ΕΧΟΜΕ ΠΛΕΟΝ συνειδητοποιήσει, έχει αποσαφηνιστεί και με πόνο όλοι το λέμε ότι
στην Αθήνα προσπαθούν κάποιοι να καταλύσουν τις δικαιοδοσίες του Οικουμενικού
Πατριαρχείου στην επικράτεια της Ελλάδος. Φανερώνεται από την κανονική εκτροπή
των γενομένων εκλογών που είναι ιστορικά ανερμήνευτες και εθνικά ακατάληπτες.
Σήμερα το ελληνικό κράτος έχει συγκροτηθεί και μάλιστα εκ των μακροβιοτέρων
της Βαλκανικής. H εθνική ολοκλήρωση έχει προ πολλού επιτευχθεί και ο
Ελληνισμός συμπορεύεται με τους άλλους λαούς της Ευρώπης στη μεγάλη πατρίδα,
την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σήμερα, στον 21ο αιώνα, η Αθήνα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα.
Τα ημιυπόγεια των πολυκατοικιών της, όπως και της Θεσσαλονίκης, κάποτε
κατοικούνταν από επαρχιώτες της Ελλάδας. Σήμερα όμως από τους αλλοδαπούς
μετανάστες. H ύπαιθρος ερημώνει. H υπογεννητικότητα και το δημογραφικό είναι
πρόβλημα όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και των άλλων ιστορικών εθνών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου οι αποικίες καταλαμβάνουν τις μητροπόλεις τους
(Αγγλία, Γαλλία και αλλαχού). Πολυπολιτισμικά σχολεία δημιουργούνται και στις
ευρωπαϊκές πόλεις καλούνται να συνυπάρξουν λαοί, θρησκείες και πολιτισμοί,
ειρηνικά και σε πνεύμα καταλαγής. Αυτή η μεταβολή που υφίσταται το εθνικό
κράτος μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστη την εθνική Εκκλησία;
H εθνική Εκκλησία της Ελλάδας στον νέο κόσμο της πολυπολιτισμικότητας που
κυοφορείται έχει ακριβό προνόμιο σε σχέση με τις άλλες ορθόδοξες Εκκλησίες των
Βαλκανίων.
Είναι όμαιμη, ομόγλωσση και ταυτίζεται πνευματικά, πολιτιστικά, εθνικά με το
Οικουμενικό Πατριαρχείο, με δύο πρεσβυγενή Πατριαρχεία, της Αλεξανδρείας και
των Ιεροσολύμων, με την Αρχιεπισκοπή της Κύπρου και του Σινά. H Εκκλησία της
Ελλάδος συγκροτείται από δύο εκκλησιαστικές δικαιοδοσίες. Αυτή του
Οικουμενικού Πατριαρχείου – με τις επαρχίες του Οικουμενικού Θρόνου στην
Ελλάδα – και την άλλη της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας. Αν όμως είχε τότε με τους
αγώνες της ένωσης ενωθεί και η Κύπρος με την Ελλάδα, θα είχαμε και τρίτη
εκκλησιαστική δικαιοδοσία. Αυτή της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Κύπρου και
μάλιστα συλλειτουργούντων του Κύπρου και του Αθηνών θα προεξήρχε ο Κύπρου, ως
έχων Αυτοκέφαλο Οικουμενικής Συνόδου από τον Γ’ αιώνα.
Αυτή είναι η κανονική τάξη της Εκκλησίας. Δεν είναι ζήτημα αριθμητικών,
οικονομικών ή άλλων δεδομένων ή ατομικών φιλοδοξιών.
H ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ αυτή που έχουμε ως έθνος, ως κρατική οντότητα της πολιτιστικής
και πνευματικής παράδοσης του Ελληνισμού και της ρωμιοσύνης, όχι μόνο
επιτρέπει, αλλά καθιστά ολέθρια εκκλησιαστικά και εθνικά επικίνδυνη, την όποια
κίνηση, ενέργεια ή πράξη για ανατροπή των υφιστάμενων εκκλησιαστικών
δικαιοδοσιών της ελληνικής επικράτειας. Του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην
Ελλάδα και της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ελλάδος. Τυχούσα διατάραξη των
κανονικώς υφισταμένων της εκκλησιαστικής τάξεως στην ελληνική επικράτεια,
αντιλαμβανόμαστε τι μπορεί να σημάνει και διά τα άλλα πρεσβυγενή ελληνικά
Πατριαρχεία της Αλεξανδρείας και των Ιεροσολύμων. Για την Αρχιεπισκοπή Σινά ή
για τη θέση της Αρχιεπισκοπής Κύπρου στην κανονική τάξη της Ορθοδόξου
Εκκλησίας.
