|
|
Ξεσηκώνει η θανατική ποινή: τέσσερα χρόνια μετά την κατάργησή της η συζήτηση
για την επαναφορά της φουντώνει.
Ο μοχλός που ανακινεί το θέμα είναι η αντιμετώπιση των ναρκωτικών.
Οι 61 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. που υπέγραψαν την επιστολή για την
καθιέρωση επιβολής θανατικής ποινής στους εμπόρους ναρκωτικών πιστεύουν παρά
τις πολλές διαφορές μεταξύ τους ως προ το θέμα ότι είναι ένας
αποτελεσματικός τρόπος για να αντιμετωπιστεί η ασυδοσία των ναρκωτικών. Το
αντίθετο ακριβώς νομίζουν άλλοι βουλευτές, καθώς και νομικοί, που θεωρούν
«αναχρονισμό» την επαναφορά της θανατικής ποινής, τονίζοντας ότι για να λυθεί
το πρόβλημα αρκεί να εφαρμοστεί αυστηρά η υπάρχουσα νομοθεσία.
ΤΕΣΣΕΡΑ χρόνια μετά την κατάργηση της θανατικής ποινής, η συζήτηση για την
επαναφορά της δείχνει για μια ακόμη φορά να φουντώνει. Ο μοχλός που ανακινεί
το θέμα είναι η αντιμετώπιση των εμπόρων ναρκωτικών. Οι απόψεις που
εκφράζονται πηγάζουν από κοινή αφετηρία «πράγματι είναι μεγάλο το πρόβλημα»
αλλά διαφέρουν ως προς το τελικό «διά ταύτα».
Ο καθένας από τους 61 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας που
υπέγραψαν την επιστολή για την επιβολή της θανατικής ποινής στους εμπόρους
ναρκωτικών, είχε στο μυαλό του και μια διαφορετική εκτίμηση για το αποτέλεσμα
που θα έφερνε στο πρόβλημα του λευκού θανάτου η επαναφορά της συγκεκριμένης ποινής.
«Αν πούμε ότι αφήνουμε εκτός την ποινή του θανάτου, τότε είναι σαν να
παίρνουμε θέση πριν από τη λήξη του πολέμου». «Είμαι κατά της κατάργησης της
δυνατότητας, διά νόμου, να υπάρχει μια τέτοια ποινή για τους εμπόρους
ναρκωτικών», λέει ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Λευτέρης Βερυβάκης, που μαζί με
άλλους 60 συναδέλφους του συνυπόγραψε την επιστολή. «Δεν χρειάζεται
συνταγματικός αφοπλισμός, γιατί έτσι κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε στην ασυδοσία
στο θέμα των ναρκωτικών».
«Όλοι μας καταλαβαίνουμε ότι η υπόθεση έχει φθάσει στο απροχώρητο και ότι αυτό
που μέχρι σήμερα κάνουμε είναι να συζητάμε και ξανά να συζητάμε για να
διαπιστώνουμε απλώς και μόνο την έκταση του φαινομένου», λέει η βουλευτής της
Ν.Δ. κ. Φάνη Πάλλη Πετραλιά. Η ίδια, που έχει συνυπογράψει την επιστολή,
δηλώνει απερίφραστα ότι έχει απόλυτο σεβασμό προς την ανθρώπινη ζωή, αλλά «σε
ένα τέτοιο πρόβλημα, που έχει γονατίσει την ελληνική νεολαία, το μαχαίρι
πρέπει να μπει στο κόκαλο».
«ΠΑΡΑΘΥΡΑΚΙΑ»
Η κ. Πετραλιά, όπως και άλλοι συνάδελφοί της, μιλούν για «παραθυράκια» της
Δικαιοσύνης απ’ όπου οι έμποροι ναρκωτικών μπορούν και «δραπετεύουν προς την
ασυδοσία». Και το θέμα της θανατικής ποινής το συνδέουν άμεσα και με διατάξεις
που πρέπει να υπάρχουν στο αναθεωρημένο Σύνταγμα, οι οποίες θα «θωρακίζουν την
ποινική διαδικασία που θα ακολουθούν όσοι έμποροι συλλαμβάνονται».
Στο σημείο αυτό και μόνο εδράζεται από την άλλη πλευρά το σκεπτικό της
προέδρου του Οργανισμού Καταπολέμησης Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ) κ. Μένης Μαλλιώρη, η
οποία δεν συμφωνεί με το ενδεχόμενο επαναφοράς της ποινής. «Κατ’ αρχάς, από τη
μέχρι τώρα εμπειρία μου τόσο στις φυλακές Κορυδαλλού αλλά και μέσα στις
δικαστικές αίθουσες, δεν έχω δει τους μεγαλέμπορους εκείνους για τους οποίους
γίνεται ο λόγος. Κατα δεύτερο, αν θέλουμε να έχουμε και πρόληψη και καταστολή
του φαινομένου, το καλύτερο που θα έπρεπε να γίνει είναι να διασφαλίζεται η
σωστή καθημερινή πρακτική της ισχύουσας νομοθεσίας».
ΦΟΒΗΤΡΟ
Η κ. Μαλλιώρη δεν πιστεύει ότι η ποινή του θανάτου μπορεί να λειτουργήσει ως
φόβητρο αποτροπής για τους εμπόρους. Αυτό που χρειάζεται, προσθέτει, είναι η
παροχή επιστημονικής βοήθειας στη Δικαιοσύνη ώστε να κατοχυρωθεί η νομιμότητα
της ποινικής διαδικασίας. «Με τρόπο τέτοιο, ώστε να μην βλέπουμε στο εξής τους
εμπόρους να βαφτίζονται χρήστες και να εμπίπτουν σε ευεργετικές διατάξεις, ή
τους δικαστές να μην γνωρίζουν και λογικό είναι ποια ποσότητα ναρκωτικών
απαιτείται στην προσωπική χρήση του εξαρτημένου και ποια στην πώλησή της».
Ανάλογες είναι και οι σκέψεις της βουλευτού της Ν.Δ. κ. Μαριέττας Γιαννάκου –
Κούτσικου, η οποία τάσσεται υπέρ της αυστηρής εφαρμογής της ήδη υπάρχουσας
νομοθεσίας. «Η επαναφορά της θανατικής ποινής», είπε χθες στα «ΝΕΑ», «δεν θα
έχει σπουδαία αποτελέσματα στη χώρα μας. Ίσως να είχε σε τρίτες χώρες όπου δεν
λειτουργούν οι δημοκρατικοί θεσμοί». Η ίδια υποστήριξε ακόμη πως «στην Ελλάδα,
όπου σπανίως συλλαμβάνονται έμποροι αλλά συνήθως πολλά “βαποράκια”, η
ενεργοποίηση αυτής της διάταξης θα είχε ως μόνο αποτέλεσμα την άνοδο των τιμών
των ναρκωτικών ουσιών».
Υπέρμαχος όμως της ποινής παρουσιάζεται και ο βουλευτής της Ν.Δ. κ. Βαγγέλης
Μεϊμαράκης, που δηλώνει ότι είναι εναντίον της κατάργησης από το Σύνταγμα της
διάταξης για την θανατική ποινή, και ο οποίος μεταξύ άλλων επικεντρώνει την
εφαρμογή της σε δύο σημεία. Το πρώτο είναι η επιβολή της «σε συγκεκριμένους
εμπόρους ναρκωτικών, όπως εκείνοι που πωλούν την ουσία “κρακ”», ενώ το δεύτερο
έχει να κάνει με την προληπτική χρησιμότητά της. «Όταν επισείεται ο θάνατος,
κάποιοι έμποροι θα το σκεφτούν περισσότερο». Διαφωνεί μαζί του όμως η κ.
Μαλλιώρη: «Όλο και κάποιος τρόπος θα υπάρχει».
«Το κύκλωμα έχει πολλά πλοκάμια», παραδέχεται και η κ. Πετραλιά.
ΣΕ ΔΥΟ χώρες κάθε χρόνο καταργείται η θανατική ποινή κατά μέσο όρο. Όπως
δείχνουν τα στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας, από το 1976 παρατηρείται η τάση
όλο και περισσότερες χώρες διεθνώς να προχωρούν στην κατάργηση της θανατικής ποινής.
Στην Ελλάδα η τελευταία θανατική εκτέλεση έγινε το 1973. Στα χαρτιά η θανατική
ποινή παρέμεινε μέχρι το 1993, όταν και καταργήθηκε. Στην Κύπρο η τελευταία
φορά που εκτελέστηκε θανατική ποινή ήταν το 1962. Η ποινή καταργήθηκε το 1983,
όμως σε εξαιρετικές περιπτώσεις (όπως εγκλήματα πολέμου) μπορεί να εφαρμοσθεί.
Ανάμεσα στις χώρες που διατηρούν την θανατική ποινή ακόμα και σήμερα
ξεχωρίζουν η Πολωνία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ρωσία, η Ουκρανία και η
Γιουγκοσλαβία. Η Τουρκία υπάγεται στην κατηγορία των χωρών εκείνων όπου
υπάρχει πρόβλεψη για θανατική ποινή, όμως δεν εφαρμόζεται στην πράξη.
Στην Αμερική κάθε Πολιτεία εφαρμόζει τον δικό της νόμο. Έτσι, σε 38 Πολιτείες
εφαρμόζεται ακόμα και σήμερα η θανατική ποινή, ενώ σε 12 έχει πάψει να ισχύει.
Από το 1976, 421 άτομα έχουν εκτελεστεί στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.
Τα περισσότερα από αυτά έχουν εκτελεστεί με θανατηφόρα ένεση, ενώ αρκετά
δημοφιλής είναι και η… ηλεκτρική καρέκλα. Εννέα άτομα έχουν εκτελεστεί σε
θάλαμο αερίων, τρία έχουν κρεμαστεί και δύο έχουν στηθεί στο εκτελεστικό
απόσπασμα. Οι Πολιτείες της Αμερικής με τα μεγαλύτερα νούμερα εκτελέσεων είναι
η Καλιφόρνια, το Τέξας, η Φλόριντα, η Πενσιλβάνια και το Ιλινόις. Χίλια
πεντακόσια άτομα μόνο σε αυτές τις πέντε Πολιτείες έχουν καταδικαστεί σε
θάνατο και αναμένεται στο μέλλον να εκτελεστεί η ποινή τους.
Η ΘΕΡΜΗ συζήτηση περί επαναφοράς της θανατικής ποινής, σε περιπτώσεις
μεγαλεμπόρων ναρκωτικών, διχάζει και τον νομικό κόσμο. Ο καθηγητής της
Νομικής, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης κ. Γ.Α. Μαγκάκης αναδεικνύεται από τους
κυριότερους πολέμιους μιας ενδεχόμενης επαναφοράς της θανατικής ποινής στη
χώρα μας, ενώ ο αναπληρωτής καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και γενικός
γραμματέας του υπουργείου Δημόσιας Διοίκησης κ. Ανδρέας Λοβέρδος θεωρεί τη
θανατική ποινή ως «απαραίτητο εργαλείο», υπό προϋποθέσεις. Αντίθετα, στο ίδιο
περίπου πλαίσιο με τον κ. Μαγκάκη κινείται και ο κ. Γιώργος Παπαδημητρίου,
καθηγητής της Νομικής και νομικός σύμβουλος του Πρωθυπουργού. «Είναι πλέον
κοινή συνείδηση ότι οι έμποροι ναρκωτικών πρέπει να αντιμετωπίζονται με
σκληρότατο τρόπο», αναφέρει ο κ. Μαγκάκης, «η θανατική ποινή, όμως, δεν μπορεί
να αποτελεί ποινή, γιατί ποτέ ένα μέτρο κοινωνικό, όπως είναι η ίδια η ποινή,
δεν μπορεί να αναιρεί την ίδια τη ζωή. Εξάλλου, και τελείως πρακτικά, όπως
έχει αποδειχθεί από στατιστικές, η θανατική ποινή, όπου ισχύει ακόμη, δεν
συνετέλεσε στη μείωση του δείκτη της εγκληματικότητας. Δεν είναι λοιπόν
αποτελεσματική». Όσο για το αν μία ενδεχόμενη επαναφορά της θανατικής ποινής
συνάδει με το Σύνταγμα και τους νόμους, ο κ. Μαγκάκης αναφέρε ότι: «Στο
Σύνταγμα, η ρητή απαγόρευση της επιβολής της θανατικής ποινής για πολιτικά
εγκλήματα οδηγεί ορισμένους στην σκέψη ότι για άλλα εγκλήματα μπορεί να
προβλεφθεί νομοθετικά η θανατική ποινή. Πιστεύω, όμως, ότι υπερισχύει το άρθρο
2 του Συντάγματος, περί προστασίας της ανθρώπινης αξίας, και άρα απαγορεύεται
και η επιβολή της θανατικής ποινής. Εξάλλου, το 1983, επί υπουργίας μου,
υπεγράφη το νομικά δεσμευτικό Έκτο Πρωτόκολλο της Σύμβασης της Ρώμης για τα
Ανθρώπινα Δικαιώματα, που προβλέπει ρητά την κατάργηση της θανατικής ποινής
στα συμβαλλόμενα κράτη». «Αναχρονισμό» θεωρεί την ανακίνηση της θανατικής
ποινής καθαυτήν ο κ. Παπαδημητρίου, τονίζοντας πως συνιστά «ιστορική
οπισθοδρόμηση». «Τούτο ισχύει και όταν η σχετική πρόταση προβάλλεται για την
αποτελεσματική αντιμετώπιση των εμπόρων ναρκωτικών», συνεχίζει ο καθηγητής,
«το ποινικό οπλοστάσιο προσφέρει πολλά μέσα γι’ αυτόν τον σκοπό. Θα αρκούσε
λοιπόν η εφαρμογή τους να γίνεται με περίσκεψη και η εκτέλεση των ποινών να
μην καθίσταται με γνώριμες μεθοδεύσεις, διάτρητη στην πράξη».
ΟΙ ΔΙΚΑΣΤΕΣ
Και η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων παρενέβη χθες στο ζήτημα που έχει
ανακύψει με την καταδίκη του 40χρονου τοξικομανούς Γ. Πουρσανίδη,
διατυπώνοντας αιχμές για τις ενέργειες και δηλώσεις στις οποίες έχει προβεί ο
υπουργός Δικαιοσύνης.
«Γενικόλογες αναφορές, με εντελώς αόριστα και ανασφαλή κριτήρια, προσωπικές
εκτιμήσεις και θέσεις ξένων προς την αποδεικτική διαδικασία ατόμων, όχι μόνον
δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση του επιβαλλόμενου κλίματος εμπιστοσύνης προς τη
Δικαιοσύνη, αλλά αντίθετα δημιουργούν ανασφάλεια και κλίμα αμφισβήτησης που
δεν ωφελεί…», σημειώνει σε ανακοίνωσή της η ΕΔΕ.
