβει.

Έστω και αποκλειστικά οφειλόμενες σε τακτικούς υπολογισμούς, οι εκλογές δεν παύουν να αποτελούν σοβαρή υπόθεση. Κι εδώ αρχίζουν τα προβλήματα για την παρούσα κυβέρνηση, που μόνο με σοβαρότητα για τη συλλογική τους σημασία δεν τις διαχειρίζεται εδώ και κάποιους μήνες. Πρώτα απ΄ όλα η συζήτηση που διεξάγεται τόσο καιρό, με πρωτοβουλία της, περί της «κατάλληλης ώρας» (κατάλληλης με την έννοια της κομματικής σκοπιμότητας, εννοείται), έχει αδρανοποιήσει τον κρατικό μηχανισμό, οξύνει τα πολιτικά ήθη και αποπροσανατολίζει την πολιτική συζήτηση, που από το κρίσιμο τί και πώς (τι έκανε αυτή η κυβέρνηση και πώς απέτυχε τόσο γρήγορα και τόσο θεαματικά) μεταφέρθηκε στο υποθετικό εάν και πότε. Ύστερα η σκόπιμα συντηρούμενη φιλολογία περί πρόωρων που τώρα πια (έξι μήνες πριν

Εκεί που σημειώθηκε η βαθύτερη υποχώρηση είναι στον συνδυασμό της απόφασης για εκλογές με μια ακατάσχετη εκ μέρους της κυβέρνησης παροχολογία. Οι «υποσχέσεις» αυτές όλοι ξέρουμε ότι δεν θα τηρηθούν. Η ίδια πολιτική ομάδα τις είχε ξαναϋποσχεθεί το 2004, δεν πραγματοποίησε τίποτα όσο κυβερνούσε (υπάρχει άραγε έστω και ένας τρίτεκνος που δεν νιώθει περιφρονημένος;) και δεν θα προλάβει, ακόμα και αν ήθελε, να ψηφίσει στον χρόνο που της απομένει τίποτα παραπάνω από αυτά που αφειδώς δρομολογεί ως «τήρηση υπεσχημένων»

από την ολοκλήρωση της θητείας) δεν είναι «πρόωρες», στηρίζεται σε άγνοια ή παρερμηνεία των θεσμών: και για μια εβδομάδα νωρίτερα από τον φυσιολογικό χρόνο το Σύνταγμα απαιτεί επίκληση- και δικαιολόγηση – εξαιρετικά κρίσιμου εθνικού λόγου (να δούμε τι θα βάλουν εδώ οι επικοινωνιολόγοι στο στόμα του Πρωθυπουργού), ενώ σε κάθε περίπτωση- κι όσο κι αν αναζητείται ο αιφνιδιασμός- η προεκλογική περίοδος πρέπει να έχει και διάρκεια (όχι λιγότερη από 20- 25 ημέρες) και χαρακτηριστικά τέτοια που να επιτρέπουν διαμόρφωση γνώμης και κρίσης από τους πολίτες. Η διαφαινόμενη πρόθεση της κυβέρνησης να μιλήσουμε (και) στον προεκλογικό αγώνα για το υποθετικό και ανύπαρκτο μέλλον αντί για το βιούμενο και ασφυκτικό παρόν και να συγκρίνουμε φιλοτεχνημένες καρικατούρες προσώπων αντί για σύνολο έργου υπονομεύει τους δημοκρατικούς θεσμούς και περιφρονεί τους πολίτες. Εκεί όμως που σημειώθηκε η βαθύτερη υποχώρηση είναι στον συνδυασμό της απόφασης για εκλογές με μια ακατάσχετη εκ μέρους της κυβέρνησης παροχολογία. Οι «υποσχέσεις» αυτές όλοι ξέρουμε ότι δεν θα τηρηθούν. Η ίδια πολιτική ομάδα τις είχε ξαναϋποσχεθεί το 2004, δεν πραγματοποίησε τίποτα όσο κυβερνούσε (υπάρχει άραγε έστω και ένας τρίτεκνος που δεν νιώθει περιφρονημένος;) και δεν θα προλάβει, ακόμα και αν ήθελε, να ψηφίσει στον χρόνο που της απομένει τίποτα παραπάνω από αυτά που αφειδώς δρομολογεί ως «τήρηση υπεσχημένων». Από την άλλη, ούτε λεφτά ούτε σχεδιασμός υπάρχουν- απαραίτητες προϋποθέσεις για να έχουν κάποιο νόημα οι «παροχές». Με την πρόσφατη λοιπόν στροφή της η κυβέρνηση υποτιμά τη νοημοσύνη των πολιτών, εξαντλεί τα όρια ανοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θάβει οριστικά την ιδέα του κοινωνικού κράτους (που δεν βασίζεται σε προεκλογικές παροχές, αλλά σε στοχευμένο μέτρο πολιτικής) και μας ξαναβουτάει σε έναν ανεύθυνο λαϊκισμό από τον οποίο νομίζαμε, τα 15 τουλάχιστον τελευταία χρόνια, ότι είχαμε ξεφύγει. Όμως αυτό που σχεδιάστηκε σαν κορωνίδα της επικοινωνιακής της επίθεσης μπορεί από έναν ανοιχτομάτη λαό να μετατραπεί στο ύστατο βήμα της εκλογικής αυτοχειρίας της.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ.