Ο ΟΠΕΚΕΠΕ ως πολιτικός πυκνωτής

Η κυβέρνηση εξαρχής υποτίμησε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ενα πρώτο σημείο υποτίμησης ήταν η προσπάθεια όχι απλώς να επιμερίσει τις ευθύνες αλλά και να τις αποδώσει σε μία διαχρονική παθογένεια του νεοελληνικού κράτους που αφορούσε το αγροτικό ζήτημα. Κι όμως η έρευνα εξ αρχής είχε οριοθετηθεί σε συγκεκριμένη πολιτική περίοδο από το 2019 έως και το 2023 και περιέγραφε τουλάχιστον από τη μεριά της Ευρώπης συγκεκριμένα αδικήματα. Σε δεύτερη φάση η κυβέρνηση υποτίμησε κάτι ακόμη βαθύτερο: ότι η ιστορία των αγροτικών επιδοτήσεων όχι απλώς αφορά το σύνολο της περιφέρειας της χώρας αλλά ακουμπά πάνω στον κλασικό πυρήνα της δεξιάς παράταξης.

Στην περιφέρεια οι άνθρωποι γνωρίζονται μεταξύ τους. Ξέρουν πολύ καλά ποιος είναι κτηνοτρόφος, ποιος είναι γεωργός και τι περίπου έχει. Ξέρουν επίσης τους ενδιάμεσους, τους αρμούς των μικροσυμφερόντων, τους μεταπράτες που μπορούν να κομίσουν κάθε φορά τα αιτήματα στην κεντρική πολιτική διοίκηση. Το τρίτο σημείο υποτίμησης ήταν το γεγονός πως σήμερα η αντιπολίτευση είναι ασθενής. Πως δεν διαμορφώνει έναν πόλο συμπαγή που να μπορεί να σπρώξει πιο σθεναρά την κυβέρνηση σε λογοδοσία. Κομμάτι υποτίμησης από τη μεριά του Μεγάρου Μαξίμου και σε κορυφαία μορφή ήταν η γκροτέσκο εικόνα που είχαμε στη συζήτηση στο Κοινοβούλιο πάνω στο ζήτημα της προκαταρκτικής επιτροπής για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η εικόνα της επιστολικής ψήφου των βουλευτών είναι εικόνα που τραυματίζει συνολικά το Κοινοβούλιο και επίσης προσθέτει δόσεις αναξιοπιστίας στην ίδια την κυβέρνηση – που με τη σειρά της κατηγορεί παβλοφικά τους άλλους για… τοξικότητα. Και φτάνουμε τώρα στη δεύτερη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με αφορμή γαλάζιο στέλεχος της υπαίθρου – και ρεπορτάζ του in.gr – και βεβαίως ένα πολιτικό περιβάλλον όπου ο ΟΠΕΚΕΠΕ όχι απλώς είναι παρών, όχι απλώς απλώνεται πάνω από το Μέγαρο Μαξίμου, αλλά και όπως φαίνεται θα απασχολήσει και τη φετινή ΔΕΘ. Στη Θεσσαλονίκη ακόμα και η δοσολογία μέτρων και παροχών που προβλέπεται να κατανεμηθούν θα γίνουν ετεροκαθοριζόμενα. Και ακριβώς αυτή θα είναι μία επικίνδυνη πτυχή για το κυβερνητικό επιτελείο αφού θα φανεί πως θα επιχειρήσει να δώσει πακέτο για να σβήσει ή για να περάσει σε δεύτερη μοίρα το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Μα το τελευταίο είναι βαρύτερο από το σκάνδαλο των υποκλοπών; Είναι βαρύτερο από την υπόθεση της τραγωδίας των Τεμπών και τις αδιερεύνητες ευθύνες; Δεν θα μπορούσε κανείς να το πει έτσι.

Θα μπορούσε όμως να παρατηρήσει ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι μια τομή που συνοψίζει και αθροίζει επιμέρους ρεύματα δυσαρέσκειας για την κυβέρνηση αλλά και σημεία αποστροφής σε πλευρές της πολιτικής. Υπό αυτή την έννοια το αγροτικό σκάνδαλο διαμορφώνει νέους όρους στην πολιτική αντιπαράθεση και θέτει σε άμυνα πια το Μέγαρο Μαξίμου το οποίο βλέπει όχι απλώς να φέρνει σε αμηχανία το κλασικό παραδοσιακό Κέντρο που πήγε μαζί του, αλλά την ίδια στιγμή να αδυνατίζει τους δεσμούς που παραδοσιακά έχει στα πιο λαϊκά κεντροδεξιά κοινωνικά τμήματα. Ολο αυτό που περιγράφουμε φτιάχνει ένα νέο πολιτικό περιβάλλον από το φθινόπωρο και μετά το οποίο μπορεί να πάρει και αναπάντεχες εκβάσεις λόγω κι άλλων συνεχιζόμενων ερευνών, αλλά και βέβαια λόγω της στρατηγικής αμηχανίας που πιθανώς θα επιδείξει η κυβέρνηση στο ζήτημα αυτό. Ραντεβού το φθινόπωρο λένε ορισμένοι. Και μάλλον κάτι θα ξέρουν.