Διπλή είναι πλέον η παραγραφή για χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία (ΚΕΑΟ). Η παραγραφή για χρέη στα Ταμεία ήταν 20ετής, αλλά με απόφαση του ΣτΕ έγινε 10ετής για χρέη που βεβαιώθηκαν μετά το 2016 και με τον Νόμο 4997/2022 που εφάρμοσε την απόφαση του ΣτΕ, η παραγραφή χρεών από τη 10ετία έπεσε στην 5ετία από το 2026 και μετά. Ετσι, για τις οφειλές που θα βεβαιωθούν για πρώτη φορά από 1/1/2026 και μετά, ο χρόνος παραγραφής κατεβαίνει στην 5ετία και οι απαιτήσεις του ΕΦΚΑ διαμορφώνονται ως εξής:
- Για οφειλή από εισφορές των μηνών 1/2026 έως και 12/2026, η παραγραφή ισχύει από 1/1/2032.
- Για οφειλή από εισφορές των μηνών 1/2027 έως και 12/2027, η παραγραφή ισχύει από 1/1/2033 κ.ο.κ.
Ειδικότερα, μια δυνατότητα που διαθέτουν οι ασφαλισμένοι ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες και αυτοαπασχολούμενοι με οφειλές είναι και η αίτηση εξέτασης παραγραφής οφειλών με βάση τον Νόμο 4997/2022.
Η αξίωση του ΕΦΚΑ για είσπραξη οφειλών από ασφαλιστικές εισφορές παραγράφεται ύστερα από 10 έτη. Η προθεσμία αυτή ξεκινάει την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους της γέννησης της οφειλής και ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση 10 ετών. Tονίζεται ότι από 1/1/2026 η παραγραφή γίνεται πενταετής. Αυτή η πενταετής παραγραφή οφειλών αφορά τις νέες οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ (ασφαλιστικά ταμεία) για εισφορές που δημιουργούνται από το 2026 και μετά, ενώ οι παλαιότερες οφειλές (πριν από το 2026) υπόκεινται σε δεκαετή παραγραφή, εκτός αν υπάρξει διακοπή της παραγραφής με ειδοποίηση από τον ΕΦΚΑ, με το χρονικό όριο να αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από την παροχή της εργασίας / υπηρεσίας.
Για παλαιές οφειλές, που έχουν δημιουργηθεί έως και 31/12/2025, παραμένει ως όριο παραγραφής η 10ετία, ακόμα και αν οι οφειλές βεβαιώνονται μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου κανόνα.
Η διαφορά
Με τη μείωση της παραγραφής, μια οφειλή που θα δημιουργηθεί και θα βεβαιωθεί ως ληξιπρόθεσμη μέσα στο 2026 θα παραγραφεί στις αρχές του 2032 – δηλαδή πέντε χρόνια μετά την πρώτη ληξιπρόθεσμη ημερομηνία. Αν η παραγραφή παρέμενε 10ετής, η ίδια οφειλή θα παρέμενε ενεργή έως το 2037. Ωστόσο, αν οι υπηρεσίες αναζητήσουν μια οφειλή εντός της πενταετίας, τότε η περίοδος παραγραφής ανανεώνεται για άλλα πέντε χρόνια από τη στιγμή της αποστολής ειδοποιητηρίου. Με τη μείωση του χρόνου παραγραφής θα πρέπει οι υπηρεσίες να κινούν τις διαδικασίες με ταχύτερους ρυθμούς προκειμένου να αποκλειστεί το ενδεχόμενο παραγραφής χρεών.
Να σημειωθεί ότι το ΚΕΑΟ έχει ενεργοποιήσει μια εφαρμογή προκειμένου να απλουστευθεί και κατά συνέπεια να επισπευσθεί η διαδικασία ολοκλήρωσης αιτημάτων διαγραφής λόγω παραγραφής οφειλών των μη μισθωτών ασφαλισμένων. Σε αυτήν έχουν πρόσβαση οι υπάλληλοι του ΕΦΚΑ και πλέον αυτοματοποιήθηκε η αναζήτηση των διακοπτικών γεγονότων, που βάσει νόμου οδηγούν αυτόματα στη διακοπή της παραγραφής. Εφόσον δηλαδή διαπιστωθεί ότι έχει συντελεστεί ένα από αυτά τα διακοπτικά γεγονότα, η διαγραφή καθίσταται ανενεργή.
Υπενθυμίζεται ότι η παραγραφή αφορά όλες τις κατηγορίες οφειλετών ασφαλιστικών εισφορών (εργοδότες, ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοτελώς απασχολουμένους και αγρότες).
Η παραγραφή – δεκαετής ή πενταετής – αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους από εκείνο εντός του οποίου παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία.
Οι κινήσεις
Οι πιο συνηθισμένες κινήσεις που διακόπτουν την παραγραφή είναι:
- Καταβολή από πλευράς του οφειλέτη είτε ποσών έναντι της εκτός ρύθμισης οφειλής του είτε δόσεων ρύθμισης ύστερα από αίτηση / απόφαση ρύθμισης.
- Εγγραφή από το ΚΕΑΟ στο οικείο Ειρηνοδικείο / Υποθηκοφυλακείο / Κτηματολόγιο κατάσχεσης κινητής – ακίνητης περιουσίας εις χείρας του οφειλέτη ή με την επίδοση σε τρίτο ή σε πιστωτικό ίδρυμα κατάσχεσης απαίτησης εις χείρας του.
- Εγγραφή από το ΚΕΑΟ στο οικείο Υποθηκοφυλακείο / Κτηματολόγιο υποθήκης επί ακίνητου περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη για τη διασφάλιση της απαίτησης (οφειλής).
- Επίδοση (μετά την 1/1/2015) από το ΚΕΑΟ στον οφειλέτη της προβλεπόμενης από τον ΚΕΔΕ ατομικής ειδοποίησης περί έναρξης της αναγκαστικής εις βάρος του εκτέλεσης.
- Επίδοση στον αρμόδιο υπάλληλο του πλειστηριασμού (συμβολαιογράφος) αναγγελίας του ΚΕΑΟ για την κατάταξη της απαίτησης (οφειλής) στον πίνακα κατάταξης του πλειστηριασμού.
- Επίδοση στον σύνδικο της πτώχευσης αναγγελίας του ΚΕΑΟ για την κατάταξη της απαίτησης (οφειλής) στον πίνακα διανομής της πτώχευσης.
Σύμφωνα με τα ισχύοντα, η παραγραφή ξεκινά από την 1η Ιανουαρίου του έτους που ακολουθεί το έτος στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία / υπηρεσία που υπάγεται στην υποχρεωτική ασφάλιση.
Για οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν από το 2026, εάν περάσουν 10 χρόνια, εάν δηλαδή παρέλθει η 31η Δεκεμβρίου του δέκατου έτους μετά το έτος στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία / υπηρεσία, χωρίς ο ασφαλισμένος (ή ο εργοδότης) να έχει ειδοποιηθεί με κάποιον τρόπο για την οφειλή του, αυτή παραγράφεται.
Οφειλές που δημιουργούνται από το 2026 και μετά θα παραγράφονται στα 5 χρόνια.
Αν δηλαδή κάποιος δεν πληρώσει μέσα στη δεκαετία τις οφειλές του, αυτές «σβήνονται»;
Οχι, επειδή η παραγραφή διακόπτεται κάθε φορά που ο ασφαλισμένος ειδοποιείται ότι οφείλει ασφαλιστικές εισφορές. Σε μια τέτοια περίπτωση, η δεκαετία ξεκινά εκ νέου από την ειδοποίηση.
