Παπαδιαμάντης μεταφραστής

«ΤΑ ΝΕΑ» επιλέγουν κάθε Δευτέρα θέματα από περιοδικές εκδόσεις ποικίλου ενδιαφέροντος

Μία πλευρά του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ελάχιστα γνωστή στο ευρύ κοινό, αυτή
του μεταφραστή, συνεχίζει να ερευνά η Λαμπρινή Τριανταφυλλοπούλου. Εκτός από
τις ενυπόγραφες μεταφράσεις του Σκιαθίτη, υπάρχουν και πολλές ανυπόγραφες, που
ταυτοποιήθηκαν ή ταυτοποιούνται. Μεταξύ άλλων το διήγημα του Τσέχοφ «Οι
οικότροφοι» που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Άστυ» το 1901 και αναδημοσιεύει η
«Νέα Εστία».

Για να έχουμε μια γεύση της παπαδιαμαντικής μετάφρασης, ιδού η αρχή του
διηγήματος:

«Ο οικοκύρης Μιχαήλος Πετρώβ Ζότωφ, γέρων εβδομήντα χρόνων περίπου, ξεπεσμένος
κ’ έρημος, εξύπνησεν από το κρύον και από μίαν κούρασιν εις όλον το σώμα. Ήτον
ακόμη σκότος εις τον θάλαμον, αλλ’ η μικρά κανδήλα της εικόνος δεν έκαιε
πλέον. Ο Ζότωφ ανεσήκωσε το παραπέτασμα κι εκύτταξε διά του παραθύρου. Τα νέφη
τα καλύπτοντα τον ουρανόν άρχισαν ήδη ν’ ασπρίζουν και ο αήρ εγίνετο διαφανής.
Ήτο μόλις τετάρτη ώρα…».

Στην πρόδρομη ανακοίνωσή της, η Τριανταφυλλοπούλου σημειώνει:

«Καρπός αυτής της πρώτης έρευνάς μου, στις εφημερίδες Ακρόπολις,
Άστυ και Νέον Άστυ είναι οι είκοσι μία εντελώς άγνωστες, κατά
μέγα μέρος, ή σχεδόν άγνωστες μεταφράσεις που ανακοινώνω εδώ. Οι σχετικές
αγγελίες και τα εισαγωγικά σημειώματα των εφημερίδων, οι ποικίλες μαρτυρίες,
οι μετακινήσεις του Παπαδιαμάντη από εφημερίδα σε εφημερίδα, και, ιδιαίτερα,
τα γλωσσικά τεκμήρια, στα οποία κυρίως βασίστηκε η προσγραφή των ανυπόγραφων
αυτών μεταφράσεων στον Παπαδιαμάντη, θα παρατεθούν και θα συζητηθούν διεξοδικά
σε μελέτημα γραμμένο από κοινού με τον Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλο, που θα
δημοσιευτεί σε προσεχές τεύχος των Παπαδιαμαντικών Τετραδίων».

Τέσσερα ακόμα θέματα εντάσσονται στην παπαδιαμαντική ενότητα: Νέοι ερευνητές
για τον Παπαδιαμάντη (Γεωργία Φαρίνου – Μαλαματάρη), Για τη μυθιστορηματική
ποιητική του Παπαδιαμάντη (Μαρίνα Αρετάκη), Προοίμιο στην ενδελεχή έρευνα για
το ξένον παπαδιαμαντικό ύφος (Νικόλαος Α.Ε. Καλοσπύρος), Ο κοσμοπολιτισμός του
Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (Αγγελική Παπαγεωργοπούλου).

Μια δεύτερη ενότητα του τεύχους είναι αφιερωμένη στον Παναγιώτη Κονδύλη.
Περιέχει: 1) Κείμενο του ίδιου που δημοσιεύτηκε σε γερμανικό έντυπο το 1993
(μεταφράζει ο Κώστας Κουτσουρέλης), με τίτλο «Η γερμανική “ιδιαίτερη πορεία”
και οι γερμανικές προοπτικές». 2) Το άρθρο «Παναγιώτης Κονδύλης» του Ράινχαρτ
Κοσέλετι που θεωρείται ο μεγαλύτερος εν ζωή Γερμανός ιστορικός. 3) Το άρθρο
του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης Ντίτριχ Χαρτ – βατό
και από μη ειδικούς – «Χαϊδελβέργη – Αθήνα μετ’ επιστροφής – Οι φιλοσοφικές
διαδρομές του Παναγιώτη Κονδύλη», σε μετάφραση της Αναστασίας Δασκαρόλη.

«Η ΑΙΓΙΝΑΙΑ»

Οι θησαυροί της Αίγινας

Χωρίς να είναι εξειδικευμένο το περιοδικό, καλύπτει με επάρκεια και
προγραμματισμό θέματα ειδικού ενδιαφέροντος για το νησί. Σ’ αυτό το τεύχος
δημοσιεύονται μελέτες για την αρχαία Αίγινα, ενώ είχαν προηγηθεί αφιερώματα
για τη μεσαιωνική και μετεπαναστατική Αίγινα.

Οι υπεύθυνοι του περιοδικού θέλησαν μάλιστα να τυπώσουν αυτό το αφιέρωμα σε
λευκό, ακριβό χαρτί, έτσι ώστε να αναδειχθεί το φωτογραφικό υλικό. Έξοχη
δουλειά.

