ANTIΔIHΓHMATA 2003 2. Oκνηρία

Είμαστε μια συνηθισμένη οικογένεια. Ο μπαμπάς με χρηματιστηριακές εργασίες. H
μαμά γραμματέας στο ιατρείο κάποιου γυναικολόγου. H μικρή μου αδελφή
μεταπτυχιακό στη φιλολογία. Ο μικρότερος αδελφός μου κομπιουτεράς από κάποιο
TEI. Περιμένει να τελειώσει το στρατιωτικό για να μπει κι αυτός στο σύστημα
παρέα με τον μπαμπά. Όχι, ούτε πολύ πλούσιοι, μα μήτε πολύ φτωχοί. Με δύο
αυτοκίνητα, ένα ρενό «κλειώ» του μπαμπά, ένα φιατάκι της αδελφής μου. Όπως
άλλοι περιμένουν παιδί, εμείς περιμένουμε και τρίτο αυτοκίνητο μόλις απολυθεί
ο κομπιουτεράς. Το σπίτι που μένουμε στην Κυψέλη με δάνειο τραπέζης. Με δόσεις
το κλιματιστικό, με δόσεις το στερεοφωνικό και η επίπεδη τηλεόραση. Δύο φορές
το χρόνο έρχεται ο υπάλληλος από την ασφαλιστική και τσεπώνει την ασφάλεια
ζωής. Κάθε μήνα κι ο λογαριασμός από το ινστιτούτο που η μάνα κάνει πίλινγκ,
αποτρίχωση και δεν ξέρω τι άλλο. Από το γυμναστήριο του αδελφού μου έχουν
καιρό να μας ζαλίσουν, μιας κι εκείνος γυμνάζεται τώρα τζάμπα στο στρατό. Για
τα βιβλία που παραγγέλνει, μέσω Ίντερνετ, η αδελφή μου έρχονται κι από ‘κεί
φαρμακερές. Αυτά εν ολίγοις.

Για μένα τώρα. Εκεί, φίλε μου, αρχίζουν τα ζόρια.

Είμαι ο μεγαλύτερος, κλείνω όπου να ‘ναι τα τριάντα – ναι, είδατε, ούτε που
μου φαίνεται – με μηδέν έσοδα και έξοδα μηδενικά. Ούτε αμάξι ούτε καν παπάκι.
Ίσα κάνα ρούχο από του Σαράφη. Ο μεσημεριανός μου καφές που τον πίνω στη
Φωκίωνος. Ο απογευματινός όπου με βγάλει, Βικτώρια ή Θησείο. Κανένα κλαμπάκι
τα σαββατόβραδα στο «Καλούα» ή στην «Κόλαση» στο Μπουρνάζι. Κάνα σινεμά,
σπάνια καμιά συναυλία. Τα πρωινά; Χμ, τα πρωινά ξυπνάω γύρω στις δώδεκα. Αργά
είναι; Πού να δείτε άλλους που ανοίγουν τα μάτια τους με τις νυχτερίδες. Ναι
το παραδέχομαι, το πρωινό ξύπνημα είναι ζόρι. Να κλείσω το ξυπνητήρι, να βρω
τις παντόφλες μου, να ψάξω στο ράδιο κανένα σταθμό της προκοπής, να πάω
τουαλέτα, καφέ, τσιγάρο. Ξύρισμα; Μπα, σπάνια. Και μετά πάλι τσιγάρο. Σας
ενδιαφέρουν αυτά ή σας ζαλίζω; Καλά, συνεχίζω.

