Εκτός Ορίων

Η εν εξελίξει δεύτερη κριτική έκδοση των έργων, επιστολών, σημειώσεων και χειρογράφων των Καρλ Μαρξ του Φρίντριχ Ενγκελς, η δεύτερη MEGA (Marx Engels Gesamtausgabe) δεν έχει επιτρέψει μόνο μια καλύτερη επίγνωση του θεωρητικού εργαστηρίου που ήταν η επεξεργασία γύρω από την κριτική της πολιτικής οικονομίας. Ούτε μόνο βοηθά να δούμε με άλλο μάτι κείμενα – […]

Η έννοια της κυβέρνησης είναι από τις πιο αυτονόητες που έχουµε. Και παρότι παραπονιόµαστε για την ανεπάρκεια των κρατικών φορέων, συµπεριλαµβανοµένων αυτών της κεντρικής κυβέρνησης, εντούτοις το συλλογικό φαντασιακό µας κυριαρχείται ακόµη από µια αντίληψη της κυβέρνησης ως τεχνικής εξουσίας, ως µιας µηχανής που ακόµη και εάν τώρα δεν λειτουργεί αποτελεσµατικά, µπορούµε να την κάνουµε […]

Αραβίδα Εβραία, Παλαιστίνια Εβραία, Μουσουλμάνα Εβραία. Με αυτές τις φαινομενικά οξύμωρες διατυπώσεις περιγράφει σε διάφορα σημεία τον εαυτό της η Αριέλα Αΐσα Αζουλάι. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθεί να ορίσει τόσο το ποια είναι όσο και το ποια θέλει να είναι, ή διεκδικεί να είναι. Τυπικά η Αζουλάι είναι Ισραηλινή. Γεννήθηκε στο Ισραήλ το 1962. […]

Η σημασία της δουλείας για την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα του αρχαίου κόσμου αλλά και μεταγενέστερων κοινωνικών μορφών είναι γνωστή. Ωστόσο, αυτό που πάντα προβληματίζει είναι ότι στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, η δουλεία δεν αποτελεί ένα αντικείμενο λόγου, με τον τρόπο που υπάρχουν φιλοσοφικά ή ποιητικά κείμενα για τον έρωτα, το ωραίο ή τον θάνατο. […]

Συνηθίζουμε να αντιμετωπίζουμε την ύπαρξη εθνικών κρατών, ιδεολογιών και ταυτοτήτων ως κάτι το αυτονόητο. Δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε έναν κόσμο χωρίς εθνικές σημαίες, σύνορα, επετείους. Τα εθνικά ιστορικά αφηγήματα, με τα οποία γαλουχηθήκαμε, επιβιώνουν. Την ίδια στιγμή, ξέρουμε ότι το έθνος είναι μια πρόσφατη ιστορική και κοινωνική μορφή, αδιάσπαστα συνδεδεμένη με τη νεωτερικότητα, ότι δεν […]

Η επανερχόμενη εκτίμηση περί «τέλους της παγκοσμιοποίησης» με αφορμή τις επιλογές που θέλει να πάρει η αμερικανική κυβέρνηση υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, μπορεί ίσως να μην είναι ακριβής ως προς την αναλυτική της διάσταση, καθώς προεξοφλεί το τέλος μιας δυναμικής που ποτέ δεν ξεδιπλώθηκε με τόσο απόλυτο τρόπο, όμως αποτυπώνει την αίσθηση ότι ζούμε ένα […]

Εχοντας ήδη διανύσει το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα, εξακολουθεί να υπάρχει το ανοιχτό ερώτημα πώς μπορούμε να αποτιμήσουμε τον περασμένο αιώνα, ιδίως εάν αναλογιστούμε ότι περιλάμβανε δύο παγκόσμιους πολέμους, το Ολοκαύτωμα, την άνοδο και κατάρρευση ενός οικονομικού και κοινωνικού συστήματος που διεκδίκησε να είναι η εναλλακτική επιλογή απέναντι στον καπιταλισμό και που κάποια στιγμή […]

Στην τρέχουσα συζήτηση για τα φαινόμενα έμφυλης βίας, κυριαρχεί συχνά μια έμφαση στον συνδυασμό ανάμεσα στην ποινική αυστηροποίηση και την αποτελεσματικότερη επιτήρηση και καταστολή, κάτι ήδη εμφανές στη νομοθεσία αρκετών χωρών. Σίγουρα, η αντιμετώπιση ως παραβατικών ορισμένων πρακτικών που μέχρι πρότινος μπορεί να θεωρούνταν ακόμη και ανεκτές, είναι ένδειξη προόδου και φανερώνει επίγνωση της βίας […]

«Υπάρχουν μόνο δύο φύλα και αυτά προσδιορίζονται βιολογικά». Αυτή η πολεμική κραυγή έχει γίνει το διαπιστευτήριο όχι μόνο της παγκόσμιας Ακροδεξιάς, αλλά και αρκετών «κεντρώων» πολιτικών που προσπαθούν να περιορίσουν τις διαρροές προς το «δεξιό άκρο». Και διατυπώνεται εχθρικά προς τις θεωρίες του φύλου (gender), τις κριτικές φεμινιστικές και κοινωνικές θεωρητικές τοποθετήσεις που έχουν υποστηρίξει […]

Ο Αντόνιο Γκράµσι έχει το προνόµιο να παρατίθεται συχνά, αν και κάποιες φορές όχι µε την απαραίτητη ακρίβεια. Για παράδειγµα, ποτέ δεν χρησιµοποίησε τη φράση «εποχή των τεράτων», αφού στη συγκεκριµένη σηµείωση από το Τετράδιο 3 µιλάει για «νοσηρά φαινόµενα», χωρίς αυτό να µειώνει τη σηµασία και την επικαιρότητα των διαπιστώσεών του για όσα µπορούν […]

«Αισθάνομαι ότι έχω τόσα πολλά πράγματα να πω που καλύτερα να μην είμαι πολύ καλλιεργημένος. Πρέπει να διατηρήσω ένα είδος βαρβαρότητας, πρέπει να παραμείνω βάρβαρος». Αυτή τη φράση του αλγερινού συγγραφέα Κατέμπ Γιασίν χρησιμοποιεί ως εισαγωγική αναφορά η αλγερινής καταγωγής και γαλλικής υπηκοότητας συγγραφέας Λουίζα Γιουσφί, στο βιβλίο της «Rester Barbare» που κυκλοφόρησε το 2022 […]

Για δεκαετίες η παγκοσμιοποίηση παρουσιάστηκε ως αναπόδραστη ιστορική διαδικασία. Τα έθνος-κράτος αντιμετωπίστηκε ως παρωχημένη θεσμική μορφή. Η προτεραιότητα των διεθνών αγορών έναντι των εθνικών αποφάσεων συνδυάστηκε με τη νεοφιλελεύθερη «ορθοδοξία» και την αντίληψη ότι οι αγορές αποφασίζουν πιο ορθολογικά από τα εθνικά κοινοβούλια. Η λογική ενός παγκόσμιου συστήματος διακυβέρνησης με τους δικούς του θεσμούς και […]

Οι μεγάλες πυρκαγιές στο Λος Αντζελες δεν ήρθαν μόνο να υπενθυμίσουν την εξελισσόμενη κλιματική καταστροφή, αλλά και να υπογραμμίσουν ότι αυτό που καταστρέφει μέρος ενός πολεοδομικού συγκροτήματος συμβόλου του σύγχρονου καπιταλισμού, συμπεριλαμβανομένης της υποτιθέμενης μεταβιομηχανικής μετάβασης προς τα πολιτιστικά προϊόντα και τις νέες τεχνολογίες, είναι ο ίδιος ο καταναγκασμός της απεριόριστης συσσώρευσης, που οδηγεί στην […]

Οι Λουδίτες εξακολουθούν να στοιχειώνουν το συλλογικό φαντασιακό του σύγχρονου καπιταλισμού της ψηφιοποίησης και της αυτοματοποίησης. Γι’ αυτό και τόσο συχνά χρησιμοποιούνται ως αρνητικός χαρακτηρισμός όποτε οι εργαζόμενοι και τα κινήματά τους αντιστέκονται στην εισαγωγή νέων τεχνολογιών που στα μάτια τους καταργούν θέσεις εργασίας, επιδεινώνουν τη διαπραγματευτική τους ικανότητα απέναντι στους εργοδότες και υποβαθμίζουν τη […]