Η παχυσαρκία έχει πλέον αναγνωριστεί ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Δεν αφορά μόνο την αισθητική ή την ατομική ευεξία, αλλά συνδέεται άμεσα με σοβαρά νοσήματα, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σήμερα με παχυσαρκία, ενώ οι προβλέψεις δείχνουν ότι έως το 2030 περίπου ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός θα έχει αυξημένο δείκτη μάζας σώματος (BMI).
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η στενή σχέση της παχυσαρκίας με τον καρκίνο του ενδομητρίου, έναν από τους συχνότερους γυναικολογικούς καρκίνους στις ανεπτυγμένες χώρες. Πρόκειται για κακοήθεια που αναπτύσσεται στο εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας και εμφανίζεται κυρίως μετά την εμμηνόπαυση, αν και δεν αποκλείει νεότερες γυναίκες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, διαγιγνώσκονται περισσότερα από 400.000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο, με αυξητική τάση τα επόμενα χρόνια.
Η παχυσαρκία αποτελεί τον ισχυρότερο τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του ενδομητρίου. Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο αυξάνεται και το σωματικό βάρος: γυναίκες με σοβαρή παχυσαρκία μπορεί να έχουν έως και τετραπλάσιο κίνδυνο σε σύγκριση με γυναίκες φυσιολογικού βάρους. Παράλληλα, η παχυσαρκία συνδέεται όχι μόνο με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου, αλλά και με δυσμενέστερη πρόγνωση.
Το ενθαρρυντικό μήνυμα είναι ότι η παχυσαρκία μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί. Η υιοθέτηση υγιεινής διατροφής, η τακτική σωματική άσκηση και οι οργανωμένες παρεμβάσεις απώλειας βάρους μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο. Πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι ακόμη και η μέτρια φυσική δραστηριότητα μπορεί να προσφέρει προστατευτικό όφελος.
Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα νεότερα φαρμακευτικά μέσα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, όπως οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1, γνωστοί στο κοινό ως «ενέσιμα φάρμακα αδυνατίσματος». Αν και δεν έχουν αποδειχθεί αντικαρκινικά φάρμακα, συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση του βάρους και στη βελτίωση της μεταβολικής υγείας, στοιχεία κρίσιμα για την πρόληψη.
Η παχυσαρκία και ο καρκίνος του ενδομητρίου αποτελούν ένα ισχυρό μήνυμα για τη σημασία της πρόληψης. Η επένδυση σε υγιεινές συνήθειες και η έγκαιρη αντιμετώπιση του αυξημένου βάρους μπορούν να σώσουν ζωές και να βελτιώσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των γυναικών. Η ενημέρωση, η πρόληψη και η συνεργασία ιατρών και πολιτείας αποτελούν θεμέλια για καλύτερο μέλλον.
Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ
