|
|
«Μικρό χρηματικό ποσό, που δίνεται ως δώρο σε άτομο που προσέφερε κάποια
υπηρεσία ή εξυπηρέτηση». Φιλοδώρημα. Αλλιώς πουρμπουάρ. Έχει και αυτό τα
μυστικά και τους κανόνες του. Το savoir faire του. Που ο πρίγκιπας Χάρι της
Βρετανίας είτε αγνοεί είτε απλώς περιφρονεί.
|
|
Ο Χάρι είχε πάει τις προάλλες με φίλους σε κάποιο πολυτελές εστιατόριο του
Λονδίνου. Έφαγαν, ήπιαν και κάποια στιγμή ήλθε η ώρα να πληρώσουν τον
λογαριασμό. Ο Χάρι δηλαδή. Ήταν 200 λίρες (περίπου 350 ευρώ). Και άφησε
φιλοδώρημα 2,10 λίρες (περίπου 3,5 ευρώ). Μαζί, φυσικά, με πολύ κακές
εντυπώσεις. Χωρίς δικαιολογίες. Διότι αν ο τρίτος διάδοχος του βρετανικού
θρόνου δεν είχε επάνω του μετρητά, θα μπορούσε να επιβαρύνει την πιστωτική του
κάρτα. Και αν δεν τα πάει καλά με την αριθμητική, θα μπορούσε να ζητήσει
βοήθεια.
Ο Χάρι, ωστόσο, έχει κάποια ελαφρυντικά. Διότι στην Βρετανία, οι κανόνες του
φιλοδωρήματος είναι από άγραφοι έως ανύπαρκτοι. Στις ΗΠΑ, γνωρίζεις πάντα τι
πρέπει να κάνεις. Η εξυπηρέτηση δεν περιλαμβάνεται στον λογαριασμό. Και εσύ
αφήνεις στον σερβιτόρο το 15% του λογαριασμού και στον ταξιτζή ένα 20%.
Μπορείς να σπάσεις τους κανόνες μόνον όταν θέλεις να επισημάνεις κάτι
(βλέπε πίνακα).
Στην ηπειρωτική Ευρώπη, από την άλλη, η εξυπηρέτηση συμπεριλαμβάνεται πάντα
στον λογαριασμό. Πιο συγκεκριμένα, ο λογαριασμός σου έχει ήδη επιβαρυνθεί κατά
12,5%. Από εκεί και πέρα, εξαρτάται από την ευγένεια ή από κάποιους άλλους
παράγοντες (βλέπε και πάλι πίνακα) το αν θα αφήσεις φιλοδώρημα – και το
τι φιλοδώρημα θα αφήσεις.
Η… αγωνία
Στη Βρετανία, πάλι, τίποτε δεν είναι σαφές. Και δεν θα υπερέβαλα αν έλεγα πως
είναι αρκετοί αυτοί ή αυτές που, αντί να απολαμβάνουν την έξοδο ή την κούρα
ομορφιάς τους, αγωνιούν για το τι φιλοδώρημα πρέπει να αφήσουν: «Μήπως είναι
πολύ λίγα; Μήπως είναι υπερβολικά πολλά; Μήπως θα με περάσει για τσιγκούνη;
Μήπως θα τον προσβάλλω, δείχνοντας ότι τον αντιμετωπίζω συγκαταβατικά;» Μια
συμβουλή προς τους φίλους συμπατριώτες: το φιλοδώρημα ποτέ δεν έβλαψε κανέναν.
Η τσιγκουνιά, πολλούς.
Οι διάφοροι τύποι φιλοδωρήματος
1. Το φιλοδώρημα της εξουσίας. Το δίνεις προτού σε συνοδεύσουν στο
τραπέζι που έχεις κρατήσει στο εστιατόριο ή στο δωμάτιο του ξενοδοχείου. Με
σκοπό, βασικά, να σου κάνουν όλοι τεμενάδες. Να σε αντιμετωπίσουν και να σε
εξυπηρετήσουν σαν να ήσουν διασημότητα.
2. Το φιλοδώρημα της ενοχής . Το δίνεις εφόσον ανήκεις στη μεσαία ή
στην ανώτερη κοινωνική τάξη και νιώθεις ενοχές για τον σοκαριστικά χαμηλό
μισθό που παίρνουν οι κομμώτριες και οι μανικιουρίστριες. Ή όταν ταξιδεύεις
κάπου στον Τρίτο Κόσμο και νιώθεις ενοχές γενικώς.
3. Το φιλοδώρημα της ανάγκης . Το δίνεις στους οδοκαθαριστές τα
Χριστούγεννα προκειμένου να είσαι σίγουρος ότι δεν θα δεις την επαύριον το
περιεχόμενο του σκουπιδοτενεκέ σου στο κατώφλι σου. Καθώς και στους
ταξιτζήδες, προκειμένου να μη σε αποχαιρετήσουν με… ευχολόγια.
4. Το φιλοδώρημα της επίδειξης . Το δίνεις όταν ανήκεις στην τάξη των
nouveaux riches – κοινώς νεόπλουτων – και θέλεις να το μάθουν όλοι. Όχι ότι
είσαι νεόπλουτος, ότι είσαι απλώς πλούσιος. Πού; Παντού. Πόσο; Όσο πιο πολύ
τόσο πιο καλά. Πώς; Όσο επιδεικτικότερα γίνεται.
5. Το φιλοδώρημα του πόθου . Το δίνεις όταν είσαι άνδρας και φιλοδοξείς
να παρασύρεις τη σερβιτόρα στο κρεβάτι σου. Όσο πιο πολύ φλερτ με τα μάτια
έχει προηγηθεί τόσο αυξάνεις το ποσό. Όσο πιο πολύ το αυξάνεις τόσο πιο πολλές
πιθανότητες (νομίζεις ότι) έχεις. Είναι μάλλον σπάνιο στην Ευρώπη, αλλά
ρουτίνα στο Χόλιγουντ.
6. Το φιλοδώρημα της βιασύνης . Το δίνεις όταν βιάζεσαι να φύγεις και,
ενώ ψάχνεις εναγωνίως στο πορτοφόλι σου για ψιλά, βρίσκεις μόνο
χαρτονομίσματα. Τι θα κάνεις; Θα ζητήσεις ρέστα;
