«Μάνα» της πολεμοκαπηλίας

Η Αντιγόνη Βαλάκου επωμίζεται τον ρόλο της θρυλικής «Μάνας Κουράγιο» του Μπέρτολτ Μπρεχτ για το Εθνικό Θέατρο
«Μια παράσταση του έργου “Η Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της” αυτό που κυρίως πρέπει να δείξει είναι ότι τα μεγάλα κέρδη στον πόλεμο δεν γίνονται ποτέ από μικρούς ανθρώπους. Ότι ο πόλεμος, που είναι μια συνέχεια της κερδοσκοπίας με άλλα μέσα, κάνει τις ανθρώπινες αρετές θανάσιμες ακόμα και στους ενάρετους. Και ότι για να καταπολεμηθεί ο πόλεμος καμιά θυσία δεν είναι αρκετά μεγάλη» γράφει ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στις 25 Οκτωβρίου 1948.

Έχει γυρίσει, έπειτα από δεκαπεντάχρονη εξορία- περιπλάνησή, στο- Ανατολικό πια- Βερολίνο για να ανεβάσει ο ίδιος το έργο του αυτό (που γράφηκε μεταξύ 1938 και 1939, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Δανία, και πρωτοπαρουσιάστηκε στις 19 Απριλίου 1941, στη δίνη του πολέμου, στο «Σάουσπιλχάους» της Ζυρίχης, στην

ΙΝFΟ

Από σήμερα, στις 21.00, στη Σκηνή «Κοτοπούλη» του Εθνικού Θεάτρου (Πανεπιστημίου 48, τηλ. 210-3305.074). Εισιτήρια: 20, 13, (λαϊκή απογευματινή)
13, 10, (φοιτητικό) 10 ευρώ.

ουδέτερη Ελβετία, από τη συντροφιά των αντιφασιστών ηθοποιών που είχε μαζευτεί εκεί) στο «Ντόιτσες Τεάτερ» με πρωταγωνίστρια τη γυναίκα του Χελένε Βάιγκελ- παράσταση προανάκρουσμα της ίδρυσης τον επόμενο χρόνο του «Μπερλίνερ Ανσάνμπλ».

Με τη «Μάνα Κουράγιο» συμμετέχει στην επέτειο των πενήντα χρόνων από τον θάνατο του Μπρεχτ- 14 Αυγούστου 1956- το Εθνικό Θέατρο, που παρουσιάζει το έργο σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου με την Αντιγόνη Βαλάκου στον επώνυμο ρόλο της Άννας Φίρλινγκ.

Η «Μάνα Κουράγιο» διαδραματίζεται στη Γερμανία της περιόδου του Τριακονταετούς Πολέμου (1618- 1648) που όταν τελείωσε με την ειρήνη της Βεστφαλίας άφησε τα γερμανικά κράτη ερημωμένα.

Η επώνυμη ηρωίδα του, Άννα Φίρλινγκ, όπως σημειώνει ο σκηνοθέτης «εμπορεύεται από τον πόλεμο για να ζήσει αυτή και τα τρία, από διαφορετικούς πατεράδες, παιδιά της. Πιστεύει πως ο πόλεμος χορταίνει τον κοσμάκη, τον θεωρεί αναγκαίο κακό, παρ΄ όλο που τον καταριέται όταν την κερδοσκοπία της την πληρώνει με τον αφανισμό των παιδιών της. Παθαίνει αλλά δεν μαθαίνει ότι εκείνοι που ζουν από τον πόλεμο των μεγάλων πληρώνουν με βαρύ φόρο την κερδοσκοπία τους».

«Η “Μάνα Κουράγιο” λέει ο Κώστας Τσιάνος “δεν είναι ένα κοινό αντιπολεμικό δράμα όπου καταγράφονται οι καταστροφές και τα δεινά των απλών ανθρώπων. Ο ιδιοφυής Μπρεχτ διεισδύει στον ρόλο που διαδραματίζουν οι “απλοί άνθρωποι” στον πόλεμο.

Δεν τους θεωρεί μόνο θύματα, αλλά και θύτες. Δεν είναι μόνον αθώοι, αλλά και συνεργοί, έστω και αν η ενοχή τους οφείλεται στην ανάγκη τους να επιβιώσουν».

Το έργο, που στο Εθνικό Θέατρο έχει ανεβεί μία μόνο φορά- από τον Κοραή Δαμάτη με τη Νέλλη Αγγελίδου στην Κεντρική Σκηνή του τη σεζόν 1990-91- παρουσιάζεται στη μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη, με σκηνικά Γιώργου Γαβαλά, κοστούμια Ρένας Γεωργιάδου, μουσική Γιώργου Χριστιανάκη, χορογραφία Φωκά Ευαγγελινού, μουσική διδασκαλία Μελίνας Παιονίδου και φωτισμούς Λευτέρη Παυλόπουλου.

Την Αντιγόνη Βαλάκου πλαισιώνουν οι Κωνσταντίνα Τακάλου, Στέφανος Κοσμίδης, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Στάθης Βούτος, Παντελής Παπαδόπουλος, Περικλής Καρακωνσταντόγλου, Μπάμπης Σαρηγιαννίδης, Γιάννης Θωμάς, Σπύρος Αυγουστάτος, Στέργιος Καλαϊτζής, Χρόνης Παυλίδης, Ευαγγελία Μουμούρη, Αλέξανδρος Μπαλαμώτης, Χρήστος Νίνης, Χρήστος Σπανός, Σπύρος Παππάς, Λουκία Στεργίου, Νικολέτα Κοκκίνου, Μαρία Καντιφέ.

Η παράσταση είναι αφιερωμένη στον Νίκο Κούρκουλο.

Το έργο του Μπρεχτ «Η Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της» πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ελλάδα από τον θίασο Αλίκης σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη με την Κυβέλη στον επώνυμο ρόλο.


«Δεν είναι καθόλου ηρωική»

«Η Μάνα δεν είναι καθόλου ηρωική, καθόλου ιδεαλίστρια». Η Αντιγόνη Βαλάκου επωμίζεται τον εξοντωτικό ρόλο έπειτα από πενήντα οκτώ (!)

χρόνια θριαμβευτικής καριέρας. «Ανήκει στους “μικρούς ανθρώπους”. Έχει συνθηκολογήσει με την ιδέα του πολέμου και συμπορεύεται με τον πόλεμο γιατί έτσι μπορεί να επιβιώσει και να ζήσει τα παιδιά της. Και βασικό της στοιχείο είναι το τερατώδες ένστικτο επιβίωσης που διαθέτει. Ξέρει, βέβαια, ότι οι κατασκευασμένοι πόλεμοι στο κέρδος αποσκοπούν. Αλλά δεν μπορεί να κάνει αλλιώς – να ξεφύγει από το σύστημα. Και παίρνει μερικά ψίχουλα από το μεγάλο φαγοπότι. Το αντίτιμο είναι πανάκριβο: χάνει τα παιδιά της στον πόλεμο. Αυτό τελικά την καθιστά πρόσωπο τραγικό».