Δυστυχώς έχομε παραβίαση της κανονικής τάξης με τις εκλογές και τις
χειροτονίες που έγιναν χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Οικουμενικού Πατριαρχείου
και κατά παράβαση της Πράξης του 1928. Τα γενόμενα δεν είναι τυχαίες, αλλά
μεθοδευμένες αντικανονικές πράξεις, με συγκεκριμένο στόχο. Την εκκλησιαστική
ενοποίηση της ελληνικής επικράτειας. Την ταύτιση εθνικού και εκκλησιαστικού
κέντρου κατά το πρότυπο των άλλων ορθόδοξων εθνικών Εκκλησιών των Βαλκανίων.
Προς την κατεύθυνση αυτή εργάζονται πολλοί.
Όμως αναρωτιέμαι αν άλλο έθνος βαλκανικό ή μη, ταυτιζόταν με τον θεσμό των 17
αιώνων ιστορίας και προσφοράς του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αν ένα άλλο
ορθόδοξο κράτος, αν κάποια άλλη ορθόδοξη Εκκλησία των Βαλκανίων ή των Σλάβων
είχε εθνική, πνευματική, πολιτιστική και γλωσσική ταυτότητα με το Οικουμενικό
Πατριαρχείο, πώς θα στεκόταν το έθνος αυτό απέναντί του, ευρισκόμενο μάλιστα
εκτός της εθνικής επικράτειάς του;
Βαραίνει πλέον τη γενιά μας η εκκλησιαστική ευθύνη της διαφύλαξης του θεσμού
του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
ΣΤΟΝ ΝΕΟ ΚΟΣΜΟ που δημιουργείται ελάχιστοι είναι οι θεσμοί της ανθρωπότητας με
παράλληλο κύρος, σεβασμό, υπόσταση και οντότητα παγκόσμιου βεληνεκούς όπως το
Οικουμενικό μας Πατριαρχείο. Ήδη στον Καναδά η εκεί μουσουλμανική κοινότητα θα
εκδικάζει τα θέματά της κατά το ισλαμικό δίκαιο και τις αποφάσεις της θα
αποδέχεται η δικαιοσύνη του Καναδά.
Με αγωνία λέμε προς τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο κ. Χριστόδουλο, εφόσον
πονάει, αγαπάει και ενδιαφέρεται για το μέλλον της Ελλάδος που καταλύεται από
τους μετανάστες, με πρώτη την έδρα του την Αθήνα, της Ελλάδας με τη
δημογραφική συρρίκνωση, τον εν μέρει μισθοφορικό στρατό που όμως ακόμα ομιλεί
ελληνικά, λέμε ότι όποιος ζει ρεαλιστικά την αγωνία για το μέλλον του
Ελληνισμού που θα ζήσει πλέον μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπου τα εθνικά σύνορα
θα έχουν άλλη σημασία από αυτή του 20ού αιώνα, γίνεται πρώτος της σταυροφορίας
για την ενδυνάμωση του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου. Όσο και αν πασχίσει, όσο
και αν τρέξει και αν κοπιάσει, η έδρα του, η Αθήνα, αδυνατεί να αποκτήσει το
παγκόσμιο εκκλησιαστικό κύρος του θεσμού των 17 αιώνων που έχει το Πατριαρχείο
Κωνσταντινουπόλεως. Πόσα εθνικά κοινοβούλια της Ευρώπης, πόσα εθνικά κέντρα
της Ευρώπης, πόσοι ευρωπαϊκοί θεσμοί ή πόσα ευρωπαϊκά κράτη έχουν ιστορία
τετρακοσίων και πλέον χρόνων, όση έχει το Φανάρι, σ’ εκείνη τη γωνιά της
Κων/πόλεως απ’ όπου διασώθηκε ο χριστιανικός πολιτισμός των Βαλκανίων σε
δύσκολους αιώνες. H διαφύλαξη του Πατριαρχείου συνεπάγεται τη διαφύλαξη του
έθνους μας.
Οι Εβραίοι πορεύτηκαν αιώνες αιώνων χωρίς κράτος. Την αυτοσυνειδησία τους
διαφύλαξε η Βίβλος, η αργία του Σαββάτου και η ανάμνηση της ερειπωμένης
Ιερουσαλήμ. H Ελλάδα και σύνολος ο Ελληνισμός μπορούμε στη νέα πολυπολιτισμική
κοινωνία, στην Ευρώπη των 25, να πορευόμαστε έχοντας στην καρδιά και στην ψυχή
μας την Αγια-Σοφιά, το Φανάρι, την κλειστή Πύλη του Γρηγορίου E’, την
Κωνσταντινούπολη, έδρα του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου. Και η αυτοσυνειδησία
μας να συγκροτείται από τον ακρογωνιαίο λίθο της πνευματικής παρακαταθήκης και
του πολιτισμού που το Οικουμενικό Πατριαρχείο παρέδωσε και διαφυλάττει για το
ελληνικό έθνος, το ελληνικό κράτος και τον κόσμο ολόκληρο.
O Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου Ανδρέας Νανάκης είναι Καθηγητής της
Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης
