Ζωή σαν… επιστημονική φαντασία το 3000 μ.Χ!

«Το μόνο σίγουρο για το μέλλον είναι το γεγονός πως είναι απρόβλεπτο», λέει ο

καθηγητής Άντι Χόπερ του Πανεπιστημίου Κέμπριτζ. «Το μέλλον δεν είναι πια αυτό

που ήταν κάποτε», προσθέτει ο συγγραφέας Άρθουρ Κλαρκ. Τότε γιατί επιμένουμε

να ασχολούμαστε μαζί του; Και γιατί, αφού χορτάσαμε από μελλοντολογία για το

2000, αρχίζουμε ήδη να αναρωτιόμαστε πώς θα είναι το 3000;

Εάν δεν συμβεί κάτι δραματικό τα μεσάνυκτα σήμερα, όπως ο Αρμαγεδδών ή η

Δευτέρα Παρουσία, το 2000 θα είναι ακριβώς όπως και το 1999. Και όμως, η

χρονολογία με τα τρία μηδενικά παρ’ ότι είναι παρόν, φαντάζει ακόμα κατά

κάποιον τρόπο ως μέλλον. Όμως, αν εμείς προσπαθούμε ακόμα να συνηθίσουμε την

αλλαγή αυτή, κάποιοι άλλοι πηγαίνουν ακόμα πιο πέρα ­ ερευνούν ήδη το 3000. Σ’

ένα μικρό γραφείο, σε μια πάροδο της Μπέικερ Στριτ, στο Λονδίνο υπάρχει το

«Imaginarium», μια μεγάλη εταιρεία τηλεπικοινωνιών. Νέοι επιστήμονες μελετούν

τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να αλλάξει τα επόμενα χίλια χρόνια η ζωή

του Homo Sapiens.

Ιδέα πρώτη: Κατ’ αρχήν δεν θα κάνουμε τηλεφωνήματα ­ οι τηλεπικοινωνίες θα

είναι εμφυτευμένες στο σώμα μας. Μια μικρή συσκευή, που θα μοιάζει με

σκουλαρίκι, θα μας δίνει τη δυνατότητα να επικοινωνούμε 24 ώρες το 24ωρο με

όλο τον πλανήτη. Θα το έχουμε στο αυτί μας, θα μας ξυπνά φωνάζοντας γλυκά το

όνομά μας, καθώς θα κάνουμε ντους θα μας θυμίζει ­ με τη φωνή που εμείς θα

επιλέξουμε ­ το πρόγραμμα της ημέρας, θα μας ενημερώνει για τον καιρό, τις

ειδήσεις και τα μηνύματά μας και θα μας προτείνει να οδηγήσουμε ή να πάρουμε

το τρένο. Καθ’ οδόν για τη δουλειά θα συνδεόμαστε με τους συνεταίρους μας, θα

μας παρέχει αυτόματη μετάφραση εάν χρειαστεί, θα παρακολουθεί την πορεία της

υγείας μας, τα οικονομικά μας, θα μας λέει πού υπάρχει άδεια θέση πάρκινγκ

εκεί κοντά, θα ξέρει πότε σχολάνε τα παιδιά από το σχολείο και θα καταγράφει

τα ψώνια που πρέπει να κάνουμε.

Τέλος πάντων, όταν χρειάζεται να κάνουμε εκείνο το περίφημο τηλεφώνημα θα

επιτρέπει σε τρισδιάστατα ολογραφήματα των προσώπων με τα οποία επικοινωνούμε

να εμφανίζονται μπροστά μας. Εσείς που βιάζεστε να γελάσετε ειρωνικά με όλα

αυτά, θα πρέπει να ξέρετε ότι η δημιουργία της συσκευής αυτής δεν αποτελεί

σενάριο για τον 25ο ή τον 30ό αιώνα, αλλά σύμφωνα με τους επιστήμονες θα είναι

έτοιμη περίπου μέχρι το 2005 ­ όλα εκτός από τα ολογραφήματα, που μπορεί να

χρειαστούν πέντε χρόνια ακόμα.

Η περίφημη πρόβλεψη του Γκόρντον Μουρ της εταιρείας Ίντελ, πως η ταχύτητα και

η περιπλοκότητα των υπολογιστών θα διπλασιάζεται κάθε 18 μήνες και ότι οι

μηχανές θα γίνονται κατ’ αυτό τον τρόπο 100 φορές ταχύτερες κάθε δεκαετία,

φαίνεται να γίνεται πραγματικότητα. Φαίνεται μάλιστα ότι όχι επιταχύνεται ο

ρυθμός των ανακαλύψεων, αλλά πως επιταχύνεται και η ίδια η επιτάχυνση ­ με

απρόοπτες επιπτώσεις για την ανθρωπότητα.

Ο διάσημος φυσικός Ρίτσαρντ Φέινμαν θεωρεί ότι η νανοτεχνολογία θα κάνει

θαύματα. «Τα σπίτια μας, για παράδειγμα, θα καταλαβαίνουν από μόνα τους τις

ανάγκες μας.

Οι μικρές μηχανές θα ανακατασκευάζουν τα πατώματα και τους τοίχους, με μια

απλή εντολή ­ δεν υπάρχουν φυσικοί νόμοι που να το εμποδίζουν. Θα παίρνετε ένα

κομμάτι πρώτης ύλης, όπως ξύλο και θα το βάζετε σε κάτι που θα έχει το μέγεθος

τοστιέρας. Και θα έχετε μέσα σε δευτερόλεπτα μια ωραία μπριζόλα. Ή μια

παραδοσιακή σπεσιαλιτέ. Ή θα πίνετε ένα αναψυκτικό και αυτό θα κυκλοφορεί στο

σώμα σας, επιδιορθώνοντας το DNA σας και κάνοντάς σας πάλι 22 ετών. Τότε πια ο

θάνατος θα εξαφανιστεί».

Υπάρχει βέβαια και η άλλη πλευρά. Αυτή που αναγνωρίζει ότι σήμερα μόλις το 2%

του παγκόσμιου πληθυσμού έχει πρόσβαση στο Διαδίκτυο, πως υπάρχουν εκατομμύρια

άνθρωποι που δεν έχουν δει τηλέφωνο, ότι ο αριθμός αυτών που αποκλείονται από

την τεχνολογία αυξάνεται ραγδαία και πως καθημερινά γεννιούνται 250

εκατομμύρια άτομα, 97% των οποίων βρίσκονται σε ένα περιβάλλον χωρίς πρόσβαση

σε τροφή και νερό. Πώς θα καλυφθεί αυτό το κενό; «Πιστεύω ότι οι ασθένειες θα

είναι για πάντα μαζί μας», λέει ο δρ Τιμ Μπουν, του Επιστημονικού Μουσείου του

Λονδίνου. «Έτσι, το μέλλον δεν φαίνεται ευοίωνο για τους φτωχούς». Και η

δυνατότητα να ζούμε για πάντα; «Η ζωή θα είναι τόσο δύσκολη, ώστε ελάχιστοι θα

επιλέγουν την τεχνολογική επιμήκυνση του βιολογικού τους κύκλου».

Μέσα από όλες αυτές τις αντιθέσεις θα βρεθεί άραγε ο χαμένος κρίκος της

αλυσίδας, εκείνος που θα οδηγήσει με ασφάλεια την ανθρωπότητα στον εορτασμό

της επόμενης χιλιετίας; Μπορεί να μην είναι ούτε τα ηλεκτρονικά, η

νανοτεχνολογία, τα κβάντα ή η γενετική μηχανική, αλλά κάτι άλλο, διαφορετικό,

που δεν μπορούμε να φανταστούμε; Ο καθηγητής του Κέμπριτζ Μπράιαν Τζόζεφσον, ο

οποίος τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής το 1973, συμφωνεί ότι το 3000 απέχει τόσο

πολύ ώστε είναι σχεδόν αδύνατον να κάνουμε προβλέψεις. Πιστεύει όμως ότι πολλά

από αυτά που σήμερα θεωρούμε παραφυσικά θα αποτελούν τη ρουτίνα της επιστήμης,

ακόμα και μέσα στις πρώτες δεκαετίες του 2000. «Θα κατανοήσουμε τα παραφυσικά

φαινόμενα και η επιστήμη θα επεκταθεί. Θα κατανοήσουμε τον εγκέφαλο και τη

σχέση του με την ύλη πολύ καλύτερα. Θα μπορούμε να κάνουμε τα πάντα με τη

δύναμη του μυαλού μας».

Είναι άραγε αισιόδοξος ή όχι για την ανθρωπότητα του 3000; Σιγή. Οι

Νομπελίστες δεν συνηθίζουν να δίνουν βιαστικές απαντήσεις. «Νομίζω, χμμμ,

μάλλον αισιόδοξος, επειδή πολλά από τα προβλήματά μας ίσως έχουν επιλυθεί από,

χμμμμ, δηλαδή, από μια υπέρτατη δύναμη». Εάν υπάρχει και όποια και αν είναι

αυτή η δύναμη, ας είναι μαζί μας για τα επόμενα 1.000 χρόνια….

Χόκινγκ: Οι άνθρωποι δεν θα είναι ίδιοι…

Ο Στίβεν Χόκινγκ είναι ένας από τους διασημότερους επιστήμονες στον κόσμο,

αλλά σπανίως προβλέπει το μέλλον. Πριν από λίγους μήνες όμως, έκανε μια ομιλία

σε ένα δείπνο στον Λευκό Οίκο, όπου αποκάλυψε κάποιες ιδέες του για το μέλλον,

οι οποίες γρήγορα έγιναν ευαγγέλιο για τους μελλοντολόγους.

«Δεν υπάρχει κανένα σημάδι ότι η επιστημονική και τεχνολογική ανάπτυξη θα

επιβραδυνθεί ή θα σταματήσει στο άμεσο μέλλον», είπε ο Χόκινγκ εξηγώντας πως

τα παράδοξα της κβαντικής θεωρίας, που ακόμα και σήμερα πολλοί επιστήμονες δεν

μπορούν να κατανοήσουν, θα είναι κοινός τόπος «για τα παιδιά των παιδιών μας».

Όμως η μεγαλύτερη έκπληξη για τους ακροατές του ήρθε από το θέμα της γενετικής

μηχανικής. «Κατά κάποιο τρόπο η ανθρωπότητα χρειάζεται να βελτιώσει τις

πνευματικές και φυσικές ποιότητές της εάν θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον

αυξανόμενα περίπλοκο κόσμο γύρω της και τις νέες προκλήσεις, όπως τα

διαστημικά ταξίδια. Χρειάζεται να αυξήσει την περιπλοκότητα των βιολογικών

συστημάτων αν θέλει να διατηρήσει το πάνω χέρι απέναντι στα ηλεκτρονικά

συστήματα. Μέχρι τώρα οι υπολογιστές έχουν το πλεονέκτημα της ταχύτητας, αλλά

δεν δείχνουν σημάδια νοημοσύνης ­ κάτι φυσιολογικό αν σκεφθεί κανείς ότι τα

σημερινά κομπιούτερς είναι λιγότερο περίπλοκα από τον εγκέφαλο ενός

σκουληκιού».

«Φυσικά, πολλοί άνθρωποι λένε ότι η γενετική μηχανική στους ανθρώπους θα

πρέπει να απαγορευθεί. Όμως δεν νομίζω ότι θα μπορέσουν να την εμποδίσουν. Θα

επιτραπεί κατ’ αρχήν για οικονομικούς λόγους στα φυτά και τα ζώα και κάποιος

θα το δοκιμάσει και στους ανθρώπους. Αν δεν έχουμε μια απολυταρχική παγκόσμια

τάξη, κάποιος θα σχεδιάσει κάπου βελτιωμένους ανθρώπους. Δεν θεωρώ κατ’

ανάγκην ότι κάτι τέτοιο είναι καλό. Απλώς λέω πως είναι πιθανόν να συμβεί την

επόμενη χιλιετία, είτε το θέλουμε είτε όχι. Γι’ αυτό δεν πιστεύω την

επιστημονική φαντασία, όπως τη σειρά “Σταρ Τρεκ”, που δείχνει ότι οι άνθρωποι

θα είναι ίδιοι ύστερα από 400 χρόνια. Νομίζω ότι η ανθρώπινη φυλή και το DNA

της θα γίνουν πολύ πιο περίπλοκα πολύ γρήγορα».

1997 Ταραχές ξεσπούν στην Αλβανία καθώς σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού

χάνει τις αποταμιεύσεις του συμμετέχοντας σε πυραμιδικά οικονομικά σχήματα. Οι

Βρετανοί δίνουν στην Κίνα τη διοίκηση του Χονγκ Κονγκ.

* Υπογράφεται συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων και οι Άραβες παίρνουν

κατά μεγάλο μέρος τον έλεγχο της πόλης της Δυτικής Όχθης, Χεβρώνα, αλλά

ταυτόχρονα η ισραηλινή κυβέρνηση εγκρίνει τη δημιουργία νέων οικισμών στην

Ανατολική Ιερουσαλήμ, γεγονός που προκαλεί αντιδράσεις.

* Πεθαίνει ο Κινέζος ηγέτης Ντενγκ Χσιαοπίνγκ, σε ηλικία 92 ετών, και

δολοφονείται ο σχεδιαστής Τζιάνι Βερσάτσε. Σε αυτοκινητικό δυστύχημα

σκοτώνεται η πριγκίπισσα Νταϊάνα, σύζυγος του διαδόχου του βρετανικού θρόνου

Καρόλου. Σε ηλικία 87 ετών πεθαίνει η μητέρα Τερέζα.

* Αμερικανικό διαστημόπλοιο προσεδαφίζεται στον Άρη και στέλνει στη Γη

χιλιάδες φωτογραφίες από τον «κόκκινο πλανήτη». * Ο κομήτης Χέιλ-Μπομπ περνά

πολύ κοντά στη Γη.

1998 Σημαντική ειρηνευτική συμφωνία επιτυγχάνεται στη Βόρεια Ιρλανδία.

Οι Ευρωπαίοι συμφωνούν στην κυκλοφορία ενός ενιαίου νομίσματος, του γιούρο.

* Ο Λευκός Οίκος συγκλονίζεται από το σκάνδαλο Λεβίνσκι ­ μια μαθητευόμενη

είχε σεξουαλικές επαφές με τον Πρόεδρο Κλίντον στο Οβάλ Γραφείο. Το Κογκρέσο

παίρνει την απόφαση να παραπεμφθεί σε δίκη ο Πρόεδρος.

* Σερβικές δυνάμεις και Αλβανοί αντάρτες συγκρούονται στο Κοσσυφοπέδιο

προκαλώντας μεγάλα κύματα προσφύγων. Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ είναι ο νέος Γερμανός

καγκελάριος. Ο πρώην δικτάτορας της Χιλής Αουγκούστο Πινοσέτ συλλαμβάνεται

κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Λονδίνο.

* Η Ινδία πραγματοποιεί τρεις πυρηνικές δοκιμές, παρά τις διεθνείς αντιδράσεις

και το Πακιστάν «απαντά» με πέντε. Ο Ινδονήσιος δικτάτορας Σουχάρτο

παραιτείται ύστερα από 32 χρόνια στην εξουσία. Χιλιάδες άτομα χάνουν τη ζωή

τους σε μεγάλο σεισμό στο Αφγανιστάν.

* Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ επισκέπεται για πρώτη φορά την Κούβα, όπου γίνεται

δεκτός από εκατοντάδες χιλιάδες πιστούς. Δραστικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις

προωθούνται στην Ινδονησία.

* Η κυκλοφορία του χαπιού Βιάγκρα (για την ανδρική ανικανότητα) αλλάζει τη

σεξουαλική ζωή πολλών ανθρώπων.

1999 Το ΝΑΤΟ ξεκινά τον Μάρτιο βομβαρδισμούς εναντίον της Σερβίας,

προκειμένου να σταματήσουν οι Σέρβοι τις επιθέσεις στο Κοσσυφοπέδιο.

Αμερικανικά αεροσκάφη χτυπούν την κινεζική πρεσβεία στο Βελιγράδι. Ύστερα από

βομβαρδισμούς 11 εβδομάδων οι Σέρβοι υπογράφουν τον Ιούνιο συμφωνία για την

απόσυρση των στρατευμάτων τους από το Κόσοβο.

* Η Τσεχία, η Πολωνία και η Ουγγαρία γίνονται μέλη του ΝΑΤΟ.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ συμφωνεί να μειώσει τους περιορισμούς προς την Κούβα,

καθώς το Κογκρέσο απαλλάσσει τον Πρόεδρο Μπιλ Κλίντον από τις κατηγορίες της

ψευδορκίας και της παρακώλυσης της Δικαιοσύνης.

* Ο Εργατικός Έχουντ Μπαράκ κερδίζει τις εκλογές στο Ισραήλ. Ο Κούρδος ηγέτης

Αμπντουλάχ Οτζαλάν συλλαμβάνεται και καταδικάζεται σε θάνατο από τουρκικό

δικαστήριο. Περισσότερα από 15.600 άτομα σκοτώνονται στον σεισμό 7,4 ρίχτερ

που σημειώνεται στην Τουρκία.

* Αρχίζουν εκ νέου συγκρούσεις μεταξύ Ρώσων στρατιωτών και Τσετσένων ανταρτών.

Πραξικόπημα του στρατηγού Μουσαράφ ανατρέπει την κυβέρνηση του Πακιστάν.

* Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή αποβάλλει έξι μέλη της, καθώς το σκάνδαλο

δωροδοκίας που έχει ξεσπάσει, εξαπλώνεται. Πραγματοποιείται ο πρώτος γύρος του

κόσμου με αερόστατο σε 20 ημέρες.

* Πεθαίνει ο βασιλιάς της Ιορδανίας Χουσεΐν.

* Οι κάτοικοι του πλανήτη γίνονται 6 δισεκατομμύρια.

Ο ΤΟΜΑΣ ΣΤΕΡΝΣ ΕΛΙΟΤ ΘΕΩΡΟΥΣΕ «ΕΓΚΛΗΜΑ ΤΗΝ ΑΠΟΣΙΩΠΗΣΗ ΜΙΑΣ ΚΑΛΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΗΣ»

Επηρέασε βαθιά την ποίηση του αιώνα

Ο Τόμας Στερνς Έλιοτ γεννήθηκε στο Μιζούρι των ΗΠΑ στις 26 Σεπτεμβρίου του

1888 και σε όλη του τη ζωή θεωρούσε «έγκλημα την αποσιώπηση μιας καλής

συμβουλής». Ποιητής, δραματουργός, στοχαστής, κριτικός, επηρέασε βαθύτατα την

αγγλόφωνη λογοτεχνία, αλλά και την ποίηση του αιώνα μας με τα έργα του «Έρημη

χώρα» και «Τέσσερα κουαρτέτα».

Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, όπου δέχθηκε την επήρεια του φιλόσοφου

και ποιητή Τζορτζ Σανταγιάνα και του κριτικού Ίρβινγκ Μπάμπιτ. Το 1909

δημοσιεύονται τα πρώτα του ποιήματα Nocturne, Humoresque και Spleen. Ακολουθεί

η Σορβόννη και μετά πάλι το Χάρβαρντ, όπου μελετά λογική, μεταφυσική,

ψυχολογία, σανσκριτικά και ινδική φιλολογία. Το 1914 γνωρίζει τον Αμερικανό

ποιητή Έζρα Πάουντ και γίνονται στενοί φίλοι, ενώ συνεχίζει τις φιλοσοφικές

σπουδές του ασχολούμενος παράλληλα με τα αρχαία ελληνικά.

Εργάζεται ως δάσκαλος στο Λονδίνο, διδάσκοντας από γαλλικά και λατινικά έως

ιχνογραφία, γεωγραφία και κολύμβηση. Λίγο αργότερα αλλάζει επάγγελμα και

γίνεται υπάλληλος τραπέζης. Ξεκινά τη δραστηριότητά του ως εκδότης με το

περιοδικό «Kriterion», το οποίο θεωρείται το πλέον έγκυρο διεθνές περιοδικό

κριτικής. Έχει ήδη κυκλοφορήσει το «Προύφροκ και άλλες παρατηρήσεις» και το

1922 την «Έρημη χώρα», ένα ποίημα-τομή για τα ευρωπαϊκά ποιητικά πρότυπα. Το

υποβάλλει στην κρίση του Πάουντ, ο οποίος επεμβαίνει αφαιρώντας 367 από τους

αρχικούς 800 στίχους. Ο Έλιοτ το δημοσιεύει σύμφωνα με τις υποδείξεις του και

του το αφιερώνει. Ο ποιητής καταθέτει σκηνές καθημερινές, ιστορικά και

μυθολογικά συμβάντα και κομμάτια τόσο της ευρωπαϊκής γραμματείας όσο και της

ινδουιστικής θρησκευτικής παράδοσης, καθώς και την αγωνία του για το μέλλον

της Ευρώπης.

Παράλληλα γράφει και θεατρικά έργα, με πρώτο το «Sweeney Agonistes» το οποίο

αποτελεί, όπως λέει ο ίδιος, «απόσπασμα αριστοφανικού μελοδράματος», αλλά

σημαντικότερο το «Φόνος στον Καθεδρικό Ναό». Το 1948 ο Τ.Σ. Έλιοτ τιμάται με

το Νόμπελ Λογοτεχνίας και από εκεί και πέρα ακόμα και οι διαλέξεις του στο

Πανεπιστήμιο της Μινεσότα χρειάζεται πλέον να γίνουν στο γήπεδο του μπάσκετ

λόγω της κοσμοσυρροής.

Προς το τέλος έγραψε το «Old Possum’s Book of Practical Cats», έργο που κατά

μεγάλη ειρωνεία τον έκανε γνωστό στις ΗΠΑ, αφού έγινε ένα από τα πιο διάσημα

μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ.

Ο πρώτος του γάμος τελείωσε με διαζύγιο και το 1957 παντρεύτηκε τη Βάλερι

Φλέτσερ με την οποία έζησε ευτυχισμένος μέχρι τον θάνατό του, το 1965.

Ο απολογισμός του 20ού αιώνα μπορεί κάλλιστα να ολοκληρωθεί με το ερώτημα ενός

ποιητή. Το ερώτημα με το οποίο ο Τ.Σ. Έλιοτ κλείνει την «Έρημη χώρα».

«Κάθησα στην ακτή

Ψαρεύοντας, έχοντας πίσω μου τον άνυδρο κάμπο

Θ’ αξιωθώ να βάλω άραγε τις χώρες μου σε τάξη;

…….

Τα ερείπιά μου αντιστήριξα με τούτα τα σπαράγματα

Έτσι, λοιπόν, θα σας κανονίσω. Τρελάθηκε ξανά ο Ιερώνυμος.

Datta. Dayadhvam. Damyata.

Shantih shantih shantih».