ΗΤΑΝ Ο ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΣ; Ή ΜΑΛΛΟΝ-ΤΙ
ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΑΝ/ΠΟΥ ΗΤΑΝ Ο ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΣ;
ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΗΡΘΕ Ν΄ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ
Ο ΣΙΓΚΜΟΥΝΤ ΦΡΟΫΝΤ ΣΤΗ ΣΠΟΥΔΗ ΤΟΥ ΓΙΑ
ΤΟΝ ΖΩΓΡΑΦΟ, ΔΗΛΩΝΟΝΤΑΣ ΕΥΘΥΣ ΕΞΑΡΧΗΣ
ΠΩΣ ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «ΝΑ ΣΠΙΛΩΣΕΙ Ο,ΤΙ
ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΕΙ, ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΣΥΡΕΙ ΣΤΗ ΛΑΣΠΗ Ο,ΤΙ
ΕΙΝΑΙ ΑΝΩΤΕΡΟ», ΟΠΩΣ ΕΛΕΓΕ Ο ΦΡΗΝΤΡΙΧ ΣΙΛΛΕΡ,
ΑΛΛΑ ΝΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΕΙ ΤΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ
ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΜΙΑΣ ΜΕΓΑΛΟΦΥΪΑΣ.
Οι φαντασιώσεις της παιδικής ηλικίας ενός καλλιτέχνη παρουσιάζουν ενδιαφέρον όχι μόνο για τον φιλόλογο, κριτικό της τέχνης ή και μέσο- κουτσομπόλη- αναγνώστη, αλλά και για τον μύστη της ψυχανάλυσης που αναζητά τη «βασιλική οδό» για το ανθρώπινο ασυνείδητο- τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής. Τόσο οι καλλιτέχνες όσο και οι επιστήμονες- πόσο μάλλον ο ντα Βίντσι που συνδύασε και τα δύο- αποτελούσαν ανέκαθεν αντικείμενο θαυμασμού του πατέρα της ψυχανάλυσης χάρη στην ικανότητά τους να εξυψώνουν τη λίμπιντο σε θέληση για γνώση ή καλλιτεχνική δημιουργία- τουτέστιν να μετατρέπουν τη σεξουαλική, σε πνευματική ηδονή.

Για να φωτίσει, λοιπόν, την αντιφατική και σκιασμένη προσωπικότητα του Ιταλού ζωγράφου, ο Φρόυντ ανατρέχει στα παιδικά του χρόνια: την παράνομη γέννηση του Λεονάρντο από τον Σερ Πιέρο Ντα Βίντσι και την ταπεινής καταγωγής Κατερίνα, την εγκατάλειψη της μητέρας και του παιδιού από τον Σερ Πιέρο και το γάμο του με την ευγενικής καταγωγής Ντόνα Αλμπιέρα, τα πρώτα χρόνια του παιδιού πλάι στη μητέρα και την είσοδό του στην πατρική οικία στην ηλικία των πέντε. Η προσκόλληση στη μητρική φιγούρα και η σχέση αντιπαλότητας με τον Σερ Πιέρο θα επαρκούσαν, ίσως, για να τεκμηριωθεί το οιδιπόδειο σύμπλεγμα. Όμως η υπόθεση έχει ζουμί.

Ο γύπας
Είχε, λέει, ο νεαρός Λεονάρντο, μια φαντασίωση: «όταν βρισκόμουν ακόμα στην κούνια, με πλησίασε ένας γύπας, μου άνοιξε το στόμα με την ουρά του και με αυτήν με χτύπησε πολλές φορές στα χείλη». Δεν χρειάζονται άλλα για να κεντρίσουν τον Φρόυντ ο οποίος βλέπει στο γύπα του Λεονάρντο την αντιστοιχία με την αιγυπτιακή θεά της μητρότητας Μουτ που συνδυάζει ανδρικά και γυναικεία χαρακτηριστικά

Sigmud Freud

ΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ

ΜΤΦ. ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ, ΕΚΔ. ΕΡΑΤΩ, 2006 ΣΕΛ. 213, ΤΙΜΗ: 12,50 #

όπως ακριβώς η μητέρα στη φαντασία ενός παιδιού. Η ομοφυλοφιλία, παρατηρεί ο συγγραφέας, έχει τις ρίζες της στην προσκόλληση του μικρού παιδιού στη μητέρα και την εξιδανίκευση της μορφής της. Ακολουθεί το στάδιο της απώθησης που έρχεται με τη συνειδητοποίηση ότι από το αγαπημένο πρόσωπο απουσιάζει το δικό του σεξουαλικό όργανο. Τέλος, το ίδιο το μικρό αγόρι παίρνει τη θέση της εξιδανικευμένης μορφής ταυτιζόμενος με το αντικείμενο του παιδικού έρωτα και αναζητώντας στους συντρόφους του υποκατάστατα του δικού του εαυτού. Η ερμηνεία της παιδικής ανάμνησης είναι τώρα προφανής: «Με αυτήν την ερωτική σχέση με τη μητέρα μου έγινα ομοφυλόφιλος».

Η Εμμανουέλα Κάντζια είναι διδάκτωρ Συγκριτικής Λογοτεχνίας του ΠανεπιστημίουΧάρβαρντ και καθηγήτρια στη Μέση Εκπαίδευση

Ακολουθήστε τα ΝΕΑ στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στα ΝΕΑ