Το σπίτι συνήθως άδειο τα πρωινά. H ησυχία με βοηθά να συγκεντρωθώ. Ένα από τα
προβλήματα που έχω τα τελευταία χρόνια είναι να συγκεντρωθώ σε κάτι,
οτιδήποτε. Ψάχνω τα κανάλια, μπας και βρω κάτι άλλο από χαριεντισμούς,
αστρολογία και ειδήσεις. Μισώ τις ειδήσεις. Αν βρω εφημερίδα στο σπίτι, ψάχνω
στα ψιλά για κάτι περίεργο, κάτι που να μου ανάψει το ενδιαφέρον. Όχι, ποτέ
αθλητικά ή πολιτικά. Απεχθάνομαι οτιδήποτε απασχολεί τον πολύ κόσμο. Ναι,
σωστά μαντέψατε, είναι κι αυτή μια από τις αρρώστιες μου. Αρρωσταίνω κι αν
τύχει να πέσω πάνω στην αδελφή μου. Προσπαθώ ν’ αποφύγω το άγχος της για το
μεταπτυχιακό, το ψάξιμο στο Ίντερνετ, που της έχει γίνει δεύτερη φύση. Σκέτη
νεύρωση. Με τη μάνα μου λίγα λόγια. Αν δεν βρίσκεται στο ινστιτούτο της για
πίλινγκ, τότε είναι κολλημένη στο τηλέφωνο που λειτουργεί με εκτροπή για τ’
απογευματινά ραντεβού που κλείνει με τις πελάτισσες του ιατρείου.

Γι’ αυτό και δεν σηκώνω το τηλέφωνο ποτέ. Τα φιλαράκια μου, εκείνοι παίρνουν
στο κινητό, κι αφού δύσει ο ήλιος. Στέλνουμε μηνύματα ο ένας στον άλλον.
Γιατί, ρωτάτε γιατί, δεν μπορείτε να καταλάβετε; Μα αφού η ζωή δεν έχει κανένα
μήνυμα, εφευρίσκουμε εμείς. Δεν λέτε που δεν έχω και τον αδελφό μου στα πόδια
μου. Αυτός παρακολουθεί λυσσαλέα χρηματιστήριο, αθλητικά – είναι Θρύλος –
παίζει Προπό, στοίχημα, αλογατάκια. Ακούει χιπ-χοπ και κλασική μεταποιημένη.
Κάτι που απεχθάνομαι. Καλύτερα Ρόλιγκ Στόουνς ή Βάγκνερ. Βιβάλντι ή Ντορς.
Μέσος όρος δεν χωράει. Όλα τ’ άλλα συμβιβασμός. H μουσική με βοηθά να
συγκεντρώνομαι, μαζί της γίνομαι σώμα, σκέψη και εικόνα. Με βοηθά να μην είμαι
ούτε χαρούμενος – που το θεωρώ χαζό – μήτε και πολύ λυπημένος, κάτι στο οποίο
είμαι επιρρεπής. Μουσική και βιβλία – κυρίως εσωτερισμού – με κάνουν να νιώθω
ότι η ζωή μου έχει κάποιο μύθο, μια υπόθεση. Ναι, δυστυχώς, βλέπετε, η ζωή μου
δεν προσφέρεται για διήγημα, πολύ περισσότερο για μυθιστόρημα, ξέρετε αυτά τα
χοντρά που χρειάζεσαι καροτσάκι του σούπερ μάρκετ. Όπως οι κυριακάτικες
εφημερίδες.

Γιατί διαβάζω; Διαβάζω όχι για να ξεχνώ ή να ξεχνιέμαι, όπως λένε, μα για να
καταλαβαίνω τι μου γίνεται. Πράγμα, βέβαια, που σπάνια το κατορθώνω. Παλιά
διάβαζα Ντοστογιέφσκι, σήμερα στην προσπάθειά μου να βρω ένα βιβλίο, με
πλακώνει μια χιονοστιβάδα τίτλοι. Με αποτέλεσμα, ύστερα από μισή ώρα να χάνω
κάθε ενδιαφέρον. Το ίδιο παθαίνω και με το σινεμά. Διαβάζω την Παρασκευή τον
Δανίκα και όταν βάζει από 7 και πάνω, λέω: «Μάγκα μου, αυτό είναι, το βράδυ θα
πάω σινεμά». Απ’ την πολλή βαθμολογία το ενδιαφέρον μου ως το βράδυ έχει
εξατμιστεί. Προτιμώ να κάνω ζάπινγκ στην τηλεόραση ή να δω φίλους. Για θέατρο
ούτε συζήτηση. Εκεί οι κριτικοί τρώνε τα μουστάκια τους, διακρίνω έναν
φανατισμό και μια, πώς το λένε, «διαπροσωπική» σχέση με τους θεατρίνους. Οπότε
και να μου έρθει η όρεξη, μέσα σε λίγες ώρες μού έχει περάσει.