Το αφιέρωμα ξεκινάει με την παρουσίαση έξι αιγινήτικων ωδών του Πινδάρου, που
μετέφρασε ο Δημήτρης Κοπανίτσας και συνεχίζεται με το μελέτημα του γλωσσολόγου
Νίκου Σαραντάκου «Ο Πίνδαρος και η Αίγινα». Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του
Σάλτσμπουργκ Florens Felten συνεισφέρει με δύο άρθρα για την Κολώνα: 1)
«Αίγινα – Κολώνα στην προϊστορική εποχή» και 2) «Αίγινα – Κολώνα – η Ακρόπολη
της πόλης».

Ακολουθούν: «Το ιερό της Αφαίας στην Αίγινα» από την Ε. Σημαντώνη-Μπουρνιά, «Η
Αιγινήτικη Σχολή Γλυπτικής» από την Γ. Κοκκορού-Αλευρά, «Ο Αιακός και ο Αίας ο
Τελαμώνιος στην εικονογραφία της κλασικής αρχαιότητας» από την Α.Α. Λαιμού,
«Οι σωστικές ανασκαφές στην Αίγινα» από την Ε. Παπασταύρου, «Η περιπέτεια των
μαρμάρων της Αίγινας» με την επιμέλεια της Ε. Χατζούδη-Τούντα και «Ο θησαυρός
της Αίγινας» από την Α. Συμβουλάκη.

Ως επίλογος: Σκληρές μάχες δίνουμε – και δικαίως – για τον επαναπατρισμό των
Μαρμάρων του Παρθενώνα, από το Βρετανικό Μουσείο. Έτσι προς χάριν της μνήμης
ας σημειωθεί ότι τα περισσότερα αρχιτεκτονικά γλυπτά που στόλιζαν τον ναό της
Αφαίας βρίσκονται στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου.

«ΓΑΙΟΡΑΜΑ»

Τέλος διαστημικού ονείρου

Με ένα στοχαστικό και ταυτόχρονα επιμορφωτικό κείμενο η Svetlana Boym
διατρέχει «το σοβιετικό όραμα της κατάκτησης του Διαστήματος» από τον πρώτο
Σπούτνικ έως σήμερα που αυτό το όνειρο πλέον «δεν είναι παρά μια ξεθωριασμένη
ανάμνηση».

Τα άλλα θέματα του περιοδικού είναι, όπως συνήθως ένα ταξίδι στην ομορφιά, στο
περίεργο, στο σπάνιο, στο μοναδικό.

Διαβάστε π.χ. για την κοινωνία των Ράνα Τάρου, στο Νεπάλ, με τις γυναίκες, τις
«πριγκίπισσες του δάσους», να αποτελούν τον κορμό, να προσέχουν η μία την
οικογένεια της άλλης, να στολίζονται και να μακιγιάρονται πριν πάνε στο
ψάρεμα(!)

Κι από ‘κεί, στην Κάρπαθο, στον μοναδικό Όλυμπο, σ’ ενα εξαίρετο οδοιπορικό
του Γιώργου Σταφυλάκη. Κι ύστερα ξενάγηση στο μοναδικό μουσείο απολιθωμάτων
του ορυχείου Μέσελ κοντά στο Ντάρμσταντ της Γερμανίας, για να γνωρίσουμε νέα
ευρήματα ηλικίας 49.000.000 χρόνων…

Σε άλλες σελίδες ο κίνδυνος εξαφάνισης του περίφημου σολομού του Ατλαντικού.

Και τέλος, αυτές οι απίστευτες περιπέτειες του Ροφ Μάρτιν Σμιθ, που έκανε τον
γύρο της Αυστραλίας σε 270 ημέρες με ποδήλατο!

«ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ»

Πολυθεματικό

Στο 11ο τεύχος της τριμηνιαίας επιθεώρησης, που εκδίδει το Ινστιτούτο
Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής, δημοσιεύονται άρθρα και θεωρητικές
προσεγγίσεις για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Σημειώνω ενδεικτικά: Γιώργος
Αλογοσκούφης: «Τα προβλήματα της οικονομίας και η οικονομική πολιτική»,
Ανδρέας Ανδριανόπουλος: «Ισλάμ και τρομοκρατία – μύθος ή πραγματικότητα;»,
Χριστόφορος Χαραλαμπάκης: «Το μέλλον της ελληνικής γλώσσας», Ιωάννης Μ.
Βαρβιτσιώτης: «Η πολιτική και νομική σημασία της τρομοκρατίας», Δημήτρης
Παπαγγελόπουλος: «Ακροδεξιά στροφή ή απαξίωση της διακυβέρνησης;», Παναγιώτης
Πλιάκας: «Συνθήκες εργασίας – σύγχρονες τάσεις».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* «ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ»: Ευριπίδου 84, Αθήνα 105 53. Τηλ.: 010. 3213.030

* «Η ΑΙΓΙΝΑΙΑ»: Κυψέλη – Αίγινα 1810. Τηλ.: 02970.26278

* «ΓΑΙΟΡΑΜΑ»: Φειδίου 4, Αθήνα 106 78. Τηλ.: 010-3891.775

* «ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ»: Β. Σοφίας 12. Αθήνα – 106 74. Τηλ.: 010-7257.495