Η αντίφαση του Πάσχα

Πολλά μυστήρια και αντιφάσεις, που θολώνουν την πλήρη εικόνα για τον μέσο πολίτη, συνυπάρχουν το τελευταίο διάστημα στην ελληνική οικονομία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι πάμε καλά. Η αίσθηση είναι διαφορετική. Αυτό που είναι σαφές είναι ότι η μεταμνημονιακή Ελλάδα παρουσιάζει πολλά γνωστά προβλήματα και αδυναμίες. Εμφανίζει ωστόσο και μια πρωτοφανή εικόνα ευμάρειας, αναντίστοιχη της γενικής αίσθησης. Η οικονομική κατάσταση φαίνεται να βελτιώνεται για σημαντικό μέρος των πολιτών και αυτοί να μην το συνειδητοποιούν.

Οι Ελληνες, την ώρα που γκρινιάζουν για την τιμή του αρνιού, είναι διατεθειμένοι και προφανώς αντέχουν τα οικονομικά τους να πληρώσουν για παραπάνω υπηρεσίες, στο πιο ακριβό Πάσχα όλων των εποχών. Και αυτό είναι κάτι που δεν κρύβεται. Οι πόλεις έχουν αρχίσει να αδειάζουν με πρωτόγνωρο ρυθμό από την Κυριακή των Βαΐων. Θέση σε πλοίο, παρά τα πανάκριβα εισιτήρια, είναι σχεδόν αδύνατο να βρει κάποιος εδώ και εβδομάδες. Οι πτήσεις με τιμές… business class για κάθε λογής και απόστασης προορισμούς, υπεργεμάτες.

Τα τουριστικά γραφεία τις τελευταίες μέρες δεν ρωτούσαν «πού θέλετε να πάτε», αλλά ανέφεραν προς ποιους προορισμούς υπάρχουν ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής. Οι χιλιάδες θέσεις στα ακριβοπληρωμένα πάρκινγκ γύρω από το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, το Ελευθέριος Βενιζέλος, δηλώνουν «πλήρεις» από τα μέσα Απριλίου. Οι κρατήσεις για τα δείπνα των ημερών του Πάσχα, επίσης έχουν γίνει εδώ και μεγάλο διάστημα, χωρίς να ενδιαφέρεται κανείς για το κόστος, σε βαθμό που όποιος δεν έχει φροντίσει, να θεωρείται δεδομένο ότι θα μείνει νηστικός. Αυτή είναι η γενική εικόνα για το Πάσχα.

Αλλά και τα στοιχεία που περιγράφουν το οικονομικό κλίμα στη χώρα, δείχνουν μια χώρα με προοπτικές ευημερίας. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος, που τον μετράει για λογαριασμό της Κομισιόν το ΙΟΒΕ, έδειξε για τον Απρίλιο ότι κινείται στα ίδια καλά επίπεδα με πέρυσι. Μάλιστα οι δείκτες των υπηρεσιών και της καταναλωτικής εμπιστοσύνης ενισχύονται ελαφρώς, σε βαθμό που εκτιμάται ότι η μικρή επιβράδυνση του ΑΕΠ που παρατηρείται να μην έχει σημαντικές επιπτώσεις σε όρους προσδοκιών τόσο στον επιχειρηματικό σχεδιασμό όσο και στα νοικοκυριά. Την παραπάνω εικόνα επιβεβαιώνει και ο δείκτης των προσδοκιών για τη μεταποίηση (PMI). Καταγράφει ισχυρή και έντονη αύξηση της παραγωγής και των νέων παραγγελιών, που στηρίζει τις προσλήψεις και την αγοραστική δραστηριότητα σε τέτοιο βαθμό, ώστε η απασχόληση να ενισχύεται με τον υψηλότερο ρυθμό της τελευταίας διετίας.

Στην έρευνα του ΙΟΒΕ, οι καταναλωτές μειώνουν τις αρνητικές εκτιμήσεις τους για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τούς επόμενους 12 μήνες τον Απρίλιο στο 43,2% από 53,1% που ήταν τον Μάρτιο. Προφανώς ακόμα λιγότερο από τα μισά νοικοκυριά δυσκολεύονται, αλλά η πτώση 10 μονάδων σε έναν μήνα είναι σημαντική αλλαγή.

Το εντυπωσιακό είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν, ενώ τα μέτρα στήριξης που εφαρμόσθηκαν από το 2020 και μετά έχουν αποσυρθεί. Χωρίς δηλαδή κάθε λογής… pass και χωρίς κάποιο εορταστικό δωράκι, το καταναλωτικό κλίμα βελτιώνεται. Μετά βεβαιότητας η «μαύρη» οικονομία, τα «μαύρα» εισοδήματα παίζουν και αυτά τον ρόλο τους. Ολα μαζί ωστόσο συνθέτουν μια εικόνα που δεν είναι ακριβώς από πλευράς αγοραστικής δύναμης στο επίπεδο της Βουλγαρίας, εκτός και αν πιστεύει κανείς ότι υπάρχει υπολογίσιμος αριθμός Βουλγάρων που μπορούν να πληρώσουν τον ελληνικό τρόπο ζωής.