Δεν πάω πουθενά, φίλε. Πώς είπατε; Μέγαρο; Απεχθάνομαι τα μάρμαρα, τους
πολυέλαιους, τις ταξιθέτριες που σας λένε «καλή ακρόαση». Καημένα κορίτσια,
ποιος ξέρει σε τι ακούσματα υποχρεώνονται! Επιπλέον, για όσες εκδηλώσεις μ’
ενδιαφέρουν, τα εισιτήρια έχουν εξαντληθεί. Από μεγαλοδικηγόρους,
μεγαλογιατρούς, επιχειρηματίες, χορηγούς, εν γένει μεγαλόσχημους. Όσοι πάνε
για γκλαμουριά. Μου έρχεται να γίνω μουτζαχεντίν. Γιατί δεν γίνομαι; H
απάντηση είναι: βαριέμαι. Πώς το λένε, αδερφάκι μου, πλήττω. Πλήττω αφόρητα με
όλους και με όλα. Εξαιρώ τα φιλαράκια μου. Μαζί τους δεν χρειάζονται πολλά,
μιλάμε με τα μάτια. Κοπέλες είπατε; Αυτές σε κάνουν παρέα μόνο αν έχεις
κάμπριο κι αν είσαι ματσωμένος. Επιπλέον, αν δεν το ξέρετε, έχουν εξελιχθεί σε
κυνηγούς αντρών. Ό,τι χειρότερο. Μισογύνης είπατε; Μακάρι να ήμουν. Όπως
μακάρι να ήμουνα γκέι. Αυτοί την βρίσκουν μεταξύ τους κι ας φοράνε παντελόνια
κι ας τους λένε αδερφές. Αυτά που λέτε. Κάθομαι κι εγώ στο σπίτι μου ή βγαίνω
με τα φιλαράκια. Δυο-τρεις, μη φανταστείτε παρισσότεροι.

H έννοια φίλος, σήμερα, είναι συνώνυμο της εξυπηρέτησης, του δανεισμού και
εξαπάτησης κάθε είδους.

Σπίτι μου τι λένε; Να σας πω… μήπως μπορούμε να μιλάμε στον ενικό;
Ευχαριστώ. Που λες, η αγαπημένη ερώτηση των δικών μου είναι: «Τι θα κάνεις στη
ζωή σου, παιδί μου;». Τους λέω «τίποτα» και τελειώνει. Είτε από μητρικό
ένστικτο είτε δεν ξέρω από τι άλλο, η μαμά σωπαίνει. Ο πατέρας μου; Αυτός με
εκλιπαρεί να πάω στο χρηματιστήριο. Μου τάζει λαγούς και πετραχήλια. Γιατί δεν
πάω; Γιατί δεν γουστάρω όλους αυτούς μια ζωή τυλιγμένους σε μετοχές, ύποπτες
συναλλαγές και κυνήγι για να βγάλουν φράγκα. Και βέβαια, σκάνδαλα. Σκάνδαλα με
το τσουβάλι. Προκειμένου να εξυπηρετηθούν, προτιμούν ακόμα και τη «στενή».
Πράγμα, βεβαίως, που έχει να συμβεί από την εποχή του Κοσκωτά. Την πληρώνουν
οι άτυχοι χρήστες που τους μπουζουριάζουν για λίγα γραμμάρια, οι αναρχικοί και
οι τρομοκρατικές οργανώσεις. Οι άλλοι τη βγάζουν καθαρή. Όλο το σύστημα είναι
ένα παράθυρο. Παράθυρα στην τηλεόραση, παράθυρα και στις αλληλοεξυπηρετήσεις.
H «διαφάνεια σε βάθος», που συχνά ακούω από τους πολιτικούς, είναι μια
καραμέλα. Προτιμώ τις καραμέλες «Ίον».

