ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο πρώτος κομμουνιστής αγκιτάτορας

«Δεν μπορούσα να σκεφτώ άλλον τρόπο να σας κάνω ευτυχισμένους παρά μέσα από

την οικουμενική ευτυχία. Απέτυχα».

Με αυτή την τρομερή διαπίστωση αποχαιρέτησε την οικογένειά του ο Γράκχος

Μπαμπέφ. Στις 7 Πραιριάλ του έτους 5 (26 Μαΐου 1797), λίγο μετά τη θανατική

καταδίκη του ιδίου και του συντρόφου του Ωγκυστέν Νταρτέ από το Ανώτατο

Δικαστήριο της Βαντόμ, οι δύο επαναστάτες αποπειράθηκαν να αυτοκτονήσουν

μπήγοντας στο στήθος τους ένα κοντάρι που είχαν ακονίσει στην πέτρα του

κελλιού τους στη διάρκεια των δέκα μηνών που έμειναν στη φυλακή. Ο Νταρτέ

έχασε πολύ αίμα. Ο Μπαμπέφ πέρασε τη νύχτα ανάμεσα σε αιμορραγίες και

λιποθυμίες. Το χάραμα, οδηγήθηκε στην γκιλοτίνα ένα σώμα που ψυχορραγούσε.

Αυτός ο θάνατος άρμοζε στον γιο ενός ενοικιαστή φόρων που είχε βάλει σκοπό της

ζωής του την εξάλειψη της φτώχειας. «Η ευτυχία! Ρωτήστε όποιον υποφέρει από

πείνα, από δίψα, από κρύο, από υπερβολική κούραση ή από την ίδια την άγνοιά

του τι σημαίνει ευτυχία. Η απάντηση θα είναι καθαρή, ακριβή,

κατηγορηματική…». Ο Φρανσουά-Νοέλ Μπαμπέφ, που τον ονόμασαν Γράκχο επειδή οι

αγροτικές μεταρρυθμίσεις του έμοιαζαν μ’ εκείνες του ομώνυμου Ρωμαίου

πολιτικού του 2ου π.Χ. αιώνα, ήταν ένας παθιασμένος άνθρωπος: «Μόνον όταν μου

κόψουν το χέρι, μόνον όταν οι δήμιοι μού ξεριζώσουν τη γλώσσα, μόνο τότε θα

πάψω να γράφω και να υπερασπίζομαι τους καταπιεσμένους πολίτες!». Κι έτσι

έγινε. Αλλά ο Μπαμπέφ έφυγε από τη ζωή απογοητευμένος. «Το να πεθαίνω για την

πατρίδα», έγραψε στην οικογένειά του, «το να εγκαταλείπω οικογένεια, παιδιά,

μια αγαπημένη γυναίκα, θα ήταν πιο ανεκτό αν δεν έβλεπα στο βάθος πως η

ελευθερία έχει χαθεί, πως όλα όσα πίστεψαν οι ειλικρινείς δημοκράτες έχουν με

τον πιο φρικτό τρόπο καταλυθεί».

Δύο βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα στη Γαλλία δείχνουν ότι ο αγώνας του

Μπαμπέφ εξακολουθεί να εμπνέει. Στο βιβλίο του «Σου γράφω για τον Γράκχο

Μπαμπέφ» (εκδ. Atelier du Gue), ο Ζαν Σουμπλέν μάς μεταφέρει σ’ εκείνα τα

ταραγμένα χρόνια πριν και μετά τη Γαλλική Επανάσταση, σκιαγραφώντας εκτός από

τους πρωταγωνιστές και πρόσωπα πιο χαμηλών τόνων, σαν την τραγουδίστρια των

κινεζικών Λουτρών, τη Σοφί Λαπιέρ, που το βράδυ μετά τα Θερμιδωριανά

τραγουδούσε για τον λαό και τους δυνάστες του. Στην «Ανυπομονησία για την

Ευτυχία» (εκδ. Payot), ο Φιλίπ Ριβιάλ συγκεντρώνει τα κείμενα αυτού του

«πρώτου κομμουνιστή αγκιτάτορα» (όπως χαρακτήρισε τον Μπαμπέφ ο Μαρξ), που

ονειρευόταν ­ ο αφελής ­ ότι μία και τελευταία επανάσταση θα εξαφανίσει όλα τα

σύνορα, τους φράκτες και τα τείχη. Θα καταστήσει περιττά τα εγκλήματα, τα

δικαστήρια, τις φυλακές και τις αγχόνες. Θα εξαλείψει την απελπισία που

προκαλεί όλα τα κακά. Και θα φέρει, επιτέλους, τη γενική ευτυχία.