Η συμφωνία για τη διατήρηση και την αειφόρο χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας, γνωστή ως Συνθήκη για την Ανοικτή Θάλασσα, τέθηκε σε ισχύ. Η συνθήκη κατοχυρώνει μια θεμελιώδη αλήθεια: χωρίς έναν υγιή ωκεανό, η ζωή σε αυτόν τον πλανήτη δεν μπορεί να επιβιώσει.
Περισσότερο από μια οδός για ταξίδια και εμπόριο, ο ωκεανός είναι απαραίτητος για τη ζωή και τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων, όχι μόνο στις παράκτιες περιοχές αλλά και στις κοινότητες που δεν έχουν πρόσβαση στη θάλασσα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η γαλάζια οικονομία απασχολεί περισσότερα από 500 εκατομμύρια άτομα και εξασφαλίζει την επισιτιστική ασφάλεια για περίπου 3 δισεκατομμύρια.
Η διαχείριση των ωκεανών δεν καθορίζεται από την εγγύτητα στη θάλασσα, αλλά από την προθυμία να ενεργούμε προς το κοινό συμφέρον, προστατεύοντας το κοινό σύστημα υποστήριξης της ζωής της ανθρωπότητας. Η νέα συνθήκη αποτελεί ένα τεράστιο βήμα προόδου. Η Συνθήκη για την Ανοικτή Θάλασσα αποτελεί μια απόδειξη του τι μπορεί να επιτύχει η συνολική διεθνής συνεργασία. Αυτό ωστόσο αποτελεί μόνο την αφετηρία. Πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να εξασφαλίσουμε ένα μέλλον ανθεκτικό στις κλιματικές αλλαγές, θέτοντας πιο φιλόδοξους αλλά εφικτούς στόχους. Για παράδειγμα, το Παγκόσμιο Πλαίσιο για τη Βιοποικιλότητα Kunming-Montreal, με στόχο την προστασία τουλάχιστον του 30% όλων των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών έως το 2030, προσφέρει την ευκαιρία να θέσουμε υψηλότερους στόχους. Για να πετύχουμε, πρέπει να αξιοποιήσουμε τη δυναμική που δημιουργεί η Συνθήκη για την Ανοικτή Θάλασσα. Η προστασία της φύσης πρέπει να βασίζεται στην επιστήμη, να είναι χωρίς αποκλεισμούς και να έχει σχεδιαστεί για την προστασία των μελλοντικών γενεών.
Τα περιφερειακά δίκτυα θα είναι απαραίτητα για τη μετατροπή των στόχων για τους ωκεανούς σε πραγματικές πολιτικές, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η προστασία των ωκεανών ευθυγραμμίζεται με τις προτεραιότητες όλων των χωρών και περιοχών. Η αξιέπαινη προσπάθεια της Οικονομικής Κοινότητας των Κρατών της Δυτικής Αφρικής για την προστασία της βιοποικιλότητας στη ζώνη σύγκλισης των ρευμάτων των Καναρίων Νήσων και της Γουινέας (στον Ανατολικό Ατλαντικό) είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Οταν το Μαλάουι έγινε η πρώτη χώρα χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα που επικύρωσε τη συνθήκη, βοηθήσαμε να επαναπροσδιοριστεί η έννοια της προστασίας των ωκεανών. Η απόφασή μας κατέστησε σαφές ότι κάθε χώρα – ανεξάρτητα από την απόστασή της από την ακτή – έχει συμφέρον σε αυτό το ζήτημα. Τώρα καλούμε όλες τις άλλες χώρες να πράξουν το ίδιο πριν από την πρώτη Διάσκεψη των Μερών της Συνθήκης για την Ανοικτή Θάλασσα (COP1), η οποία θα πραγματοποιηθεί εντός του επόμενου έτους. Αυτή είναι μια κρίσιμη στιγμή για το μέλλον των ωκεανών και για το δικό μας.
Ο Αρθουρ Πίτερ Μουθαρίκα είναι πρόεδρος της Δημοκρατίας του Μαλάουι.