Τι μου λέει η αδελφή μου; Ας γελάσουμε. Στην προσπάθειά της να βρει γκόμενο
(που σκοντάφτει στα γυαλιά μυωπίας και στη μανία της για το μεταπτυχιακό που
ως κι οι κότες κάνουν σήμερα) βρίσκει αφορμή να μου πει: «Τι ανάγκη έχεις εσύ,
δεν σπούδασες, δεν ξέρεις τι πάει να πει κόπος. Μια ζωή θα τρως τα έτοιμα;».
«Ξεκόλλα», της απαντώ, «ναι απ’ αυτά θα τρώω, διότι με αυτά γεννήθηκα και μ’
αυτά σκοπεύω να πεθάνω». «Δεν ντρέπεσαι λιγάκι» και κατεβάζει τα γυαλιά της
στην άκρη της μύτης της που γυαλίζει γεμάτη μπιμπίκια, «πότε θα
δραστηριοποιηθείς κι εσύ;». «Τέτοια δράση να μου λείπει», της λέω, «προτιμώ τα
φιλμ του Χόλιγουντ που έχουνε δράση, αυτά που εσύ σνομπάρεις και βλέπεις μόνο
κάτι γαλλικά ξενέρωτα και ιρανικά». «Μα δεν ντρέπεσαι, δεν έχεις καθόλου τσίπα
πάνω σου;». «Τσίπα όχι, έχω λίγο μαύρο. Γουστάρεις;». Οπότε μένει άναυδη.
«Όχι, που θα μπω στη διαδικασία», της λέω, «να τρέχω σαν τον πρώτο μαλάκα
πανικόβλητος κυνηγώντας την επιτυχία. Επιτυχία και ευτυχία, δυο λέξεις που
βρίσκονται μόνο στον Μπαμπινιώτη». «Είσαι κυνικός», μου λέει. «Κυνικός; Κάθε
άλλο, δεν ξέρεις τη σημασία των λέξεων. Τεμπέλης είμαι, αυτό μάλιστα. Αυτό δεν
ήθελες ν’ ακούσεις; H λέξη για την ακρίβεια είναι οκνηρός. Πάσχω από οκνηρία».
Οπότε πάνω σ’ αυτό δεν έχει κανένα επιχείρημα και μου γυρνά την πλάτη.

Πώς είπες; Ναι, τα βράδια πίνω λίγο μαύρο και σνιφάρω. Περιμένα ότι θα με
ρωτούσες. Κακό είναι; Λίγα πράγματα, αθώα σου λέω. Τα γαμημένα ναρκωτικά
εφευρέθηκαν για την εποχή μας. Είπες γιατί; Διότι η εποχή μας φτιάχτηκε από
σας και τη βρήκαμε εμείς τα παιδιά φτιαγμένη έτσι, που να θέλει
παραισθησιογόνα. Για να μπορείς να ξεχνάς. Να ταξιδεύεις. Να βλέπεις τον κόσμο
όχι όπως είναι, μα όπως θα τον ήθελες εσύ. Να κάνουμε επανάσταση είπες;
Τριμμένη λέξη, κακομεταχειρισμένη. Βλέπε και υπαρκτό σοσιαλισμό. Συμφωνείς;
Καλά κάνεις. Γι’ αυτό που λες, τα βράδια μαζευόμαστε δυο-τρία άτομα στην Άνω
Κυψέλη, στην Αλεπότρυπα – δεν την ξέρεις; τέρμα Λέσβου στην ανηφόρα στο βουνό
ή στο παρκάκι στην Κρίσσης – κι εκεί κάνουμε κάνα τσιγαριλίκι. Το πολύ κόκα.
Σπάνια χάπια. Τα βαριά ναρκωτικά τ’ απεχθάνομαι. Κι ας με λένε οι καλοθελητές
πρεζάκια. Τους πρεζάκηδες, κι ας τους καταλαβαίνω, ούτε ζωγραφιστούς δεν θέλω
να τους βλέπω. Τι έκανε, λέει, αν τους συμπονώ; Ας φροντίσουν γι’ αυτούς οι
Ιθάκες ν’ ανανήψουν. Τι λέξη κι αυτή! Ο πατέρας μου τη λέει. Τι ανάγκη έχουν
όλοι αυτοί. Μαζεύονται στα καφενεία και πιπιλίζουν κατοχές, εμφύλιους,
δικτατορίες. Το ψωμί τους. Κι έχουν κορνιζαρισμένα διπλώματα στους τοίχους των
σπιτιών τους. Όχι, ο δικός μου ο μπαμπάς δεν μπόρεσε να γίνει υπουργός ούτε
κλητήρας. Δεν ήταν στο κλαμπ της αντίστασης. Πάλι καλά που τρύπωσε στο
Χρηματιστήριο. Τι άλλο θέλεις ν’ ακούσεις; Στα είπα όλα ή σχεδόν όλα.

Όχι, δεν σε πληρώνω με δικά μου λεφτά, αφού το ξέρεις. Του μπαμπά και της
μαμάς κι αυτά. Δεν κάνουμε τίποτε έτσι; Καλύτερα. Δεν ήρθα σ’ εσένα για να
κάνω κάτι. Μου είπαν απ’ το σπίτι, πήγαινε στον ψυχίατρο. Ήρθα. Τριανταρίζω,
δεν με παίρνει άλλο γι’ ανταρσίες. Γιατί στα λέω; Αφού με ρωτάς, δεν έχω
τίποτα να κρύψω. T’ απογεύματά μου είναι άδεια, γουστάρω να ‘ρχομαι να
κουβεντιάζω με κάποιον μεγαλύτερο. Ξεθυμαίνω έτσι. Δεν βοηθάω αρκετά; Να
βοηθήσω σε τι και για ποιο λόγο; Όχι, φίλε μου, δεν πιστεύω στις μεθόδους σου.
Δεν έχω ανάγκη να διορθώσω τίποτα. Ό,τι άξιο λόγου συμβαίνει μέσα μου, πουθενά
αλλού, κι αυτό κανείς δεν μπορεί να μου το αλλάξει. Μπορώ να καπνίσω; Τόση ώρα
κρατιέμαι. Όχι μαύρο, ούτε φούντες, ξεκόλλα φίλε μου, απλά τσιγάρα του
περιπτερά. Θες κι εσύ ένα; Δεν καπνίζεις ποτέ σε ώρα θεραπείας. Μαγκιά σου.
Που λες, για να το ξέρεις, εγώ είμαι άτομο αβλαβές της κοινωνίας, δεν παίρνω
ούτε δίνω τίποτα, κηφήνας αξιοπρεπής. Εκτιμάς την αξιοπρέπεια; Αυτήν θα ‘πρεπε
να την εκτιμούν όλοι, όμως οι περισσότεροι έχουν στο βάθος του μυαλού τους ένα
συμφέρον που δεν το εκδηλώνουν. Ναι, έχεις δίκιο, ίσως κι εγώ. Για μένα, αν
θες να ξέρεις, οι συνεδρίες σου – έτσι δεν τις λες; – είναι πρόβα τζενεράλε
γι’ αυτά που θα γράψω μια μέρα. Αμφιβάλλεις; Πρέπει να κατανικήσω την οκνηρία
μου, το ξέρω. Μα σε πληροφορώ, είναι η μοναδική φιλοδοξία μου. Να τα πω όλα,
να ξεχαρμανιάσω. Είναι η μοναδική προσπάθεια που θα καταβάλω στη ζωή μου. Κι
αυτό αργότερα, πολύ αργότερα. Όταν ωριμάσω. Αν δεν έχω σαπίσει στο μεταξύ. M’
ακούς; Κοιτάς το ρολόι σου. Ξέρω, η ώρα μας τελείωσε. Να και τα λύτρα της
προδοσίας. Τσέπωσέ τα. Είσαι τυχερός, τη βγάζεις καθαρή με το μπλα μπλα. Δεν
είναι κι άσχημα. Μεθαύριο, λοιπόν, τη συνηθισμένη ώρα. Ως τότε, γεια λοιπόν.