Εχει γράψει στα μέσα του ’50 ο Φρίντριχ Ντύρενματ ένα θεατρικό έργο με τίτλο «Η Επίσκεψη Της Γηραιάς Κυρίας». Οταν ανέβηκε είχε κάνει πάταγο. Εδώ παίχτηκε από το Εθνικό Θέατρο το ’61 με την Παξινού και τον Μινωτή που ήταν κι ο σκηνοθέτης της παράστασης. Τα σκηνικά και τα κοστούμια ήταν του Γιάννη Τσαρούχη. Ημουν πολύ μικρός για να το δω. Στην επανάληψη του ’65 όμως πήγαμε με συμμαθητές μου στο IAS Κυψέλης και το είδαμε από τον δεύτερο εξώστη μια απογευματινή Σαββάτου. Ο Στράτος, η Λίνα, ο Τάκης. Τέλειωσε η παράσταση κι εμείς αδύνατον να σηκωθούμε. Μας είχε πιάσει στα δίχτυα της, κι έτσι μπλεγμένοι στη σαγήνη του θεάτρου μείναμε ακίνητοι για ώρα. Εκεί στον 2ο εξώστη στο κτίριο του Τσίλλερ. Οσες φορές σκηνοθέτησα, μεγάλος πια, σ’ αυτό το κτίριο στις τελευταίες πρόβες αφήνω στο πόδι μου τον βοηθό κι εγώ ανεβαίνω κρυφά σ’ αυτόν τον 2ο εξώστη με την ελπίδα να μου χαριστεί το εφηβικό μου βλέμμα και αξιωθώ να δω αλλιώς αυτό που τώρα ο μεγάλος μου εαυτός έχει φτιάξει.
Πέρα απ’ την παράσταση μας είχε κάνει και φοβερή εντύπωση το έργο. «Η Επίσκεψη Της Γηραιάς Κυρίας». Τι τίτλος. Για την εποχή που σ’ όλα τα θέατρα παίζανε έργα όπως «Ω Μαιτρέσα μου», «Ο άντρας της γυναίκας μου», «Η Δασκαλίτσα», «Οι νύχτες με τα χτυποκάρδια» και άλλα τοιούτα, αυτή η «επίσκεψη» και μάλιστα της γηραιάς κυρίας μάς είχε συναρπάσει. Αλλά και το ίδιο το έργο. Διαδραματίζεται σε μια απομακρυσμένη, ξεχασμένη μικρή πόλη, το Γκύλεν, όπου καταφθάνει μια πρώην συμπολίτισσα, πάμπλουτη πια, που όλοι περιμένουν να τους δωρίσει κάτι απ’ τα πλούτη της. Η Κλαίρη Τσαχανασιάν, μια γηραιά κυρία με πολλές περούκες, με απαστράπτουσες τουαλέτες, γυαλιά πεταλούδα και πόδι από αλάβαστρο έχει όλη την καλή διάθεση να προσφέρει, και μάλιστα ένα δισεκατομμύριο, τα μισά στον Δήμο και τα άλλα μισά στους κατοίκους. Με έναν όρο. Να δολοφονήσουν τον Αλφρεντ Ιλ. Εναν συμπαθητικό και σεβαστό συμπολίτη που έχει ένα κάτι σαν μπακάλικο και μάλιστα πάει και για δήμαρχος.
Βέβαια ο Ιλ όταν ήταν νέοι είχε αφήσει έγκυο την Κλαίρη, πράγμα που αρνήθηκε να αναγνωρίσει φέρνοντας ψευδομάρτυρες στο δικαστήριο, κάνοντάς την να φύγει απ’ το Γκύλεν ντροπιασμένη.
Στην αρχή όλοι στην πόλη αρνούνται κάτι τέτοιο τόσο αποτρόπαιο, συγχρόνως όμως αρχίζουν να ζουν αγοράζοντας τα πάντα επί πιστώσει σαν να περιμένουν από κάπου χρήματα. Από πού; Από το μελλοντικό τους έγκλημα, το οποίο και θα διαπράξουν σκοτώνοντας εν ψυχρώ τον Ιλ και βαφτίζοντας ωραιότατα τον φόνο, πράξη δικαιοσύνης.
Τα θυμήθηκα όλα αυτά διαβάζοντας την πρόθεση του Τραμπ να προσφέρει από εκατό χιλιάδες σε κάθε έναν Γροιλανδέζο με έναν όρο. Μ’ αυτά τα λεφτά, όχι να σκοτώσουν κάποιον συμπολίτη τους. Οχι, δεν θέλει άνθρωπο. Την πατρίδα τους θέλει. Και θα την έχει. Πόσους κατοίκους έχει η Γροιλανδία; 56-57 χιλιάδες; 57.000 επί εκατό χιλιάδες το κεφάλι πόσο μας κάνουν; Πέντε δισεκατομμύρια εφτακόσια εκατομμύρια δολάρια. Σε αριθμό, 5.700.000.000. Θες να δώσεις κι ένα 15% στο παιδί που φέρνει το κουβέρ, άντε το πολύ να δώσεις κι ένα εκατομμύριο στην τραγουδιάρα που θα τραγουδάει τον Εθνικό της Υμνο. Λουλούδια όχι. Δεν θα πάρεις, μην το ξεφτιλίσουμε. Πόσο θα πάει; Το πολύ άντε 6 δισ. Κι αν δεν τα έχεις όλα, κάτι θα τσοντάρει ο Μπέζος, κάτι ο Μασκ, κάτι ο Ζούκερμπεργκ; Ζάκερμπεργκ; Πώς διάολο τον λένε; Αυτός μωρέ που στην ορκωμοσία του Τραμπ του είχανε βγει τα μάτια έξω κοιτώντας το μπούστο της κυρίας Μπέζος, τι ξελιγωμάρα, λες και δεν είχε δει βυζί ο εφευρέτης. Θα δώσει λοιπόν κι αυτός κάτι απ’ το υστέρημά του, θα το αγοράσουνε το φιλέτο.
Βρε λες να έρθει η ώρα η κακιά να θέλει ο Πλανητάρχης να μας αγοράσει κι εμάς; Αλλά τι να αγοράσει; Εμείς δεν κινδυνεύουμε. Εμείς πουληθήκαμε από μόνοι μας με το τρίτο μνημόνιο για ενενήντα εννέα χρόνια. Από το ’15 έχουν περάσει έντεκα χρόνια. Αλλα ογδόντα οχτώ μείνανε. Πάλι με χρόνια με καιρούς πάλι δικά μας θα ‘ναι.
Χαιρετώ.
Αντε. Μην πω καμιά άλλη βαριά κουβέντα.
