Τι είναι το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών είναι σύνθετη κατάσταση που ταλαιπωρεί πολλές γυναίκες και χαρακτηρίζεται από διαταραχές της περιόδου, κλινικά και αιματολογικά συμπτώματα που υποδηλώνουν αυξημένα επίπεδα ανδρικών ορμονών (υπερανδρογονισμός) και από πολλές κύστεις στις ωοθήκες. Η εμφάνισή του είναι αποτέλεσμα γενετικής προδιάθεσης και επίδρασης περιβαλλοντικών παραγόντων. Μπορεί να εμφανιστεί σε γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό διαβήτη τύπου ΙΙ, σε υπέρβαρες καθώς και σε όσες έχουν κακές διατροφικές συνήθειες (ιδίως υπερκατανάλωση γλυκισμάτων). Στον γενικό πληθυσμό, περίπου μία στις τέσσερις γυναίκες έχει πολλές κύστεις στις ωοθήκες, αλλά μόνο 25% αυτών πάσχει από το σύνδρομο. Η διάγνωση γίνεται με βάση τα συμπτώματα, τα ευρήματα του ορμονικού ελέγχου και την εικόνα στο υπερηχογράφημα. Εκτός από τις διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, οι ασθενείς εμφανίζουν επίσης αυξημένη τριχοφυΐα, ακμή και παχυσαρκία, ενώ δεν έχουν ωορρηξία, είναι υπογόνιμες και διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αποβολής σε περίπτωση εγκυμοσύνης. Σε αρκετές περιπτώσεις, υπάρχουν επαναλαμβανόμενες αποβολές. Οι εργαστηριακές εξετάσεις αποκαλύπτουν διαταραχές στα επίπεδα διαφόρων ορμονών, καθώς και αντοχή στην ινσουλίνη (προδιαβητική κατάσταση). Στο υπερηχογράφημα οι ωοθήκες φαίνονται μεγάλες σε όγκο και πολυκυστικές, δηλαδή με πολλά μικρά ωοθυλάκια (περισσότερα από 12 έως 15, και με διάμετρο μικρότερη από 10 χιλιοστά στην επιφάνεια της ωοθήκης). Για την αντιμετώπιση του συνδρόμου συνιστάται κατ΄ αρχάς αλλαγή του τρόπου ζωής της γυναίκας με σκοπό την απώλεια των περιττών κιλών, καθώς και διατροφή με λίγα λιπαρά και ζάχαρη. Ο συνδυασμός αυτός μειώνει τον κίνδυνο να αναπτυχθούν διαβήτης και καρδιαγγειακά νοσήματα, ενώ συχνά με το αδυνάτισμα αποκαθίσταται και η περίοδος. Οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν ορμονοθεραπεία για την αποκατάσταση της ωορρηξίας- γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό, διότι η έλλειψή της αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου. Για τον ίδιο λόγο, μπορεί να χορηγηθεί ένα ήπιο αντιδιαβητικό φάρμακο. Άλλη θεραπευτική λύση είναι η χειρουργική διόρθωση των κύστεων, που γίνεται λαπαροσκοπικά.

Ο κ. Γιώργος Λιάλιος είναι επιμελητής στην Κλινική Μαιευτικής- Γυναικολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας.