Η νεφολογία ως μυθιστόρημα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΥ
40ΧΡΟΝΟΥ ΓΑΛΛΟΥ
ΣΤΕΦΑΝ ΟΝΤΕΓΚΙ ΜΑΣ ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΕΙ
ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ: ΑΛΗΘΕΙΑ,
ΠΟΣΕΣ ΚΑΙ ΠΟΣΕΣ ΜΕΡΕΣ ΠΕΡΝΟΥΝ
ΚΑΙ, ΙΔΙΩΣ ΑΝ ΖΟΥΜΕ ΣΕ
ΜΕΓΑΛΟΥΠΟΛΕΙΣ, ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΤΟΝ
ΚΟΙΤΑΖΟΥΜΕ, ΒΥΘΙΣΜΕΝΟΙ ΚΑΘΩΣ
ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΤΙΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ
ΜΑΣ, ΣΤΙΣ ΣΚΟΤΟΥΡΕΣ ΜΑΣ,
ΣΤΟΥΣ ΚΑΝΑΠΕΔΕΣ ΜΠΡΟΣΤΑ
ΣΤΙΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΕΙΣ!
Oσυγγραφέας τηςΘεωρίας των νεφών μας εισάγει στην ιστορία της νεφολογίας και της μετεωρολογίας: της πρόβλεψης των καιρικών φαινομένων. Τα πρόσωπα του μυθιστορήματος είναι και αυτά κάπως «νεφελώδη», άλλοτε φανταστικά, άλλοτε πραγματικά: υπαρκτά είναι οι πιονιέροι, οι άνθρωποι που πρώτοι προσπάθησαν να αποτυπώσουν, να συστηματοποιήσουν και να εμβαθύνουν τη γνώση μας για τα σύννεφα.

Ο σκελετός της ιστορίας είναι απλός. Η νεαρή Παριζιάνα Βιργινία Λατούρ, που κανονικά εργάζεται σε μια βιβλιοθήκη, προσλαμβάνεται από έναν ιδιόρρυθμο Ιάπωνα, τον επιτυχημένο και εύπορο σχεδιαστή μόδας Ακίρα Κούμο. Αυτός θα τη μυήσει στην καινούργια του μανία: τη συλλογή πάσης φύσεως υλικού γύρω από τα σύννεφα. Μέσω των εξιστορήσεών του, η Λατούρ (αλλά και ο αναγνώστης) ανακαλύπτει πλείστες όσες πληροφορίες για τους πρώτους νεφολόγους- και κατ΄ επέκταση μετεωρολόγους. Αρχής γενομένης από τον Λ. Χάουαρντ, που στις αρχές του 19ου αιώνα στο Λονδίνο, για λογαριασμό μιας μικρής επιστημονικής εταιρείας Κουακέρων, θα ασχοληθεί με το θέμα, θα ονοματίσει τα σύννεφα με τη λατινική ορολογία που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα (λ.χ. cumulus) και κατ΄ ουσίαν θα εγκαινιάσει αυτόν το νέο επιστημονικό κλάδο. Το μοναδικό σύγγραμμα του Χάουαρντ, Το κλίμα του Λονδίνου, αποτελεί απολογισμό και σύνθεση μιας τριακονταετούς παρατήρησης του ουρανού. Την ίδια περίπου εποχή, στην ηπειρωτική Ευρώπη, ο Μέγας Ναπολέων, περιφρονώντας τα κελεύσματα της νέας επιστήμης της μετεωρολογίας, θα αγνοήσει τον απειλητικό ρωσικό χειμώνα αλλά και τη βροχή (άρα λασπουριά) στην πεδιάδα του Βατερλώ. Με τις γνωστές συνέπειες…

Από τις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου, ο συγγραφέας μας εισάγει στην κρίσιμη σύνδεση των νεφών με τα σύννεφα του πολέμου- σχέση που διατρέχει όλο σχεδόν το βιβλίο. Ο 70χρονος Ακίρα Κούμο, μαθαίνουμε, έχει βιώσει ένα άλλο σύννεφο, που τον έχει σφραγίσει: το μανιταρένιο νέφος της ατομικής βόμβας, που το είδε με τα μάτια του να σηκώνεται και να εξαφανίζει τα πάντα ολόγυρά του, αλλά κατά διαβολική σύμπτωση όχι και τον ίδιο που τύχαινε, ακριβώς τη στιγμή της θανατηφόρας έκρηξης, να βουτάει σε ένα ποτάμι. Οι μετεωρολογικές προβλέψεις, σημειωτέον, έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στην επιλογή της ημέρας που οι Αμερικανοί θα έριχναν τη βόμβα, με τον ίδιο τρόπο που, νωρίτερα, στον προηγούμενο Παγκόσμιο Πόλεμο, τα πρώτα επιτεύγματα των μετεωρολόγων είχαν συμβάλει στην αποτελεσματικότατη χρήση θανατηφόρων

Stephane Αudeguy

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΝΕΦΩΝ

ΜΤΦ. ΜΗΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ-ΓΑΡΕΦΗ ΕΚΔ. ΚΟΑΝ, 2006 ΣΕΛ. 306,
ΤΙΜΗ: 18 ΕΥΡΩ

τοξικών αερίων στα πεδία των μαχών. Αυτά και άλλα πολλά πραγματολογικά αποκομίζουμε διαβάζοντας το κείμενο, του οποίου η μετάφραση είναι καλή (εξαιρουμένου του «συστεμικός» αντί «συστημικός»), αλλά οι σημειώσεις ανύπαρκτες. Μπορεί όμως αυτή η απουσία να είναι άποψη ή και παιχνίδι του συγγραφέα: ο μη ειδικός αναγνώστης πελαγοδρομεί ανάμεσα στο πραγματικό και το μυθιστορηματικό. Προσωπικά, αναγκάστηκα να κάνω μια μικρή έρευνα για να ανακαλύψω λ.χ. τον 100% υπαρκτό Luke Ηoward (1772-1864) και το εξ ίσου πραγματικό σύγχρονο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετεωρολογικών Προβλέψεων στο Reading της Αγγλίας. Μου διέφυγε όμως ο περισσότερο νεφελώδης Αbercrombie (19ος αιώνας), του οποίου οι συναρπαστικές ανά τον κόσμο περιπλανήσεις και περιπέτειες καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος του βιβλίου.