Η περιφρόνηση της εκπαιδευτικής παράδοσης

Η διαφωνία μου με το εγχειρίδιο που γράφτηκε με σκοπό επιτέλους να μιλήσει η ιστορική αλήθεια στα παιδιά, έγκειται στην παιδαγωγική αμέλεια να περιφρονηθεί η έως σήμερα συναισθηματική εκπαιδευτική παράδοση και η εικονογραφική, τελετουργική και ρητορική παράδοση. Δεν θα έβλαπτε (και θα ήταν μέγα μάθημα προς τα παιδιά)

αφού εξηγηθεί πως λάβαρο δεν υψώθηκε στη Λαύρα, σχολειό κρυφό δεν υπήρχε στη σκλαβιά, πως οι λαοί δημιουργούν σωσίβιους μύθους, παραδόσεις, θρύλους, ποιητικές, ακόμη και φαντασιώδεις εκδοχές, στηρίγματα σε ώρες κρίσης, παρηγορητικές αφηγήσεις ή ακόμη (γιατί όχι) και μυθολογικά προσχήματα, μυθοποιητικές καταφυγές για να προβάλουν ή να συγκαλύψουν συμπεριφορές ή παραλείψεις.

Θέλετε παραδείγματα; Στο σχολείο διδάσκεται συχνά η «Εις προδότην» ωδή του Κάλβου. Εκεί ονομάζεται ο προδότης: Βαρνακιώτης. Κι όμως έχει τεκμηριωθεί ιστορικά πως υπήρξε θύμα σκευωρίας και συκοφαντίας ο καπετάνιος εκείνος. Θα απαγορεύσουμε το έξοχο ποίημα του Κάλβου για να υπερασπίσουμε την ιστορική αλήθεια ή θα υπομνηματίσουμε την παραπληροφόρησή του, αφήνοντας όμως αλώβητη την ποιητική έμπνευση; Άλλο παράδειγμα: Ποιος είναι πιο αληθινός ιστορικά, ο Σωκράτης του Πλάτωνα ή ο Σωκράτης των «Νεφελών» του Αριστοφάνη;

Και ένα έσχατο: Το 1965 κατά τα θλιβερά γεγονότα της πολιτικής κρίσης που ονομάστηκε «Αποστασία» ο πρώην πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, ακαδημαϊκός και γνωστός ποιητής Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας (Γιώργος Αθάνας), εκλεκτός φίλος του Γεωργίου Παπανδρέου, ορκίστηκε παλατιανός πρωθυπουργός. Και τότε στο πλαίσιο της λαϊκής αντίδρασης για τα δρώμενα ο αποστάτης πολιτικός στιγματίστηκε ως ο ποιητής του διστίχου «κι είχες τα στήθη άσπρα σαν τα γάλατα και μου ΄λεγες γαργάλα τα, γαργάλα τα». Το ευφυές αυτό ταπεινωτικό για τον ποιητή Αθάνα στιχούργημα, που έγινε λαϊκό απαξιωτικό σύνθημα, είναι έργο του μακαρίτη δημοσιογράφου και κριτικού Κώστα Σταματίου και δημοσιεύτηκε σ΄ αυτήν την εφημερίδα ως έργο του πολιτικού- ποιητή. Νόμιμη, κατά τη γνώμη μου, μέθοδος πολεμικής αλλά άντε τώρα να απαλλάξεις από τη ρετσινιά τον ποιητή Αθάνα, όταν αποδίδεις ιστορική δικαιοσύνη για τον πολιτικό Αθανασιάδη-Νόβα.